Σχεδόν 3 εκατομμύρια νοικοκυριά δηλώνουν ιδιόκτητη κατοικία, 5,6 εκατομμύρια αυτοκίνητα καταγράφονται στις φορολογικές δηλώσεις και 98.000 σκάφη αναψυχής εμφανίζονται στα περιουσιακά στοιχεία. Την ίδια ώρα, 1,6 εκατομμύρια φορολογούμενοι πληρώνουν δόσεις δανείων ύψους 6,44 δισ. ευρώ ετησίως.
Τα στοιχεία από την επεξεργασία των φορολογικών δηλώσεων, είναι αποκαλυπτικά, περιγράφοντας μια χώρα με σημαντική ακίνητη περιουσία, εκατομμύρια αυτοκίνητα και δισεκατομμύρια ευρώ σε συναλλαγές, αλλά και με μεγάλες οικονομικές υποχρεώσεις που περιορίζουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Σχεδόν 3 εκατομμύρια νοικοκυριά με ιδιόκτητη κατοικία
Η κατοικία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στοιχείο της περιουσίας των Ελλήνων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, 2.954.504 νοικοκυριά δηλώνουν ότι κατοικούν σε ιδιόκτητο σπίτι, ενώ 1.900.799 διαμένουν σε μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρημένη κατοικία. Από τις κύριες κατοικίες, 927.477 είναι μονοκατοικίες, ενώ οι εξοχικές και δευτερεύουσες κατοικίες ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η κινητικότητα στην αγορά ακινήτων. Περισσότεροι από 139.000 φορολογούμενοι δήλωσαν αγορές ακινήτων συνολικής αξίας 11,5 δισ. ευρώ, με μέση δηλωθείσα δαπάνη περίπου 82.635 ευρώ. Το ποσό αναδεικνύει τη σημασία που εξακολουθεί να έχει το ακίνητο ως επενδυτική επιλογή, αλλά και ως μέσο αποταμίευσης και δημιουργίας οικογενειακής περιουσίας.
Ωστόσο, τα στοιχεία δεν αποκαλύπτουν πόσες αγορές χρηματοδοτήθηκαν από αποταμιεύσεις, δάνεια ή πωλήσεις άλλων περιουσιακών στοιχείων.
5,6 εκατομμύρια αυτοκίνητα και σχεδόν 100.000 σκάφη
Εντυπωσιακοί είναι και οι αριθμοί για τα κινητά περιουσιακά στοιχεία. Στις φορολογικές δηλώσεις καταγράφονται:
| Περιουσιακό στοιχείο | Αριθμός |
|---|---|
| Αυτοκίνητα | 5.631.199 |
| Σκάφη αναψυχής | 98.293 |
| Εξωτερικές πισίνες | 19.170 |
| Εσωτερικές πισίνες | 292 |
| Μονοκατοικίες κύριας κατοικίας | 927.477 |
| Εξοχικές και δευτερεύουσες κατοικίες | Πάνω από 1.000.000 |
Η παρουσία 98.293 σκαφών αναψυχής δεν σημαίνει ότι πρόκειται αποκλειστικά για πολυτελή γιοτ. Στην κατηγορία περιλαμβάνονται διαφορετικοί τύποι και μεγέθη σκαφών. Αντίστοιχα, ο μεγάλος αριθμός αυτοκινήτων αποτυπώνει την εξάρτηση των ελληνικών νοικοκυριών από τις ιδιωτικές μετακινήσεις, χωρίς να προσδιορίζει την ηλικία ή την εμπορική αξία των οχημάτων.
Δάνεια: Σχεδόν 4.000 ευρώ τον χρόνο για κάθε δανειολήπτη
Πίσω από την περιουσιακή εικόνα βρίσκεται και η άλλη πλευρά: οι οικονομικές υποχρεώσεις. Συνολικά 1.645.109 φορολογούμενοι δηλώνουν δαπάνες εξυπηρέτησης στεγαστικών ή καταναλωτικών δανείων, με τις ετήσιες καταβολές να φτάνουν τα 6,44 δισ. ευρώ. Η μέση επιβάρυνση διαμορφώνεται στα 3.913 ευρώ τον χρόνο, δηλαδή περίπου 326 ευρώ τον μήνα. Πρόκειται για σημαντική δαπάνη, ιδιαίτερα για τα νοικοκυριά που καλούνται παράλληλα να καλύψουν το κόστος διατροφής, ενέργειας και στέγασης.
Πόσα ξοδεύουν οι Έλληνες για ιδιωτικά σχολεία
Μια ακόμη ενδιαφέρουσα διάσταση αφορά την ιδιωτική εκπαίδευση. Συνολικά 136.823 φορολογούμενοι δήλωσαν δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων ύψους 656,23 εκατ. ευρώ.Η μέση ετήσια δαπάνη ανέρχεται σε 4.796 ευρώ, δηλαδή περίπου 400 ευρώ τον μήνα εάν επιμεριστεί σε ολόκληρο το έτος. Παράλληλα, 2.667 φορολογούμενοι δήλωσαν αμοιβές για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς και ιδιωτικούς δασκάλους, συνολικού ύψους 38,87 εκατ. ευρώ.
Οι καταθέσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα εισοδήματα από τραπεζικές καταθέσεις. Περισσότεροι από 3,37 εκατομμύρια φορολογούμενοι δήλωσαν τόκους από ελληνικές τράπεζες, συνολικού ύψους 1,058 δισ. ευρώ, έναντι 567,45 εκατ. ευρώ το προηγούμενο έτος. Πρόκειται για αύξηση 86,4%, η οποία συνδέεται με την πορεία των επιτοκίων και τις αποδόσεις των καταθέσεων. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι τραπεζικές αποταμιεύσεις των νοικοκυριών αυξήθηκαν κατά το ίδιο ποσοστό.
Αυξημένα εμφανίζονται και τα εισοδήματα από καταθέσεις στο εξωτερικό, με 24.320 φορολογούμενους να δηλώνουν τόκους συνολικού ύψους 333 εκατ. ευρώ.
Ηλεκτρονικές αγορές 65,65 δισ. ευρώ
Η χρήση καρτών και άλλων ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής συνεχίζει να επεκτείνεται.
Στις φορολογικές δηλώσεις καταγράφονται ηλεκτρονικές δαπάνες 65,65 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 6,18 δισ. ευρώ ή 10,4% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Οι σχετικές συναλλαγές εμφανίζονται σε περισσότερα από 7,7 εκατομμύρια ΑΦΜ.
Η αύξηση αποτυπώνει τόσο την ευρύτερη χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών όσο και την άνοδο της ονομαστικής αξίας των συναλλαγών, η οποία επηρεάζεται από τις μεταβολές των τιμών.
Η Ελλάδα της περιουσίας και η Ελλάδα των υποχρεώσεων
Η ακτινογραφία της Εφορίας αναδεικνύει δύο διαφορετικές όψεις της ελληνικής οικονομίας.
Από τη μία πλευρά, εκατομμύρια νοικοκυριά διαθέτουν ακίνητα και αυτοκίνητα, ενώ σημαντικά κεφάλαια κατευθύνονται σε αγορές περιουσιακών στοιχείων.
Από την άλλη, περισσότεροι από 1,6 εκατομμύρια φορολογούμενοι εξυπηρετούν δάνεια, ενώ η καθημερινή ακρίβεια περιορίζει την αγοραστική δύναμη.
Το συμπέρασμα είναι ότι η κατοχή περιουσίας δεν συνεπάγεται απαραίτητα και οικονομική άνεση. Ένα νοικοκυριό μπορεί να διαθέτει ιδιόκτητη κατοικία και αυτοκίνητο, αλλά ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει δυσκολίες στην κάλυψη των καθημερινών του αναγκών.
Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη αντίφαση που αναδεικνύουν τα στοιχεία: άλλο η περιουσία που διαθέτει κάποιος και άλλο τα χρήματα που του απομένουν κάθε μήνα για να ζήσει.
