Φθινόπωρο του 1939, στο Στράτφορντ του Κονέκτικατ, ένας άνθρωπος που για χρόνια επέμενε σε μια ιδέα την οποία πολλοί θεωρούσαν εξαιρετικά δύσκολη, κάθισε ο ίδιος στα χειριστήρια μιας παράξενης ιπτάμενης μηχανής.
Ήταν ο Ιγκόρ Ιβάνοβιτς Σικόρσκι και το μηχάνημα ήταν το VS-300, ένας από τους σημαντικότερους προγόνους του σύγχρονου ελικοπτέρου.
Η πρώτη δοκιμή ήταν κάθε άλλο παρά θεαματική με τα σημερινά δεδομένα. Το VS-300 παρέμενε δεμένο με καλώδια ασφαλείας, σηκώθηκε μόλις λίγες ίντσες από το έδαφος και η πτήση κράτησε περίπου δέκα δευτερόλεπτα. Ήταν όμως αρκετά για να ανοίξει ένας νέος δρόμος στην ιστορία της αεροπορίας.
Η μηχανή που έγινε πρόγονος των σύγχρονων ελικοπτέρων
Το VS-300 είχε έναν κύριο στροφείο διαμέτρου περίπου 8,5 μέτρων και έναν μικρό ουραίο στροφείο, ενώ κινούνταν από κινητήρα Lycoming ισχύος μόλις 75 ίππων.
Η διάταξη ενός μεγάλου κύριου στροφείου και ενός μικρότερου στην ουρά εξελίχθηκε αργότερα σε μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες αρχιτεκτονικές των ελικοπτέρων.
Η πρώτη ελεύθερη, χωρίς πρόσδεση πτήση του VS-300 έγινε στις 13 Μαΐου 1940. Έναν χρόνο αργότερα, στις 6 Μαΐου 1941, ο Σικόρσκι παρέμεινε στον αέρα με το ίδιο ελικόπτερο για 1 ώρα, 32 λεπτά και 26 δευτερόλεπτα, καταρρίπτοντας το τότε παγκόσμιο ρεκόρ αντοχής ελικοπτέρου.
Το επόμενο αποφασιστικό βήμα ήταν το Sikorsky R-4, που πέρασε στην ιστορία ως το πρώτο ελικόπτερο που μπήκε σε μαζική παραγωγή.
Ποιος ήταν ο Ιγκόρ Σικόρσκι
Ο Ιγκόρ Σικόρσκι γεννήθηκε το 1889 στο Κίεβο, στην τότε Ρωσική Αυτοκρατορία. Πολύ πριν ασχοληθεί με το ελικόπτερο είχε ήδη αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στην αεροπορία, σχεδιάζοντας μεγάλα πολυκινητήρια αεροσκάφη.
Μετά τη Ρωσική Επανάσταση εγκατέλειψε τη χώρα και το 1919 μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκεί δημιούργησε τη Sikorsky Aero Engineering Corporation και συνέχισε να κυνηγά το μεγάλο του όνειρο: ένα αεροσκάφος που θα μπορούσε να απογειώνεται και να προσγειώνεται κάθετα και να αιωρείται.
Πέθανε το 1972, σε ηλικία 83 ετών, έχοντας ήδη δει την ιδέα του να μετατρέπεται σε ένα από τα σημαντικότερα μέσα αερομεταφοράς στον κόσμο.
Χιλιάδες ελικόπτερα στον αέρα
Σήμερα ο παγκόσμιος πολιτικός στόλος αριθμεί περίπου 24.700 ελικόπτερα, χωρίς να υπολογίζονται τα χιλιάδες στρατιωτικά ελικόπτερα των ενόπλων δυνάμεων.
Για τον αριθμό των διαφορετικών τύπων χρειάζεται προσοχή. Δεν υπάρχει ενιαίο διεθνές μητρώο που να δίνει έναν ακριβή αριθμό όλων των μοντέλων και εκδόσεων που εξακολουθούν να πετούν.
Διεθνείς βάσεις δεδομένων καταγράφουν πάνω από 100 βασικά μοντέλα, ενώ δεκάδες βρίσκονται ακόμη σε παραγωγή. Ο πραγματικός αριθμός ενεργών τύπων και κυρίως επιμέρους εκδόσεων είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς συνεχίζουν να επιχειρούν ελικόπτερα που έχουν σταματήσει να κατασκευάζονται εδώ και δεκαετίες.
Το μικρότερο ελικόπτερο του κόσμου
Στη μία άκρη βρίσκεται το εκπληκτικό GEN H-4 της ιαπωνικής Gen Corporation, το οποίο έχει καταγραφεί από το Guinness World Records ως το μικρότερο ελικόπτερο στον κόσμο.
Είναι μονοθέσιο, ζυγίζει μόλις 70 κιλά και διαθέτει δύο ομοαξονικούς στροφείς διαμέτρου περίπου τεσσάρων μέτρων.
Μπορούσε να αναπτύξει ταχύτητα περίπου 90 χλμ./ώρα, με χρόνο πτήσης περίπου 30 λεπτών.
Πρόκειται όμως για ελικόπτερο-ρεκόρ και όχι για μοντέλο που βρίσκεται σήμερα σε κανονική μαζική παραγωγή.
Το μεγαλύτερο: το γιγαντιαίο Mi-26
Στην άλλη άκρη βρίσκεται το Mil Mi-26, ένα πραγματικό ιπτάμενο θηρίο και το μεγαλύτερο ελικόπτερο που πέρασε σε μαζική παραγωγή.
Έχει μήκος περίπου 40 μέτρα, διάμετρο κύριου στροφείου 32 μέτρα και μέγιστο βάρος απογείωσης περίπου 56 τόνους.
Το εντυπωσιακότερο στοιχείο είναι η μεταφορική του ικανότητα. Μπορεί να σηκώσει φορτίο έως και 20 τόνων, εσωτερικά ή εξωτερικά αναρτημένο.
Υπήρξε ακόμη μεγαλύτερο ελικόπτερο, το σοβιετικό Mil V-12, αλλά κατασκευάστηκε μόνο πειραματικά και δεν πέρασε ποτέ σε κανονική παραγωγή.
Από τις διασώσεις μέχρι τον πόλεμο
Σήμερα τα ελικόπτερα είναι αναντικατάστατα στις αεροδιακομιδές, στην πυρόσβεση, στην έρευνα και διάσωση, στην Αστυνομία και την Ακτοφυλακή, στις εξέδρες πετρελαίου, στη μεταφορά βαρέων φορτίων και φυσικά στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Μπορούν να φτάσουν εκεί όπου δεν υπάρχει διάδρομος προσγείωσης, να αιωρηθούν πάνω από ένα σημείο και να επιχειρήσουν σε βουνά, θάλασσες, πόλεις και περιοχές φυσικών καταστροφών.
Και όλα ξεκίνησαν από εκείνη τη δοκιμή του 1939.
Από έναν άνθρωπο καθισμένο σε ένα σχεδόν γυμνό μεταλλικό πλαίσιο, με έναν κινητήρα μόλις 75 ίππων.
Το VS-300 σηκώθηκε μόνο λίγα εκατοστά από το έδαφος.
Αυτά τα λίγα εκατοστά, όμως, ήταν αρκετά για να αλλάξουν για πάντα την ιστορία της αεροπορίας.
