Μπορεί το κόστος ζωής να έχει αλλάξει δραματικά τα τελευταία χρόνια, όμως για εκατοντάδες χιλιάδες ηλικιωμένους η σύνταξη εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να μετριέται σε λίγες εκατοντάδες ευρώ. Τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ για τον Αύγουστο του 2026 αποκαλύπτουν ότι 264.664 κύριες συντάξεις γήρατος βρίσκονται έως τα 500 ευρώ τον μήνα. Και το μέσο ποσό σε αυτή την κατηγορία είναι ακόμη χαμηλότερο: μόλις 345,88 ευρώ, με διάμεσο τα 407,03 ευρώ. Πρόκειται για σχεδόν μία στις επτά κύριες συντάξεις γήρατος που καταγράφονται στον πίνακα του e-ΕΦΚΑ.
Ο αριθμός αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία τα νοικοκυριά καλούνται να αντιμετωπίσουν αυξημένες δαπάνες για τρόφιμα, ενέργεια, στέγαση, φάρμακα και υπηρεσίες. Για έναν ηλικιωμένο που πρέπει να καλύψει από τη σύνταξή του όλες τις βασικές ανάγκες του μήνα, τα περιθώρια είναι εξαιρετικά περιορισμένα. Και για αρκετούς η σύνταξη δεν αφορά μόνο τους ίδιους. Σε πολλές ελληνικές οικογένειες οι μεγαλύτερες γενιές εξακολουθούν να συνεισφέρουν στις ανάγκες των παιδιών ή των εγγονιών τους. Η σύνταξη λειτουργεί έτσι συχνά ως ένα άτυπο οικογενειακό δίχτυ προστασίας, την ώρα που η ακρίβεια περιορίζει την πραγματική αγοραστική της δύναμη.
Το 57% των συνταξιούχων λαμβάνει έως 1000€
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική στο αμέσως επόμενο κλιμάκιο. Άλλες 866.052 κύριες συντάξεις γήρατος βρίσκονται μεταξύ 500 και 1.000 ευρώ. Το μέσο ποσό είναι 704,57 ευρώ, ενώ η διάμεσος περιορίζεται στα 678,06 ευρώ. Αν προστεθούν οι δύο χαμηλότερες κατηγορίες, προκύπτει ότι 1.130.716 από τις συνολικά 1.976.395 κύριες συντάξεις γήρατος –περίπου 57%– δεν ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ.
Η «πυραμίδα» των συντάξεων γήρατος
| Κύρια σύνταξη | Πλήθος | Μέσο ποσό |
|---|---|---|
| Έως 500 € | 264.664 | 345,88 € |
| 500 – 1.000 € | 866.052 | 704,57 € |
| 1.000 – 1.500 € | 594.087 | 1.232,09 € |
| 1.500 – 2.000 € | 169.479 | 1.690,52 € |
| 2.000 – 2.500 € | 47.662 | 2.218,31 € |
| Άνω των 2.500 € | 34.451 | 3.189,74 € |
| Σύνολο | 1.976.395 | — |
Το μεγαλύτερο τμήμα της συνταξιοδοτικής πυραμίδας παραμένει συγκεντρωμένο κάτω από τα 1.500 ευρώ. Στο κλιμάκιο από 1.000 έως 1.500 ευρώ βρίσκονται ακόμη 594.087 συντάξεις γήρατος, με μέσο ποσό 1.232,09 ευρώ. Έτσι, αθροιστικά, 1.724.803 κύριες συντάξεις γήρατος, δηλαδή περίπου 87%, βρίσκονται έως τα 1.500 ευρώ. Μόνο (περίπου) 13 στις 100 ξεπερνούν αυτό το επίπεδο.
Πόσοι συνταξιούχοι παίρνουν πάνω από 2.500€
Υπάρχει, βέβαια, και η άλλη πλευρά της εικόνας. Στο ανώτερο κλιμάκιο καταγράφονται 34.451 κύριες συντάξεις γήρατος άνω των 2.500 ευρώ. Το μέσο ποσό τους ανέρχεται στα 3.189,74 ευρώ και η διάμεσος στα 2.964,99 ευρώ. Μαζί με τις 47.662 συντάξεις μεταξύ 2.000 και 2.500 ευρώ, προκύπτουν 82.113 κύριες συντάξεις γήρατος άνω των 2.000 ευρώ. Αντιστοιχούν σε μόλις 4,2% του συνόλου των συντάξεων γήρατος. Δηλαδή, για κάθε σύνταξη γήρατος πάνω από 2.000 ευρώ αντιστοιχούν περίπου 14 συντάξεις έως 1.000 ευρώ.
Η απόσταση ανάμεσα στα δύο άκρα είναι εντυπωσιακή, από μέσο ποσό 345,88 ευρώ στο χαμηλότερο κλιμάκιο σε 3.189,74 ευρώ στο υψηλότερο!
Ακόμη χαμηλότερες οι συντάξεις λόγω θανάτου
Πέρα από τις συντάξεις γήρατος, ο πίνακας του e-ΕΦΚΑ αποτυπώνει μια ακόμη δυσκολότερη εικόνα για τις συντάξεις λόγω θανάτου. Από τις συνολικά 661.591 κύριες συντάξεις αυτής της κατηγορίας, οι 304.905 είναι έως 500 ευρώ, με μέσο ποσό μόλις 391,11 ευρώ. Άλλες 274.419 βρίσκονται μεταξύ 500 και 1.000 ευρώ. Συνεπώς, 579.324 συντάξεις λόγω θανάτου –σχεδόν 88%– δεν ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ.
Στις αναπηρικές συντάξεις, από τις συνολικά 206.286, οι 80.206 είναι έως 500 ευρώ και άλλες 104.748 μεταξύ 500 και 1.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 9 στις 10 αναπηρικές συντάξεις βρίσκονται κάτω από το όριο των 1.000 ευρώ.
Χαμηλά και οι επικουρικές
Η εικόνα συμπληρώνεται από τις επικουρικές συντάξεις. Ο e-ΕΦΚΑ καταγράφει περισσότερες από 1 εκατ. επικουρικές γήρατος, με τη μεγάλη πλειονότητα να κινείται σε ποσά λίγων εκατοντάδων ευρώ.
Οι 424.048 βρίσκονται μεταξύ 100 και 200 ευρώ, με μέσο ποσό 160,54 ευρώ, ενώ άλλες 339.583 είναι μεταξύ 200 και 300 ευρώ, με μέσο ποσό 239,22 ευρώ. Επιπλέον, 88.554 επικουρικές γήρατος δεν ξεπερνούν ούτε τα 100 ευρώ.
Οι πίνακες του e-ΕΦΚΑ δεν μπορούν από μόνοι τους να μετρήσουν πόσο δύσκολα ή εύκολα ζει κάθε συνταξιούχος. Άλλος έχει ιδιόκτητη κατοικία, άλλος πληρώνει ενοίκιο, άλλος έχει πρόσθετο εισόδημα ή περισσότερες από μία συντάξεις.
Σε μια εποχή αυξημένου κόστους ζωής, ωστόσο, αυτή είναι ίσως η πιο σημαντική ανάγνωση των αριθμών: Για ένα πολύ μεγάλο τμήμα των ηλικιωμένων, η καθημερινότητα εξακολουθεί να είναι μια συνεχής άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στους λογαριασμούς, στο σούπερ μάρκετ, στα φάρμακα και –πολλές φορές– στην ανάγκη να περισσέψει κάτι και για την υπόλοιπη οικογένεια…
