Η αεροπορία το 1912 δεν είχε καμία σχέση με αυτό που γνωρίζουμε σήμερα. Τα αεροπλάνα ήταν εύθραυστες κατασκευές, τα όργανα ελάχιστα, η μετεωρολογική πληροφόρηση στοιχειώδης και κάθε μεγάλη πτήση αποτελούσε πραγματική περιπέτεια.
Σε εκείνη την εποχή των πρωτοπόρων ανήκε ο Αλέξανδρος Καραμανλάκης, ένας νέος που είχε δύο μεγάλες αγάπες: τη δημοσιογραφία και την κατάκτηση των αιθέρων.
Στις 29 Αυγούστου 1912 έμελλε να γράψει, με τη ζωή του, την πρώτη μαύρη σελίδα της ιστορίας της Ελληνικής Αεροπορίας.
Δημοσιογράφος πριν γίνει αεροπόρος
Ο Αλέξανδρος Καραμανλάκης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 18 Ιανουαρίου 1888 και φοίτησε στη Μεγάλη του Γένους Σχολή. Η οικογένειά του εγκαταστάθηκε αργότερα στην Αθήνα.
Νέος ακόμη στράφηκε στη δημοσιογραφία. Το 1911 εξέδωσε μάλιστα την εβδομαδιαία εφημερίδα «Ανεξάρτητος Αθηνών».
Όμως στην Ευρώπη είχε αρχίσει ήδη η μεγάλη επανάσταση της αεροπορίας. Οι αδελφοί Ράιτ, ο Λουί Μπλεριό και οι πρώτοι τολμηροί πιλότοι γοήτευαν μια ολόκληρη γενιά.
Ο Καραμανλάκης ήταν ένας από αυτούς που δεν αρκέστηκαν να τους διαβάζουν στις εφημερίδες.
Ήθελε να πετάξει ο ίδιος.
Στη Γαλλία για να μάθει να πετά
Το 1911 ταξίδεψε στην Ευρώπη και στη Γαλλία εκπαιδεύτηκε στην αεροπορική σχολή του περίφημου Λουί Μπλεριό, του ανθρώπου που είχε περάσει με αεροπλάνο τη Μάγχη.
Επέστρεψε στην Ελλάδα έχοντας αποκτήσει δικό του αεροσκάφος Blériot.
Οι πρώτες προσπάθειες δεν ήταν εύκολες. Υπήρξαν αποτυχημένες απογειώσεις και ζημιές στο αεροσκάφος, όμως ο Καραμανλάκης επέμενε.
Και γρήγορα άρχισε να καταγράφει εντυπωσιακές επιδόσεις.
Στις 17 Ιουλίου 1912 έφθασε σε ύψος περίπου 2.200 μέτρων, ενώ στις 19 Αυγούστου ανέβηκε στα 3.050 μέτρα – εξαιρετική επίδοση για τα δεδομένα εκείνης της εποχής.
Η μεγάλη πτήση Αθήνα – Πάτρα
Το μεγάλο του όνειρο ήταν να πραγματοποιήσει μια πτήση που τότε έμοιαζε σχεδόν με άθλο:
Αθήνα – Πάτρα.
Το πρωί της 29ης Αυγούστου 1912, περίπου στις 6:10, ο Καραμανλάκης απογειώθηκε και πήρε πορεία προς την Πελοπόννησο.
Πέρασε προς την Κόρινθο και συνέχισε κατά μήκος του Κορινθιακού.
Δεν θα έφθανε ποτέ στην Πάτρα.
Περίπου δύο ώρες μετά την απογείωση, στην περιοχή της Λυγιάς Κορινθίας, κοντά στο Ξυλόκαστρο, το αεροπλάνο αντιμετώπισε σοβαρό πρόβλημα. Οι πηγές αναφέρονται σε μηχανική βλάβη, ενώ υπάρχουν και περιγραφές για ιδιαίτερα δυσμενείς καιρικές συνθήκες στην περιοχή.
Η πτώση στον Κορινθιακό
Ο Καραμανλάκης προσπάθησε να κατεβάσει το αεροπλάνο στη θάλασσα.
Το Blériot κατέπεσε στον Κορινθιακό, σε μικρή απόσταση από την ακτή.
Ο νεαρός αεροπόρος δεν κατάφερε να σωθεί. Οι περιγραφές της εποχής αναφέρουν ότι βρέθηκε παγιδευμένος ή τραυματισμένος μέσα στα τμήματα και τα σχοινιά της εύθραυστης κατασκευής και τελικά πνίγηκε.
Ήταν μόλις 24 ετών.
Ο πρώτος νεκρός της Ελληνικής Αεροπορίας
Ο θάνατός του συγκλόνισε την Ελλάδα.
Η κηδεία του έγινε την επόμενη ημέρα στον Άγιο Γεώργιο Καρύτση, παρουσία του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου, υπουργών και πλήθους κόσμου. Η ταφή του έγινε στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών.
Ο Τύπος της εποχής συνέδεσε αμέσως τη θυσία του νεαρού αεροπόρου με τον μυθικό Ίκαρο.
Μία φράση έμεινε στην ιστορία:
«Η αρχαία Ελλάς έδωσε τον Ίκαρο θυσία της αεροπορικής ιδέας, η νεωτέρα Ελλάς δίδει τον Καραμανλάκη».
Μια σημαντική διάκριση: Καραμανλάκης και Αργυρόπουλος
Υπάρχει μία ιστορική λεπτομέρεια που συχνά δημιουργεί σύγχυση.
Ο Αλέξανδρος Καραμανλάκης θεωρείται ο πρώτος νεκρός Έλληνας αεροπόρος, αλλά ήταν ιδιώτης πρωτοπόρος της αεροπορίας.
Ο Εμμανουήλ Αργυρόπουλος ήταν ο πρώτος νεκρός της ελληνικής στρατιωτικής αεροπορίας. Σκοτώθηκε λίγους μήνες αργότερα, στις 4 Απριλίου 1913, κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων.
Δύο διαφορετικές πρωτιές, δύο άνθρωποι της ίδιας ηρωικής γενιάς.
Όταν το να πετάς σήμαινε να ρισκάρεις τα πάντα
Σήμερα, κοιτάζοντας ένα σύγχρονο μαχητικό ή ένα επιβατικό αεροσκάφος, είναι δύσκολο να αντιληφθούμε τι σήμαινε να μπαίνει κάποιος το 1912 σε ένα Blériot.
Ξύλο, ύφασμα, σύρματα, ένας μικρός κινητήρας και σχεδόν καμία από τις δικλίδες ασφαλείας που θεωρούμε σήμερα αυτονόητες.
Κι όμως, εκείνοι οι άνθρωποι ανέβαιναν.
Ο Αλέξανδρος Καραμανλάκης ήταν ένας από αυτούς.
Δημοσιογράφος, οραματιστής και αεροπόρος. Έζησε μόλις 24 χρόνια, αλλά κέρδισε μια μόνιμη θέση στην ιστορία ως ο πρώτος Έλληνας που πλήρωσε με τη ζωή του το όνειρο της κατάκτησης των αιθέρων.
