Ισχυρή ελληνική παρουσία καταγράφεται σε μία ιδιαίτερα σημαντική επιστημονική έρευνα, η οποία δείχνει ότι συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να εντοπίσουν ανεπαίσθητες αλλαγές που συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού έως και έξι χρόνια πριν από την επίσημη διάγνωση — και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη νωρίτερα.
Στη διεθνή ερευνητική ομάδα συμμετέχουν ο Έλληνας ακτινολόγος Παντελής Γιαλιάς και η Ελληνίδα ερευνήτρια Αποστολία Τσιρίκογλου. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Radiology», της Ακτινολογικής Εταιρείας της Βόρειας Αμερικής.
Η ελληνική σφραγίδα
Ο Παντελής Γιαλιάς, με καταγωγή από τη Χίο, σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Comenius της Μπρατισλάβας, ειδικεύτηκε στην Ακτινολογία στην Ελλάδα και στη συνέχεια απέκτησε εξειδίκευση και πιστοποίηση στην απεικόνιση μαστού στη Σουηδία.
Συμμετείχε στη μελέτη στο πλαίσιο της ερευνητικής του δραστηριότητας στο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Λινσέπινγκ. Σήμερα είναι ειδικός ακτινολόγος και διευθυντής της Μονάδας Απεικόνισης Μαστού στο Mediterranean Hospital of Cyprus.
Η Αποστολία Τσιρίκογλου είναι ερευνήτρια στο Τμήμα Ογκολογίας και Παθολογίας του φημισμένου Ινστιτούτου Καρολίνσκα στη Στοκχόλμη, με σημαντική συμβολή στη διαχείριση και επιστημονική ανάλυση των δεδομένων.
Τι αποκάλυψαν 88.963 μαστογραφίες
Οι επιστήμονες αξιολόγησαν τρία εμπορικά διαθέσιμα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, χρησιμοποιώντας 88.963 μαστογραφίες από 31.394 γυναίκες. Οι εξετάσεις είχαν πραγματοποιηθεί σε τέσσερις περιοχές της Σουηδίας, από τον Ιανουάριο του 2008 έως τον Απρίλιο του 2019.
Στο ερευνητικό δείγμα περιλαμβάνονταν 12.072 γυναίκες που διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού. Το ποσοστό αυτό αφορά τη σύνθεση του δείγματος της αναδρομικής μελέτης και δεν αποτυπώνει τη συχνότητα της νόσου στον γενικό πληθυσμό.
Με το όριο ειδικότητας στο 90%, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπόρεσαν να επισημάνουν ως ύποπτο περίπου το 20% των καρκίνων έξι χρόνια πριν από τη διάγνωση, έως 25,2% τέσσερα χρόνια νωρίτερα και έως 39,3% δύο χρόνια πριν. Ακόμη και δέκα χρόνια πριν, οι αλγόριθμοι είχαν εντοπίσει προειδοποιητικά σημάδια σε ποσοστό έως 17% των περιπτώσεων. RSNA
Πρόκειται για πολύ μικρές αλλοιώσεις στην αρχιτεκτονική ή στην πυκνότητα του μαστού, τις οποίες ακόμη και ένα έμπειρο ανθρώπινο μάτι δεν μπορεί πάντοτε να χαρακτηρίσει με βεβαιότητα ως ύποπτες.
Δεν αντικαθιστά τον ακτινολόγο
Ο Παντελής Γιαλιάς ξεκαθαρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν έρχεται να αντικαταστήσει τους γιατρούς. Είναι, όπως τονίζει, «ένα εργαλείο επιπλέον, ένα όπλο για την έγκαιρη διάγνωση», με τις τελικές αποφάσεις να παραμένουν πάντοτε στον ακτινολόγο.
Η έρευνα είναι αναδρομική και απαιτούνται πλέον προοπτικές κλινικές μελέτες. Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι να καθοριστούν πρωτόκολλα ώστε οι γυναίκες στις οποίες η ΑΙ εντοπίζει πρώιμα σημάδια να παρακολουθούνται εξατομικευμένα και, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, να υποβάλλονται σε συμπληρωματικές εξετάσεις.
Τη μελέτη υπογράφουν οι Σάρα Χίκμαν, Παντελής Γιαλιάς, Χάικο Σουρτς, Φερνάντο Κοσίο, Ταεγιάνγκ Τσόι, Αποστολία Τσιρίκογλου, Χόκαν Γκούσταφσον, Σοφία Ζάκρισον και Φρέντρικ Στραντ.
