Η Ελλάδα χάνει κάθε χρόνο χιλιάδες νέους ανθρώπους από τη δημογραφική της πυραμίδα, οι γεννήσεις βρίσκονται σταθερά κάτω από τους θανάτους και η γήρανση του πληθυσμού εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την οικονομία, το ασφαλιστικό σύστημα και την αγορά εργασίας. Κι όμως, οι οικογένειες που συμβάλλουν περισσότερο από κάθε άλλη στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος δηλώνουν ότι αισθάνονται ουσιαστικά αβοήθητες.
Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα της νέας έρευνας που πραγματοποίησε η ALCO για λογαριασμό της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος (ΑΣΠΕ), στην οποία συμμετείχαν 1.321 πολύτεκνες οικογένειες από όλη τη χώρα κατά τον Ιούνιο του 2026.
Τα ευρήματα καταγράφουν έντονη δυσαρέσκεια για τα μέτρα στήριξης, μεγάλη ανησυχία για το κόστος ζωής και σχεδόν καθολική απαίτηση για νέες παρεμβάσεις από την Πολιτεία, κυρίως από τις μόλις 23.097 οικογένειες με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά. Πρόκειται για λιγότερο από το 1% του συνόλου των ελληνικών νοικοκυριών, γεγονός που αναδεικνύει τόσο τη σπανιότητα όσο και τη σημασία τους για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος.
Οι πολύτεκνοι είναι λίγοι, αλλά σηκώνουν μεγάλο βάρος
Οι πολύτεκνες οικογένειες αποτελούν πλέον ένα μικρό ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού. Κι όμως, είναι εκείνες που φέρνουν στον κόσμο τον μεγαλύτερο αριθμό παιδιών, συμβάλλοντας καθοριστικά στη συγκράτηση της δημογραφικής συρρίκνωσης. Οι ίδιοι, ωστόσο, θεωρούν ότι αυτή η προσφορά δεν αναγνωρίζεται έμπρακτα.
Η έρευνα αποτυπώνει ότι το 96% των πολυτέκνων δηλώνει καθόλου ή λίγο ικανοποιημένο από τα μέτρα στήριξης που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια, ποσοστό σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή μέτρηση, όταν η δυσαρέσκεια έφθανε το 97%.
Η ακρίβεια έγινε το μεγαλύτερο πρόβλημα
Το οικονομικό βάρος αναδεικνύεται πλέον ως η μεγαλύτερη πρόκληση για τις οικογένειες με πολλά παιδιά.
Επτά στους δέκα πολύτεκνους (70%) δηλώνουν ότι το υψηλό κόστος ζωής αποτελεί σήμερα το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν. Το στοιχείο αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν συγκριθεί με την αντίστοιχη περσινή έρευνα, όπου το ποσοστό ήταν μόλις 31%, γεγονός που δείχνει πόσο έχει ενταθεί η πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς μέσα σε έναν χρόνο.
«Ο ΕΝΦΙΑ δεν βλέπει πόσα παιδιά έχει μια οικογένεια»
Ιδιαίτερα υψηλά είναι τα ποσοστά όσων ζητούν αλλαγές στη φορολογία της κατοικίας. Το 89% θεωρεί ότι ο υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ και των λοιπών φόρων ακινήτων πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές στεγαστικές ανάγκες μιας οικογένειας με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, καθώς οι ανάγκες αυτές διαφέρουν σημαντικά από εκείνες ενός μικρότερου νοικοκυριού.
Σχεδόν καθολική στήριξη σε μέτρα για μητέρες και παιδιά
Η έρευνα καταγράφει επίσης εντυπωσιακή συναίνεση σε μια σειρά μέτρων που προτείνουν οι πολύτεκνες οικογένειες.
Συγκεκριμένα:
- 90% συμφωνεί με την παροχή πρόσθετου συντάξιμου χρόνου για τις μητέρες, με ειδική μέριμνα για τις πολύτεκνες μητέρες.
- 99% ζητά αυξημένη προτεραιότητα και πλήρη κάλυψη των παιδιών πολύτεκνων οικογενειών στους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς.
Αιτήματα χωρίς μεγάλο δημοσιονομικό κόστος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αρκετές από τις προτάσεις των πολυτέκνων δεν απαιτούν σημαντικές δημόσιες δαπάνες.
Η έρευνα δείχνει ότι:
- 85% θεωρεί πως η Πολιτεία δεν αναγνωρίζει επαρκώς την ανατροφή πολλών παιδιών στα συστήματα μοριοδότησης και ζητά την πλήρη εφαρμογή της προβλεπόμενης ποσόστωσης υπέρ των πολυτέκνων σε όλες τις προσλήψεις του Δημοσίου.
- 97% ζητά να εφαρμοστεί ειδική μέριμνα υπέρ των πολυτέκνων και στις προσλήψεις των εκπαιδευτικών, όπως συμβαίνει ήδη σε άλλους τομείς του δημόσιου τομέα.
Τα τρία μέτρα που ζητούν περισσότερο
Όταν κλήθηκαν να ιεραρχήσουν τις ανάγκες τους, οι πολύτεκνοι ανέδειξαν τρεις βασικές προτεραιότητες:
- αύξηση των οικογενειακών επιδομάτων,
- αναγνώριση περισσότερου συντάξιμου χρόνου για τη μητρότητα,
- μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο επίδομα τέκνων (Α21), το οποίο, όπως επισημαίνει η ΑΣΠΕ, παραμένει χωρίς αναπροσαρμογή από το 2018, παρά τις μεγάλες αυξήσεις στο κόστος ζωής που μεσολάβησαν.
Έκκληση προς τον Πρωθυπουργό ενόψει της ΔΕΘ
Με αφορμή τα αποτελέσματα της έρευνας, η Ανώτατη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων Ελλάδος απευθύνει δημόσια έκκληση προς τον Πρωθυπουργό να αξιοποιήσει το βήμα της φετινής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης για να ανακοινώσει ένα ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων υπέρ των πολύτεκνων οικογενειών.
Όπως υποστηρίζει η ΑΣΠΕ, σε μια περίοδο κατά την οποία η δημογραφική κρίση επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο, η ουσιαστική στήριξη των οικογενειών που επιλέγουν να αποκτήσουν πολλά παιδιά δεν αποτελεί μόνο ζήτημα κοινωνικής πολιτικής, αλλά και επένδυση στο μέλλον της χώρας.
Γιατί όσο οι γεννήσεις μειώνονται και ο πληθυσμός γερνά, η ενίσχυση των λίγων οικογενειών που εξακολουθούν να μεγαλώνουν τέσσερα, πέντε ή περισσότερα παιδιά δεν αφορά μόνο τους ίδιους. Αφορά την οικονομία, το ασφαλιστικό σύστημα, την αγορά εργασίας και, τελικά, την ίδια την επιβίωση της Ελλάδας ως χώρας με βιώσιμο πληθυσμό.
Η Απογραφή Πληθυσμού της ΕΛΣΤΑΤ 2021, που δημοσίευσε η UNICEF, κατέγραψε 23.097 οικογένειες με 4 ή περισσότερα παιδιά. Τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων δείχνουν αντίστοιχη εικόνα, με περίπου 22.542 πολύτεκνες οικογένειες με προστατευόμενα τέκνα.
Ένα εντυπωσιακό στοιχείο που αξίζει να αναφέρεις στο άρθρο
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ:
- Οικογένειες με 1 παιδί: 517.111
- Οικογένειες με 2 παιδιά: 424.259
- Οικογένειες με 3 παιδιά: 82.415
- Οικογένειες με 4 ή περισσότερα παιδιά: μόλις 23.097.
Δηλαδή, οι πολύτεκνες οικογένειες αποτελούν περίπου το 2,2% των οικογενειών με παιδιά (23.097 σε σύνολο περίπου 1.046.900 οικογενειών με παιδιά) και μόλις το 0,6% όλων των ελληνικών νοικοκυριών.
