Ο Σεπτέμβριος μπήκε και, ευτυχώς, ακόμη δεν νυχτώνει από νωρίς ώστε να χρειάζεται να ανάβουμε τα φώτα από το απόγευμα. Μόνο που ο ηλεκτρισμός δεν είναι πια υπόθεση… μιας λάμπας.
Στα σπίτια δουλεύουν ψυγεία, κουζίνες, θερμοσίφωνες, κλιματιστικά, πλυντήρια και δεκάδες ηλεκτρικές συσκευές. Στα γραφεία λειτουργούν υπολογιστές και συστήματα κλιματισμού. Στα καταστήματα υπάρχουν φωτισμός, ψυγεία και εξοπλισμός. Και για πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις το ηλεκτρικό ρεύμα αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα λειτουργικά έξοδα.
Και κάπως έτσι, μετά τα καύσιμα που επιμένουν σε υψηλά επίπεδα, έρχεται ο λογαριασμός του ηλεκτρικού για να προκαλέσει ένα ακόμη βραχυκύκλωμα στα πορτοφόλια.
Άλμα 21,3% μέσα σε έναν μήνα
Τα στοιχεία της χονδρεμπορικής αγοράς εξηγούν γιατί έχει σημάνει συναγερμός.
Η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Αγορά Επόμενης Ημέρας έκλεισε τον Αύγουστο στα 133,4 ευρώ/MWh, από 109,95 ευρώ/MWh τον Ιούλιο. Δηλαδή αυξήθηκε κατά 21,3% μέσα σε έναν μήνα.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η σύγκριση με τον Ιούνιο. Τότε η μέση τιμή ήταν 92,93 ευρώ/MWh. Μέσα σε δύο μήνες, επομένως, η χονδρική έχει ανέβει περίπου 43,5%.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο λογαριασμός του καταναλωτή θα αυξηθεί αυτομάτως κατά 21,3%. Οι πάροχοι μπορούν να απορροφήσουν μέρος της αύξησης, να μεταβάλουν τις εκπτώσεις τους ή να χρησιμοποιήσουν μηχανισμούς αντιστάθμισης. Σημαίνει όμως ότι η πίεση για ακριβότερα κυμαινόμενα τιμολόγια είναι πλέον ισχυρή.
Από τα 109 ευρώ μέχρι και πάνω από τα 230
Το ανησυχητικό δεν είναι μόνο ο μηνιαίος μέσος όρος αλλά και οι τεράστιες διακυμάνσεις.
Στις 25 Αυγούστου η μέση ημερήσια χονδρεμπορική τιμή έφτασε τα 173,73 ευρώ/MWh, το υψηλότερο επίπεδο μέχρι τότε μέσα στο 2026. Μόλις δύο ημέρες νωρίτερα βρισκόταν στα 109,45 ευρώ/MWh.
Την ίδια ημέρα υπήρξαν ώρες κατά τις οποίες η τιμή έπεσε κοντά στα 105 ευρώ/MWh, όταν η παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ήταν μεγάλη, αλλά το βράδυ εκτινάχθηκε έως τα 235,58 ευρώ/MWh, όταν περιορίστηκε η ηλιακή παραγωγή.
Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγάλες αντιφάσεις της ελληνικής ενεργειακής αγοράς: διαθέτουμε πλέον τεράστια παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά, αλλά εξακολουθούμε να βλέπουμε περιόδους εξαιρετικά υψηλών τιμών όταν οι ΑΠΕ δεν επαρκούν και απαιτείται ακριβότερη ηλεκτροπαραγωγή.
Και από πάνω τα καύσιμα
Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι το ρεύμα δεν έρχεται μόνο του.
Η αμόλυβδη παραμένει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ η αγορά εξακολουθεί να επηρεάζεται από την πορεία του Brent και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Η HELLENiQ ENERGY ανακοίνωσε ότι συνεχίζει τον Σεπτέμβριο έκπτωση 10 λεπτών το λίτρο στην αμόλυβδη και 5 λεπτών στο ντίζελ στα πρατήρια ΕΚΟ και BP.
Μόνο που όταν η βενζίνη έχει περάσει το ψυχολογικό φράγμα των δύο ευρώ, τέτοιες κινήσεις δύσκολα αλλάζουν την καθημερινότητα μιας οικογένειας που πρέπει να γεμίσει το αυτοκίνητο για να πάει στη δουλειά.
Το δύσκολο φθινόπωρο μόλις αρχίζει
Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό. Το πρόβλημα δεν φαίνεται να τελειώνει με τον Σεπτέμβριο.
Οι ευρωπαϊκές αγορές αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές φυσικού αερίου, ενώ τα προθεσμιακά συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας έχουν ήδη δημιουργήσει ανησυχίες για το φθινόπωρο και τον χειμώνα.
Η κυβέρνηση εξετάζει εκ νέου τρόπους παρέμβασης εφόσον οι αυξήσεις περάσουν σε μεγάλη έκταση στους καταναλωτές. Στα σενάρια που έχουν αναφερθεί περιλαμβάνονται επιδότηση της κιλοβατώρας, μεγαλύτερη απορρόφηση του κόστους από τους παρόχους και ακόμη ένα ενδεχόμενο σχήμα τύπου «ρεύμα pass».
Το πραγματικό πρόβλημα όμως είναι ευρύτερο.
Γιατί ο οικογενειακός προϋπολογισμός δεν έχει διαφορετική τσέπη για τη βενζίνη, άλλη για το ηλεκτρικό, άλλη για το σούπερ μάρκετ και άλλη για το ενοίκιο. Όλα πληρώνονται από τον ίδιο μισθό και την ίδια σύνταξη.
Και ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας που επιστρέφουν μαζί σχολεία, φροντιστήρια, καθημερινές μετακινήσεις και όλες οι υποχρεώσεις ενός νοικοκυριού.
Ευτυχώς, λοιπόν, ακόμη αργεί να νυχτώσει.
Γιατί όταν θα αρχίσουμε να ανάβουμε τα φώτα από νωρίς και λίγο αργότερα θα χρειαστεί να ανάψουμε και τη θέρμανση, το ενεργειακό «βραχυκύκλωμα» στα πορτοφόλια μπορεί να γίνει ακόμη μεγαλύτερο.
