Στην κατεχόμενη Πολωνία, κοντά στο Οσβιέτσιμ, οι Ναζί δημιούργησαν το 1940 το Άουσβιτς. Το συγκρότημα περιλάμβανε το Άουσβιτς Ι, το Άουσβιτς ΙΙ-Μπίρκεναου, το Άουσβιτς ΙΙΙ-Μόνοβιτς και δεκάδες δορυφορικά στρατόπεδα. Το Μπίρκεναου έγινε κέντρο μαζικής εξόντωσης, ενώ το Μόνοβιτς συνδέθηκε με την καταναγκαστική εργασία. Πηγή: διαβάστε εδώ
1.300.000 εκτοπισμένοι – τουλάχιστον 1.100.000 νεκροί
Περίπου 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίστηκαν στο Άουσβιτς και τουλάχιστον 1,1 εκατομμύριο δολοφονήθηκαν ή πέθαναν. Ανάμεσά τους περίπου ένα εκατομμύριο Εβραίοι, 70.000–75.000 μη Εβραίοι Πολωνοί, 21.000 Ρομά και Σίντι, περισσότεροι από 14.000 Σοβιετικοί αιχμάλωτοι και 10.000–15.000 άλλοι. Περίπου 900.000 δολοφονήθηκαν χωρίς να καταγραφούν ως κρατούμενοι. Πηγή: διαβάστε εδώ
Οι θάλαμοι αερίων
Τα τρένα έφταναν έπειτα από πολυήμερο ταξίδι σε κλειστά βαγόνια. Στην αποβάθρα οι SS επέλεγαν ποιοι θα εργαστούν και ποιοι θα οδηγηθούν αμέσως στον θάνατο. Παιδιά, ηλικιωμένοι και πολλοί άρρωστοι δολοφονούνταν στους θαλάμους αερίων με Zyklon B. Κρατούμενοι των Sonderkommando εξαναγκάζονταν να μεταφέρουν τις σορούς στα κρεματόρια· ήταν και οι ίδιοι θύματα. Πηγή: διαβάστε εδώ
Τα εγκληματικά ιατρικά πειράματα
Ο Γιόζεφ Μένγκελε πραγματοποίησε πειράματα σε δίδυμα παιδιά και άλλους κρατουμένους. Ο Καρλ Κλάουμπεργκ και ο Χορστ Σούμαν πραγματοποίησαν πειράματα αναγκαστικής στείρωσης. Τα θύματα δεν είχαν δυνατότητα συναίνεσης ή άρνησης. Πολλά πέθαναν ή δολοφονήθηκαν. Πηγή: διαβάστε εδώ
Οι υπεύθυνοι και οι δίκες
Ο Χίτλερ και ο Χίμλερ αυτοκτόνησαν το 1945. Ο πρώτος διοικητής του Άουσβιτς, Ρούντολφ Ες (Rudolf Höss), καταδικάστηκε και απαγχονίστηκε στον χώρο του στρατοπέδου το 1947. Ο Άρτουρ Λίμπεχενσελ, η Μαρία Μαντλ και ο Μαξιμίλιαν Γκράμπνερ ήταν μεταξύ των καταδικασθέντων στη δίκη της Κρακοβίας. Ο Άντολφ Άιχμαν δικάστηκε στο Ισραήλ και εκτελέστηκε το 1962. Ο Μένγκελε διέφυγε στη Νότια Αμερική και πέθανε στη Βραζιλία το 1979 χωρίς να δικαστεί. Πολλοί υπεύθυνοι δεν λογοδότησαν ποτέ. Πηγή: διαβάστε εδώ
Η απελευθέρωση και οι 7.000 ζωντανοί
Καθώς πλησίαζε ο Κόκκινος Στρατός, οι Ναζί κατέστρεψαν στοιχεία και εξανάγκασαν περίπου 56.000 κρατουμένους σε πορείες θανάτου. Στις 27 Ιανουαρίου 1945 οι Σοβιετικοί βρήκαν περίπου 7.000 ζωντανούς στα κύρια στρατόπεδα. Ο αριθμός δεν περιλαμβάνει όλους όσοι επέζησαν από το Άουσβιτς, καθώς άλλοι είχαν ήδη μεταφερθεί. Πηγή: διαβάστε εδώ
Οι Εβραίοι της Ελλάδας
Περίπου 55.000 Εβραίοι εκτοπίστηκαν από την Ελλάδα στο Άουσβιτς. Περίπου 42.000 δολοφονήθηκαν αμέσως μετά την άφιξη, ενώ περίπου 13.000 επιλέχθηκαν για εργασία, χωρίς να επιζήσουν όλοι. Από τη Θεσσαλονίκη εκτοπίστηκαν περισσότεροι από 45.000 μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου 1943. Ακολούθησαν εκτοπίσεις από Αθήνα, Κέρκυρα, Ρόδο και άλλες κοινότητες. Οι Εβραίοι της βουλγαροκρατούμενης Θράκης οδηγήθηκαν κυρίως στην Τρεμπλίνκα, όχι στο Άουσβιτς. Πηγή: διαβάστε εδώ
Η ελληνική απώλεια και η μνήμη
Συνολικά, περίπου 59.000–65.000 Εβραίοι από την Ελλάδα εκτοπίστηκαν και δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα. Η Θεσσαλονίκη έχασε περίπου το 94% του εβραϊκού πληθυσμού της. Δεν χάθηκαν μόνο ζωές, αλλά και κοινότητες αιώνων, σχολεία, συναγωγές, επιχειρήσεις και μια πολύτιμη πτυχή της ελληνικής ιστορίας. Πίσω από κάθε αριθμό υπήρχε ένας άνθρωπος, μια οικογένεια και μια ζωή που διακόπηκε. Πηγή: διαβάστε εδώ
