Η 5η Οκτωβρίου είναι αφιερωμένη στους ανθρώπους που, περισσότερο ίσως από οποιονδήποτε άλλο επαγγελματικό κλάδο, έχουν στα χέρια τους το μέλλον μιας κοινωνίας: τους εκπαιδευτικούς.
Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών καθιερώθηκε το 1994 από την UNESCO και γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Οκτωβρίου, υπενθυμίζοντας τον καθοριστικό ρόλο του δασκάλου και του καθηγητή, είτε εργάζεται σε ένα σύγχρονο σχολείο μιας μεγάλης πόλης είτε κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες σε κάποια φτωχή ή εμπόλεμη περιοχή του πλανήτη.
Ο δάσκαλος δεν μεταδίδει μόνο γνώσεις
Ο εκπαιδευτικός δεν είναι απλώς εκείνος που μαθαίνει στο παιδί γραφή, ανάγνωση, μαθηματικά, ιστορία ή φυσική. Είναι ο άνθρωπος που περνά μαζί του ένα πολύ μεγάλο μέρος των πιο καθοριστικών χρόνων της ζωής του.
Συχνά είναι εκείνος που θα εντοπίσει πρώτος ένα πρόβλημα, μια ιδιαίτερη ικανότητα, μια μαθησιακή δυσκολία ή ακόμη και μια αλλαγή στη συμπεριφορά ενός παιδιού. Το σχολείο είναι χώρος γνώσης, αλλά ταυτόχρονα χώρος κοινωνικοποίησης και διαμόρφωσης χαρακτήρων.
Και γι’ αυτό η ποιότητα ενός εκπαιδευτικού συστήματος δεν μπορεί να διαχωριστεί από τις συνθήκες μέσα στις οποίες εργάζονται οι άνθρωποί του.
Πόσους εκπαιδευτικούς έχουμε στην Ελλάδα
Ο ακριβής αριθμός των εκπαιδευτικών που υπηρετούν κάθε στιγμή μεταβάλλεται, καθώς δίπλα στους μόνιμους προσλαμβάνονται κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες αναπληρωτές.
Ενδεικτικό του μεγέθους είναι ότι μόνο από το 2020 έως τον Οκτώβριο του 2025 είχαν πραγματοποιηθεί 47.624 μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών, σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας.
Για το σχολικό έτος 2025-2026 έγιναν ακόμη 10.000 μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών και προσωπικού Ειδικής Αγωγής, από τους οποίους 3.937 αφορούσαν τη γενική πρωτοβάθμια εκπαίδευση, 1.620 τη γενική δευτεροβάθμια, ενώ σημαντικός αριθμός κατευθύνθηκε στην Ειδική Αγωγή.
Για τη νέα σχολική χρονιά 2026-2027 το Υπουργείο ανακοίνωσε άλλες 5.487 θέσεις μόνιμων εκπαιδευτικών και μελών ΕΕΠ-ΕΒΠ: 2.403 στη γενική πρωτοβάθμια, 910 στη γενική δευτεροβάθμια, 92 στα Μουσικά Σχολεία, 1.612 στην Ειδική Αγωγή και 470 θέσεις Ειδικού Εκπαιδευτικού και Βοηθητικού Προσωπικού.
Οι αναπληρωτές παραμένουν δεκάδες χιλιάδες
Παρά τους μόνιμους διορισμούς, το ελληνικό σχολείο εξακολουθεί να στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στους αναπληρωτές.
Τον Σεπτέμβριο του 2026 η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη ανέφερε ότι μόνο στην πρώτη φάση είχαν προσληφθεί περίπου 30.000 αναπληρωτές, ενώ προγραμματιζόταν δεύτερη φάση περίπου 6.500 προσλήψεων. Το ίδιο το Υπουργείο αναγνώριζε ότι εξακολουθούσαν να υπάρχουν κενά στα σχολεία.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται χιλιάδες άνθρωποι που κάθε χρόνο μπορεί να αλλάζουν πόλη ή νησί, να αναζητούν σπίτι για λίγους μήνες και να περιμένουν την επόμενη πρόσληψη για να μάθουν πού θα εργαστούν.
Το μεγάλο πρόβλημα της στέγασης
Ιδιαίτερα στα νησιά και στις τουριστικές περιοχές, η εξεύρεση κατοικίας έχει εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα για πολλούς εκπαιδευτικούς.
Ένας αναπληρωτής μπορεί να κληθεί να μετακινηθεί εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το σπίτι του και να αντιμετωπίσει ενοίκια δυσανάλογα προς τις αποδοχές του. Το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας έχει εντάξει πλέον τη στέγαση των εκπαιδευτικών στη δημόσια συζήτηση για τους διορισμούς και τις συνθήκες υπηρεσίας.
Το παράδοξο των κενών
Η Ελλάδα λοιπόν δεν στερείται εκπαιδευτικών. Διαθέτει ένα πολύ μεγάλο ανθρώπινο δυναμικό και τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί δεκάδες χιλιάδες μόνιμοι διορισμοί.
Κι όμως, κάθε Σεπτέμβριο επανέρχεται το ίδιο ερώτημα: γιατί εξακολουθούν να υπάρχουν σχολεία με κενά;
Οι άδειες, οι συνταξιοδοτήσεις, οι μη αναλήψεις υπηρεσίας, οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες της χώρας, η Ειδική Αγωγή και οι ανάγκες που εμφανίζονται μετά την έναρξη των μαθημάτων δημιουργούν ένα σύστημα που μεταβάλλεται συνεχώς.
Μια ημέρα που δεν πρέπει να μένει στις ευχές
Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών δεν έχει νόημα εάν περιορίζεται σε επετειακά μηνύματα.
Ο πραγματικός σεβασμός προς τον δάσκαλο και τον καθηγητή φαίνεται στις συνθήκες εργασίας του, στην επιμόρφωσή του, στην αξιοπρεπή διαβίωσή του και στη δυνατότητά του να μπαίνει στην τάξη έχοντας τα εργαλεία που χρειάζεται.
Γιατί πίσω από κάθε γιατρό, μηχανικό, επιστήμονα, δημοσιογράφο, καλλιτέχνη ή τεχνίτη υπήρξε κάποτε ένας δάσκαλος.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη υπενθύμιση της 5ης Οκτωβρίου: κανένα επάγγελμα δεν θα υπήρχε χωρίς τον εκπαιδευτικό που προηγήθηκε.
ΒΙΝΤΕΟ
