Η θέση ενός πανεπιστημίου στις διεθνείς κατατάξεις δεν είναι ένας απόλυτος «βαθμός ποιότητας». Διαφορετικοί οργανισμοί χρησιμοποιούν διαφορετικά κριτήρια: από την επιστημονική έρευνα και τις αναφορές στις δημοσιεύσεις έως τη διεθνή φήμη, την απασχολησιμότητα των αποφοίτων, τη σχέση καθηγητών-φοιτητών και τη διεθνοποίηση.
Η εικόνα όμως που προκύπτει από τη διασταύρωση των μεγαλύτερων διεθνών βάσεων είναι σαφής: αρκετά ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια εξακολουθούν να έχουν σημαντική παρουσία στον διεθνή ακαδημαϊκό χάρτη, ενώ υψηλές κατατάξεις διαθέτουν και αρκετά από τα ξένα μητρικά πανεπιστήμια που αποκτούν παραρτήματα στην Ελλάδα.
Πρώτο το ΕΜΠ στην Ελλάδα για το QS
Η νεότερη διαθέσιμη έκδοση του QS World University Rankings 2027, η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026, κατατάσσει πρώτο μεταξύ των ελληνικών ΑΕΙ το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο στην 378η θέση παγκοσμίως. Ακολουθεί το ΕΚΠΑ στη θέση 402 και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στη θέση 502. (Top Universities)
Η εικόνα παρουσιάζει ενδιαφέρον και διαχρονικά. Το ΕΜΠ ήταν 355ο στην κατάταξη του 2026 και 321ο το 2025, το ΕΚΠΑ 390ό το 2026 και 393ο το 2025, ενώ το ΑΠΘ ήταν 485ο το 2026 και 508ο το 2025. Οι μεταβολές αυτές δείχνουν και πόσο δύσκολο είναι να εξαχθούν συμπεράσματα από τη μετακίνηση λίγων δεκάδων θέσεων σε μια κατάταξη άνω των 1.500 ιδρυμάτων. (Top Universities)
Το ΕΚΠΑ πρώτο στο CWUR και στο Research.com
Αλλάζει η σειρά όταν χρησιμοποιούνται διαφορετικά κριτήρια.
Στην επίσημη κατάταξη CWUR 2026, όπου αξιολογήθηκαν 21.291 πανεπιστημιακά ιδρύματα, το ΕΚΠΑ βρίσκεται στην 297η θέση παγκοσμίως, πρώτο στην Ελλάδα και μέσα στο ανώτερο 1,4% των πανεπιστημίων του κόσμου. Το ΑΠΘ είναι 457ο, δεύτερο στην Ελλάδα και στο κορυφαίο 2,2% διεθνώς. (CWUR)
Εδώ χρειάζεται μία διόρθωση σε σχέση με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στον ελληνικό Τύπο: η τρέχουσα επίσημη βάση του CWUR εμφανίζει το ΕΚΠΑ 297ο και όχι 257ο.
Στην κατάταξη Research.com 2025/2026, που δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ερευνητική παρουσία και στους επιστήμονες των ιδρυμάτων, το ΕΚΠΑ είναι επίσης πρώτο ελληνικό πανεπιστήμιο και 327ο στον κόσμο. Ακολουθούν το ΑΠΘ στην 380ή θέση, το ΕΜΠ στην 480ή, το Πανεπιστήμιο Πατρών στην 566η και το Πανεπιστήμιο Κρήτης στην 600ή θέση. (research.com)
Η διαφορετική εικόνα του Times Higher Education
Το Times Higher Education World University Rankings 2026 χρησιμοποιεί διαφορετική μεθοδολογία και οι θέσεις αλλάζουν σημαντικά.
Για παράδειγμα, το ΑΠΘ και το ΕΜΠ κατατάσσονται αμφότερα στην περιοχή 801-1000 παγκοσμίως. Το THE εξετάζει μεταξύ άλλων τη διδασκαλία, το ερευνητικό περιβάλλον, την ποιότητα και την επιρροή της έρευνας, τις σχέσεις με τη βιομηχανία και τον διεθνή προσανατολισμό. (Times Higher Education (THE))
Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί ένα πανεπιστήμιο μπορεί να βρίσκεται, για παράδειγμα, στην πρώτη 400άδα μιας κατάταξης και στην περιοχή 800-1000 μιας άλλης χωρίς να υπάρχει αντίφαση: δεν μετρούν όλοι το ίδιο πράγμα ούτε με την ίδια βαρύτητα.
ΕΚΠΑ 61ο στον κόσμο στον AD Scientific Index
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα του ΕΚΠΑ στον AD Scientific Index, ο οποίος επικεντρώνεται κυρίως στην ερευνητική παραγωγή και χρησιμοποιεί δείκτες όπως το H-index, το i10-index και τις αναφορές.
Στην τρέχουσα βάση, το ΕΚΠΑ εμφανίζεται 61ο στον κόσμο, 15ο στην Ευρώπη και πρώτο στην Ελλάδα στην πανεπιστημιακή κατάταξη με βάση το συνολικό H-index. Το ΑΠΘ εμφανίζεται στη 173η θέση παγκοσμίως και δεύτερο στην Ελλάδα. (AD Scientific Index)
Στην EduRank 2026, η οποία αναλύει κυρίως ερευνητική παραγωγή, ετεροαναφορές αλλά και την επιρροή αποφοίτων, το ΕΚΠΑ βρίσκεται 228ο στον κόσμο και 85ο στην Ευρώπη, ενώ το ΑΠΘ είναι 292ο παγκοσμίως και 114ο στην Ευρώπη. Για την Ελλάδα, η EduRank αναφέρει ότι ανέλυσε 13,4 εκατομμύρια αναφορές σε περίπου 551.000 ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις 36 ιδρυμάτων. (EduRank)
Και τι συμβαίνει με τα μη κρατικά πανεπιστήμια
Εδώ απαιτείται μία ιδιαίτερα σημαντική διευκρίνιση.
Οι διεθνείς πίνακες κατάταξης που εξετάζουμε αξιολογούν κατά κανόνα το μητρικό πανεπιστήμιο στο εξωτερικό και όχι αυτοτελώς το ελληνικό παράρτημά του. Επομένως, όταν λέμε ότι το University of York είναι 158ο στον κόσμο στο QS, αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει ξεχωριστή διεθνής κατάταξη που τοποθετεί το ελληνικό του παράρτημα στην 158η θέση.
Το University of York βρίσκεται στη θέση 158 του QS World University Rankings 2027, με βαθμολογία 60,6, ενώ στο THE 2026 κατατάσσεται 154ο παγκοσμίως. (Top Universities)
Το University of Nicosia, το οποίο διαθέτει campus στην Αθήνα, βρίσκεται στην περιοχή 501-600 του THE 2026 και στις θέσεις 711-720 του QS 2027. (Times Higher Education (THE))
Το University of Essex, που επίσης συνδέεται με την ανάπτυξη μη κρατικού πανεπιστημιακού παραρτήματος στην Ελλάδα, κατατάσσεται 301-350 στο THE 2026 και 438ο στο QS 2027. (Times Higher Education (THE))
Επτά νέες άδειες για το 2026-2027
Σύμφωνα με το ίδιο το υπουργείο Παιδείας και όχι με δημοσιογραφικές πληροφορίες, τον Ιούλιο του 2026 χορηγήθηκαν επτά άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ΝΠΠΕ.
Νέα παραρτήματα αδειοδοτήθηκαν για τα Georgetown University, Iowa State University, Roger Williams University και European University Cyprus, ενώ μετά από επαναξιολόγηση πήραν άδεια τα Université Sorbonne Paris Nord, University of Essex και University of Derby. (Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων)
Στις 28 Αυγούστου 2026 το υπουργείο ανακοίνωσε επίσης ότι χορηγήθηκαν εκ νέου άδειες λειτουργίας στα παραρτήματα του University of York και του Keele University, στο πλαίσιο συμμόρφωσης με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. (Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων)
Τι πραγματικά μας λένε οι διεθνείς κατατάξεις
Το ασφαλές συμπέρασμα δεν είναι ότι υπάρχει ένας «παγκόσμιος βαθμολογικός πίνακας» που αποφασίζει ποιο πανεπιστήμιο είναι καλό και ποιο κακό.
Το συμπέρασμα είναι ότι τα μεγαλύτερα ελληνικά δημόσια ΑΕΙ –με αιχμή ΕΚΠΑ, ΕΜΠ και ΑΠΘ αλλά και ισχυρή παρουσία των Πανεπιστημίων Πατρών και Κρήτης– διαθέτουν μετρήσιμη και αναγνωρισμένη διεθνή ακαδημαϊκή και ερευνητική παρουσία.
Ταυτόχρονα, αρκετά από τα ξένα πανεπιστήμια που αποκτούν παρουσία στην Ελλάδα είναι ιδρύματα με υψηλή θέση σε διεθνείς κατατάξεις.
Υπάρχει όμως μία απαραίτητη δημοσιογραφική υποσημείωση: η διεθνής κατάταξη του μητρικού πανεπιστημίου αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την ακαδημαϊκή του ισχύ, αλλά δεν μπορεί από μόνη της να θεωρηθεί αξιολόγηση της ποιότητας του συγκεκριμένου παραρτήματος, των εγκαταστάσεών του ή των προγραμμάτων που προσφέρει στην Ελλάδα.
Αυτά κρίνονται ξεχωριστά από την αδειοδότηση, την πιστοποίηση των προγραμμάτων και –τελικά– από την πραγματική ποιότητα της εκπαίδευσης που θα παρέχεται στους φοιτητές.
