Σειρά αλλαγών σε ένα μεγάλο εύρος από τομείς, περιλαμβανομένων της θητείας, της εφεδρείας και της στράτευσης γυναικών, φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Άμυνας «Χάρτης Μετάβασης στη Νέα Εποχή» που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση την Πέμπτη.
Μεταξύ άλλων – πέρα από θέματα όπως το πλαίσιο σταδιοδρομίας, τα μισθολογικά, η ακαδημαϊκή εκπαίδευση κ.α- αναθεωρείται η νομοθεσία για τη στρατολογία των αρρένων Ελλήνων πολιτών, λαμβάνονται μέτρα για την αύξηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των εφέδρων, δημιουργείται ο θεσμός του Ενεργού Εθελοντή Εφέδρου και παρέχεται δυνατότητα σε Ελληνίδες να κατατάσσονται εθελοντικά για παροχή ένοπλης στρατιωτικής υπηρεσίας.
Αναβολές
Όπως σημειώνουν πηγές του ΥΠΕΘΑ σχετικά με το νέο πλαίσιο για τη χορήγηση αναβολών και τις αλλαγές στη θητεία, ο αριθμός απαλλαγών για λόγους υγείας (30.000 την τελευταία τριετία) και ανυπότακτων (άνω των 36.000 σωρευτικά το 2025) ήταν υπέρογκος, οπότε απαιτείται εξορθολογισμός του σχετικού πλαισίου. Προς αυτή την κατεύθυνση, αυστηροποιείται το πλαίσιο χορήγησης απαλλαγών για προβλήματα υγείας ψυχικής φύσης (έως και 5 έτη αναβολή κατάταξης με προσκόμιση γνωμάτευσης Επιμελητή Α’ ή Δ/ντή Δημόσιου Νοσοκομείου και τελική κρίση Ι5 μετά την λήξη της 5ετίας με την προσκόμιση γνωμάτευσης από ΚΕΠΑ) και το πλαίσιο χορήγησης αναβολών για κατοίκους εξωτερικού (χορήγηση αναβολής σε όσους ήταν κάτοικοι εξωτερικού από τα 16 έως τα 19 έτη και έλεγχος διατήρησης ιδιότητας ανά τριετία), καθώς και αυτό εξαγοράς της θητείας (40ο έτος προς 1.500 € /μήνα με πρόβλεψη χρόνου μετάβασης).
Επιπλέον, εξορθολογίζεται η διάρκεια αναβολής για λόγους σπουδών (ν+2 έτη για ΑΕΙ, 30ό έτος για υποψήφιους διδάκτορες, 22ο έτος για Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης) και προβλέπεται η δυνατότητα κατάταξης Πρωτόκλητων αμέσως μετά το τέλος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και 9μηνη θητεία.
Νέο μοντέλο θητείας
Προβλέπεται η κατανομή του συνόλου των στρατευσίμων σε 4 ΕΣΣΟ (Φεβρουάριος, Μάιος, Αύγουστος, Νοέμβριος) αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς καταρχάς και με μετάταξη συγκεκριμένου αριθμού – ειδικοτήτων στο ΠΝ και στην ΠΑ. Η βασική εκπαίδευση θα διαρκεί 10 εβδομάδες και θα περιλαμβάνει εξομοιωτή βολών, χειρισμό drone και οριζόντιες δεξιότητες (Πρώτες Βοήθειες, Πολ. Προστασία). Θα ακολουθεί η Ειδική Εκπαίδευση που θα διαρκεί 4 εβδομάδες και θα περιλαμβάνει, εκτός από τις 31 ειδικότητες, και 21 δεξιότητες στα Κέντρα Διά Βίου Μάθησης των Ενόπλων Δυνάμεων και, κατόπιν, 12 εβδομάδες επιχειρησιακή εκπαίδευση στις Μονάδες υψηλής Ετοιμότητας. Μετά τη συμπλήρωση 6 μηνών, παραμονή στην παραμεθόριο για όσους έχουν επιλέξει 9μηνη θητεία και μετάθεση πλησίον του τόπου συμφερόντων για όσους επιλέγουν 12μηνη θητεία.
Υπενθυμίζεται πως σε ΚΥΑ που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ τον Οκτώβριο (με εφαρμογή από 1η Ιανουαρίου 2026) αναφερόταν πως «οι οπλίτες θητείας, οι οποίοι λαμβάνουν σήμερα μηνιαίες αποδοχές 8,80 €, με τη νέα ΚΥΑ θα λαμβάνουν 100€ όταν υπηρετούν τη θητεία τους στην παραμεθόριο και 50€ όταν υπηρετούν τη θητεία τους στην ενδοχώρα. Πρόκειται για αύξηση 1.036% για τους οπλίτες που υπηρετούν τη θητεία τους στην παραμεθόριο και αύξηση 468% για τους αντίστοιχους που υπηρετούν τη θητεία τους στην ενδοχώρα».
«Οπλίτες τέκνα πολύτεκνων οικογενειών λαμβάνουν 35,00€, ενώ με τη νέα ΚΥΑ θα λαμβάνουν 150€. Πρόκειται για αύξηση περίπου 330%.
Έγγαμοι ή άγαμοι οπλίτες με ένα τέκνο, λαμβάνουν 88,04€, ενώ με τη νέα ΚΥΑ θα λαμβάνουν 150,00€. Πρόκειται για αύξηση περίπου 70%.
Έγγαμοι ή άγαμοι οπλίτες με δύο τέκνα, λαμβάνουν 140,87€, ενώ με τη νέα ΚΥΑ θα λαμβάνουν 200,00€. Πρόκειται για αύξηση περίπου 42%.
Έγγαμοι ή άγαμοι οπλίτες με τρία τέκνα, λαμβάνουν 234,78€, ενώ με τη νέα ΚΥΑ θα λαμβάνουν 250,00€. Πρόκειται για αύξηση περίπου 7%.
Για κάθε επιπλέον τέκνο άνω των τριών, υφίσταται προσαύξηση κατά πενήντα (50,00) ευρώ.
Άγαμοι ορφανοί από ένα γονέα οπλίτες, λαμβάνουν 35,22€ ενώ με τη νέα ΚΥΑ θα λαμβάνουν 150,00€. Πρόκειται για αύξηση περίπου 326%.
Άγαμοι ορφανοί και από τους δύο γονείς οπλίτες, λαμβάνουν 100,00€ ενώ με τη νέα ΚΥΑ θα λαμβάνουν 200,00€. Πρόκειται για αύξηση κατά 100%.»
Εφεδρεία: Ενεργός Εθελοντής Έφεδρος
Με στόχο τη συγκρότηση Σώματος 150.000 Ενεργών Εφέδρων θεσπίζονται: Η χρονική επέκταση της εφεδρείας έως το 60ο έτος (από το ισχύον 55ο), η ενοποίηση με το δυναμικό εφεδρείας της Εθνοφυλακής, η αξιοποίηση του δυναμικού των υπηρετησάντων οπλιτών θητείας στις Ειδικές Δυνάμεις με τη δημιουργία Μοίρας Εφέδρων Καταδρομών στη Ρεντίνα και στον Ασπρόπυργο, η δυνατότητα ένταξης στο θεσμό του Ενεργού Εθελοντή Έφεδρου με ηλεκτρονική υποβολή δήλωσης επιθυμίας πριν και μετά την απόλυση.
Οι προσκλήσεις θα πραγματοποιούνται μια φορά ανά τριετία για τους Εφέδρους Ενεργών Μονάδων στις κατεχόμενες Ειδικότητες-Δεξιότητες και σε όπλα νέας τεχνολογίας. Οι μετεκπαιδεύσεις και ασκήσεις θα πραγματοποιούνται με μαζική πρόσκληση του συνόλου των ενταγμένων εφέδρων σε σχέδια επιστράτευσης ολόκληρων Σχηματισμών και σε Μονάδες πλησίον αστικών κέντρων, ενώ, παράλληλα, προβλέπεται αξιοποίηση της τοπικής εφεδρείας και μέσω μετοικεσιών σε Μονάδες Έβρου και Νήσων Αν. Αιγαίου και ΕΛΔΥΚ. Τέλος, προβλέπεται η παροχή κινήτρων, όπως η δυνατότητα νοσηλείας σε στρατιωτικά νοσοκομεία και η πρόσβαση σε Στρατιωτικά Πρατήρια και λαμβάνεται μέριμνα για την εξασφάλιση εργοδοτικών διευκολύνσεων για το χρόνο απουσίας από την εργασία.
Εθελοντική στράτευση γυναικών
Με πιλοτικό στόχο τη στράτευση 200 γυναικών το 2026 προβλέπεται 12μηνη θητεία για γυναίκες από 18 έως 26 ετών. Η βασική εκπαίδευση θα πραγματοποιείται στο Κέντρο Εκπαίδευσης Υλικού Πολέμου στη Λαμία, θα ακολουθεί η χορήγηση ειδικότητας ή δεξιότητας και κατόπιν η μετάθεση πλησίον του τόπου συμφερόντων.
Επιπλέον, προβλέπονται η δυνατότητα επιλογής ως Δόκιμου Εφέδρου Αξιωματικού και ο καθορισμός μηνιαίας αποζημίωσης. Θεσπίζονται κίνητρα, όπως η πρόσβαση σε Νοσοκομεία, Λέσχες, Στρατιωτικά Πρατήρια, η αναγνώριση του χρόνου θητείας ως προϋπηρεσία, η μοριοδότηση από τον ΑΣΕΠ για πρόσληψη ως ΕΠΟΠ και η κατά προτεραιότητα πρόσληψη ως πολιτικό προσωπικό στο Υπουργείο Άμυνας (νοσηλεύτριες, βρεφονηπιοκόμοι, διοικητικό προσωπικό κλπ).
Αναλυτικότερα, όπως αναφέρεται στο νομοσχέδιο:
«Επιτρέπεται η κατάταξη Ελληνίδων στον ΣΞ, για εκπλήρωση εθελοντικής στρατιωτικής υπηρεσίας,
από την 1η Ιανουαρίου του έτους κατά το οποίο διανύουν το εικοστό (20ό) έτος, έως την 31η
Δεκεμβρίου του έτους που συμπληρώνουν το εικοστό έκτο (26ο) έτος της ηλικίας τους.
Η διάρκεια της εθελοντικής στρατιωτικής υπηρεσίας της παρ. 1 καθορίζεται σε δώδεκα (12) μήνες.
Ο αριθμός των Ελληνίδων που προσκαλείται σε κατάταξη καθορίζεται ανά ημερολογιακό έτος.
Οι εθελόντριες Ελληνίδες αποκτούν στρατιωτική ιδιότητα, όμοια με αυτή των αρρένων που
κατατάσσονται για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης και υπάγονται στους ίδιους
στρατιωτικούς νόμους και κανονισμούς.
Όσες εκπληρώνουν εθελοντική στρατιωτική υπηρεσία, σύμφωνα με την παρ. 2, δύνανται να
ανακατατάσσονται ή επανακατατάσσονται ως ΟΒΑ, σύμφωνα με τις ισχύουσες για τους άρρενες
διατάξεις.
Όσες, μετά την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, απολύονται οριστικά,
εγγράφονται στην εφεδρεία του ΣΞ, μέχρι τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού (40ού) έτους της
ηλικίας τους, και εντάσσονται στο έφεδρο θήλυ προσωπικό.
Η επιστρατευτική ένταξη του έφεδρου θήλεος προσωπικού πραγματοποιείται σύμφωνα με τις
υπηρεσιακές ανάγκες από την αρμόδια Διεύθυνση του ΓΕΣ.»