Η περίφημη φράση που αποδίδεται στον Γιάννη Τσαρούχη, «Στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις», παραμένει δυστυχώς εξαιρετικά επίκαιρη.
Βεβαίως, δεν μπορείς να δηλώσεις γιατρός, μηχανικός ή δικηγόρος και την επόμενη ημέρα να ασκήσεις το επάγγελμα. Υπάρχουν πτυχία, επαγγελματικά δικαιώματα, επιμελητήρια και άδειες. Σε άλλα επαγγέλματα όμως;
Δημοσιογράφος επειδή… το δήλωσε
Στη δημοσιογραφία μπορεί κάποιος να αυτοπαρουσιάζεται ως δημοσιογράφος χωρίς να έχει κάνει ούτε δέκα ρεπορτάζ στη ζωή του. Να σχολιάζει στην τηλεόραση, να κουτσομπολεύει, να γράφει στο διαδίκτυο ή στα social media και να αποκτά αυτομάτως τον τίτλο.
Εδώ έχουν ευθύνη και οι δημοσιογραφικές ενώσεις.
Όταν ήμουν στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ, είχα προτείνει να μην μπορεί κάποιος να γίνεται μέλος εάν δεν έχει εργαστεί τουλάχιστον δύο χρόνια σε εφημερίδα. Σήμερα, που ο έντυπος Τύπος υποχωρεί, αντίστοιχη δοκιμασία μπορεί ασφαλώς να προβλεφθεί στον ψηφιακό Τύπο. Η πρότασή μου δεν προχώρησε…
Αν δεν έχεις βγει στον δρόμο, αν δεν έχεις φάει τα γεγονότα κατάμουτρα, αν δεν έχεις κυνηγήσει την είδηση και τη συνέντευξη με το μικρόφωνο στο χέρι, αν δεν έχεις γράψει ατελείωτες κόλλες χαρτί με άρθρα και ρεπορτάζ, κάτι λείπει από την επαγγελματική σου διαδρομή.
Δεν είναι τυχαίο ότι σε μεγάλες δημοσιογραφικές αγορές η εμπειρία του ρεπόρτερ αποτελεί πολύτιμο εφόδιο πριν από την καρέκλα του παρουσιαστή. Στην Αμερική, για παράδειγμα, κανένας δεν κάθεται σε καρέκλα στούντιο αν δεν έχει φάει με το κουτάλι το ρεπορτάζ. Και στην Ελλάδα, ευτυχώς, οι δημοσιογράφοι των δελτίων ειδήσεων στα κανάλια, πόσο μάλλον πανελλαδικά ή και πολλά τοπικά, έχουν περάσει χρόνια από αυτή τη σκληρή σχολή. Και να σημειώσω ότι στην Ιταλία εάν δεν δοθεί η έγκριση με εξετάσεις της επαγγελματικής πιστοποίησης, κανένας δεν μπορεί να αυτοπαρουσιάζεται ως δημοσιογράφος.
Και ποιος πιστοποιεί τον «μετεωρολόγο»;
Ανάλογο ερώτημα υπάρχει και αλλού. Ποιος και με ποια κριτήρια δικαιούται να εμφανίζεται δημοσίως ως μετεωρολόγος; Οι συναφείς πανεπιστημιακές σπουδές είναι ασφαλώς ουσιαστικές. Αλλά μήπως χρειάζεται και επίσημη επαγγελματική πιστοποίηση; Η οποία θα δίδεται από πιστοποιημένη επαγγελματική αρχή; Γιατί πράγματι υπάρχουν πολύ καλά νέα παιδιά, που είναι κρίμα να μην έχουν την ανάλογη πιστοποίηση, ώστε να μην τίθενται σε αμφισβήτηση από παλαιότερους σοβαρούς και δοκιμασμένους επαγγελματίες;
Το ζήτημα δεν είναι να δημιουργήσουμε κλειστά επαγγέλματα ούτε να περιορίσουμε την ελευθερία του λόγου.
Είναι να ξέρει ο πολίτης ποιος είναι πράγματι αυτό που δηλώνει ότι είναι.
Γιατί ο Τσαρούχης μπορεί να το είπε σαρκαστικά. Εμείς όμως καταφέραμε να το κάνουμε σχεδόν… επαγγελματικό κανόνα.
