Στις 30 Σεπτεμβρίου 1975 πραγματοποιήθηκε η παρθενική πτήση του πρωτοτύπου που θα εξελισσόταν στο AH-64 Apache, ένα ελικόπτερο που έμελλε να αλλάξει σε σημαντικό βαθμό τον τρόπο με τον οποίο οι χερσαίες δυνάμεις μπορούσαν να αντιμετωπίζουν άρματα μάχης και άλλους στόχους από αέρος.
Το Apache γεννήθηκε από την απαίτηση του αμερικανικού στρατού για ένα νέο, ισχυρά οπλισμένο και καλύτερα προστατευμένο επιθετικό ελικόπτερο, ικανό να επιχειρεί κοντά στην πρώτη γραμμή.
Δύο χειριστές, ο ένας πίσω από τον άλλον
Το Apache έχει διμελές πλήρωμα. Ο κυβερνήτης βρίσκεται στην πίσω και ψηλότερη θέση, ενώ μπροστά κάθεται ο συγκυβερνήτης-πυροβολητής, ο οποίος έχει ως κύρια αποστολή τη χρήση των οπλικών συστημάτων.
Ένα από τα στοιχεία που το έκαναν ιδιαίτερα αποτελεσματικό ήταν η δυνατότητά του να επιχειρεί ημέρα και νύχτα, χρησιμοποιώντας ηλεκτροοπτικά συστήματα παρατήρησης, εντοπισμού και σκόπευσης.
Η κατασκευή του προβλέπει επίσης προστασία του πληρώματος και κρίσιμων συστημάτων. Στην έκδοση AH-64A προβλέπεται προστασία απέναντι σε πυρά μικρών όπλων και θραύσματα, ώστε το ελικόπτερο να έχει αυξημένη επιβιωσιμότητα στο πεδίο μάχης.
Τι οπλισμό μεταφέρει
Το Apache δεν είναι μεταγωγικό ελικόπτερο και συνεπώς δεν μεταφέρει στρατιώτες στην καμπίνα. Το «φορτίο» του είναι κυρίως καύσιμα, αισθητήρες και οπλισμός.
Το AH-64A διαθέτει το πυροβόλο M230 των 30 χιλιοστών, με δυνατότητα μεταφοράς έως 1.200 φυσιγγίων, καθώς και ρουκέτες Hydra-70 των 70 χιλιοστών και κατευθυνόμενους αντιαρματικούς πυραύλους AGM-114 Hellfire. Το εξωτερικό ωφέλιμο φορτίο μπορεί να φθάνει περίπου τους 2,5 τόνους, ανάλογα με τη διαμόρφωση και την αποστολή.
Ο συνδυασμός των όπλων προσαρμόζεται στην αποστολή. Οι Hellfire χρησιμοποιούνται κυρίως εναντίον θωρακισμένων και άλλων στόχων υψηλής αξίας, οι Hydra για διαφορετικού τύπου στόχους στο πεδίο της μάχης, ενώ το πυροβόλο των 30 mm παρέχει άμεση ισχύ πυρός.
Πόσο γρήγορα και πόσο μακριά μπορεί να πετάξει
Το Apache μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα της τάξης των 300 χιλιομέτρων την ώρα, με τις ακριβείς επιδόσεις να εξαρτώνται από την έκδοση, το φορτίο και τις συνθήκες πτήσης. Η αυτονομία και η επιχειρησιακή ακτίνα δράσης μεταβάλλονται επίσης σημαντικά ανάλογα με την ποσότητα καυσίμων, τον οπλισμό, το ύψος, τη θερμοκρασία και το προφίλ της αποστολής.
Γι’ αυτό η «εμβέλεια» ενός επιθετικού ελικοπτέρου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας απόλυτος αριθμός. Άλλο είναι το μέγιστο βεληνεκές μετακίνησης και άλλο η πραγματική ακτίνα μάχης, όπου πρέπει να υπολογισθούν η προσέγγιση στον στόχο, η παραμονή στην περιοχή και η ασφαλής επιστροφή.
Το Apache έρχεται στην Ελλάδα
Η Ελλάδα αποφάσισε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 να πραγματοποιήσει ένα μεγάλο άλμα στην Αεροπορία Στρατού. Η πρώτη σύμβαση για 12 AH-64A+ υπογράφηκε το 1991 και ακολούθησε παραγγελία ακόμη οκτώ, με αποτέλεσμα η αρχική ελληνική δύναμη να φθάσει τα 20 ελικόπτερα.
Τα πρώτα Apache έφθασαν στην Ελλάδα το 1995 και εντάχθηκαν στην Αεροπορία Στρατού, με βασικό κέντρο επιχειρήσεων το Στεφανοβίκειο. Για πρώτη φορά ο Ελληνικός Στρατός αποκτούσε οργανωμένη δύναμη εξειδικευμένων επιθετικών ελικοπτέρων με ιδιαίτερα ισχυρές δυνατότητες αντιαρματικού αγώνα.
Και μετά ήρθαν τα Longbow
Η Ελλάδα δεν έμεινε στα AH-64A+. Το 2003 προχώρησε σε συμφωνία για 12 νεότερα AH-64D Apache, τα οποία άρχισαν να παραδίδονται από το 2007.
Η έκδοση AH-64D έφερε σημαντικές βελτιώσεις στα ηλεκτρονικά, στους αισθητήρες, στη διαχείριση του πεδίου μάχης και στη δυνατότητα εντοπισμού και εμπλοκής στόχων. Χαρακτηριστικό γνώρισμα της οικογένειας Longbow είναι το ραντάρ που μπορεί να βρίσκεται πάνω από το κύριο στροφείο, επιτρέποντας στο ελικόπτερο να αξιοποιεί καλύτερα την κάλυψη του εδάφους.
Ένα ελικόπτερο που σχεδιάστηκε για να πολεμά χαμηλά
Η φιλοσοφία του Apache είναι χαρακτηριστική: να πετά χαμηλά, χρησιμοποιώντας το ανάγλυφο του εδάφους ως κάλυψη, να εντοπίζει τον αντίπαλο και να χρησιμοποιεί τα όπλα του περιορίζοντας όσο είναι δυνατόν την έκθεσή του.
Περισσότερο από μισό αιώνα μετά την πρώτη πτήση του πρωτοτύπου, το Apache παραμένει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες οικογένειες επιθετικών ελικοπτέρων στον κόσμο. Και από το 1995 το χαρακτηριστικό του περίγραμμα αποτελεί μέρος και της ιστορίας της ελληνικής Αεροπορίας Στρατού.
Πηγές: Ελληνικός Στρατός – Boeing – ιστορικά στοιχεία προγράμματος AH-64 Apache.
