Η υπόθεση της 38χρονης Ελίζαμπεθ-Τζέιν Ρος, γνωστής στους συγγενείς και στους φίλους της ως Λίσα, μοιάζει με σκοτεινό αστυνομικό μυθιστόρημα. Μόνο που όλα συνέβησαν πραγματικά: ένα ταξίδι από το Εδιμβούργο στην Αθήνα, μία γυναίκα με έντονη ανθρωπιστική και θρησκευτική δράση, ένα κινητό τηλέφωνο που εξακολουθούσε να στέλνει μηνύματα μετά τον θάνατό της, αναλήψεις με τις τραπεζικές κάρτες της, μια διαδρομή προς την Αράχωβα και, στο τέλος, μια μεγάλη βαλίτσα εγκαταλειμμένη σε ερειπωμένο χώρο της Κυψέλης.
Για την υπόθεση έχει συλληφθεί ένας 26χρονος υπήκοος Αφγανιστάν, σε βάρος του οποίου σχηματίστηκε δικογραφία για ανθρωποκτονία με δόλο, ληστεία και παράβαση της νομοθεσίας περί όπλων. Η Ελληνική Αστυνομία ανακοίνωσε ότι ο κατηγορούμενος «ομολόγησε τις πράξεις του», όμως από τα επιμέρους στοιχεία του ρεπορτάζ προκύπτει ότι ο ίδιος αρνείται πως σκότωσε τη Ρος και παραδέχεται ότι μετέφερε και εγκατέλειψε τη σορό, καθώς και ότι χρησιμοποίησε την τραπεζική κάρτα της. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς η ακριβής αιτία θανάτου δεν έχει ακόμη πιστοποιηθεί οριστικά από τις εργαστηριακές εξετάσεις.
Η γυναίκα μέσα στη βαλίτσα
Η σορός της Ρος βρέθηκε το μεσημέρι της 18ης Ιουλίου μέσα σε βαλίτσα, σε εγκαταλειμμένο και γεμάτο σκουπίδια κτίριο στην Κυψέλη, το οποίο στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν ως χώρος στάθμευσης. Την εντόπισε ένας άστεγος. Το σώμα ήταν τυλιγμένο με ύφασμα και βρισκόταν σε προχωρημένη σήψη, γεγονός που δυσκόλεψε τόσο την αναγνώριση όσο και την εξακρίβωση των αιτιών του θανάτου.
Οι άνδρες της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών κατόρθωσαν, παρά τις δυσμενείς συνθήκες, να ανακτήσουν αξιοποιήσιμα δακτυλικά αποτυπώματα. Μέσω της Interpol και της συνεργασίας με τις αμερικανικές αρχές, τα αποτυπώματα ταυτίστηκαν με εκείνα της 38χρονης Βρετανίδας. Στην έρευνα συμμετείχαν επίσης η βρετανική National Crime Agency και η Police Scotland.
Αρχικά δεν είχαν εντοπιστεί δακτυλικά αποτυπώματα ή ίχνη DNA επάνω στη βαλίτσα. Το μεγαλύτερο, ωστόσο, αίνιγμα ήταν άλλο: το κινητό τηλέφωνο της νεκρής παρέμενε ενεργό και χρησιμοποιούνταν για αρκετές ημέρες, στέλνοντας μηνύματα σε συγγενείς και φίλους σαν η Ρος να ήταν ακόμη ζωντανή.
Ποια ήταν η Ελίζαμπεθ-Τζέιν Ρος
Η Ελίζαμπεθ-Τζέιν Ρος ζούσε στο Εδιμβούργο και ήταν κόρη γνωστού δικηγόρου της πόλης. Είχε επίσης στενούς δεσμούς με το Ινβερνές, όπου η σκωτσέζικη αστυνομία πραγματοποίησε έρευνες κατόπιν αιτήματος των ελληνικών αρχών. Οι φίλοι της την περιέγραψαν ως έναν «άγγελο γεμάτο αθωότητα και καλοσύνη», ενώ η θεία της, Αν Μπάνγκαμ, μίλησε για μία όμορφη, στοργική και εξαιρετικά καλοσυνάτη γυναίκα, λέγοντας ότι η οικογένεια αδυνατούσε να πιστέψει την είδηση του θανάτου της.
Η Λίσα ήταν βαθιά θρησκευόμενη Χριστιανή, χωρίς όμως, σύμφωνα με όσους τη γνώριζαν, επιθετική ή συγκρουσιακή συμπεριφορά. Είχε σε διάφορα μέρη του κόσμου συμμετέχοντας σε ανθρωπιστικές δράσεις, βοηθώντας αστέγους, πρόσφυγες, μετανάστες και κακοποιημένες γυναίκες. Βρετανικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι είχε εργαστεί με Σύρους πρόσφυγες στο Κουρδιστάν και ότι επισκεπτόταν επανειλημμένα την Ελλάδα από το 2019 για να προσφέρει εθελοντική βοήθεια.
Δημοσιεύματα στη Σκωτία τη συνδέουν με την οργάνωση One Heart, η οποία παρέχει ιατρική και ανθρωπιστική υποστήριξη σε πρόσφυγες, ιδιαίτερα από το Αφγανιστάν και το Ιράν. Δεν προκύπτει ότι ήταν ιδρύτρια ή διοικήτρια της συγκεκριμένης οργάνωσης· περιγράφεται ως εθελόντρια που συνεργαζόταν με φιλανθρωπικά δίκτυα και κέντρα προσφύγων.
Τι βρήκε η HuffPost για τις «ΜΚΟ στην Αφρική»
Η έρευνα της HuffPost σε βρετανικά δημοσιεύματα, μεταξύ άλλων σε Guardian, Times, Sunday Times, ITV και σκωτσέζικα μέσα, δεν εντόπισε καμία επαληθεύσιμη αναφορά ότι η Ελίζαμπεθ-Τζέιν Ρος είχε ιδρύσει ή διατηρούσε δικές της ΜΚΟ σε αφρικανικές χώρες.
Τα συγκεκριμένα δημοσιεύματα δεν κατονομάζουν ούτε μία αφρικανική χώρα στην οποία να είχε οργανωμένη δράση. Εκείνο που τεκμηριώνεται είναι:
- η συνεργασία της με ανθρωπιστικές οργανώσεις στην Ελλάδα,
- η βοήθειά της σε πρόσφυγες από το Αφγανιστάν και το Ιράν,
- η εθελοντική εργασία με κακοποιημένες γυναίκες και μετανάστες,
- η προσφορά της σε αστέγους,
- και η δράση με Σύρους πρόσφυγες στο Κουρδιστάν, το οποίο βεβαίως βρίσκεται στη Μέση Ανατολή και όχι στην Αφρική.
Επομένως, οποιαδήποτε απαρίθμηση αφρικανικών χωρών θα ήταν αυτή τη στιγμή αυθαίρετη. Το ασφαλές δημοσιογραφικό συμπέρασμα είναι ότι η Ρος είχε διεθνή ανθρωπιστική δράση μέσω και δίπλα σε οργανώσεις, όχι ότι είχε δικό της δίκτυο ΜΚΟ στην Αφρική.
Το ταξίδι από το Εδιμβούργο – Η ασυμφωνία στις ημερομηνίες
Η επίσημη ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ. αναφέρει ότι η Ρος μπήκε στην Ελλάδα στις 26 Ιουνίου και φιλοξενήθηκε σε σπίτι φίλων της στην περιοχή του Πειραιά μέχρι τις 10 Ιουλίου. Στη συνέχεια φέρεται να είπε ότι θα συναντούσε Αμερικανούς φίλους της στην Αθήνα, χωρίς όμως να έχει εξακριβωθεί εάν τα συγκεκριμένα πρόσωπα υπήρχαν ή εάν η ιστορία χρησιμοποιήθηκε από την ίδια για να μην ανησυχήσουν οι άνθρωποι που τη φιλοξενούσαν για τις επαφές της με αστέγους.
Ωστόσο, ελληνικό δημοσίευμα που επικαλείται το διαβιβαστικό της ΕΛ.ΑΣ. τοποθετεί την άφιξή της στις 29 Ιουνίου και αναφέρει ότι από τις 2 Ιουλίου έμενε σε ισόγειο διαμέρισμα της οδού Ρεθύμνου στα Εξάρχεια. Πρόκειται για εμφανή ασυμφωνία ημερομηνιών, η οποία θα πρέπει να αποσαφηνιστεί από το πλήρες υλικό της δικογραφίας.
Κλειδιά του διαμερίσματος φέρονται να είχαν τόσο ο 26χρονος κατηγορούμενος όσο και η Βρετανίδα σύντροφός του, η οποία γνώριζε το θύμα.
Η τελευταία βέβαιη επικοινωνία στις 21:41
Η τελευταία επιβεβαιωμένη ένδειξη ότι η Ρος ήταν ζωντανή καταγράφεται στις 21:41 της 15ης Ιουλίου, όταν μίλησε τηλεφωνικά με άνθρωπο του στενού της περιβάλλοντος. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, η σύντροφος του 26χρονου ξύπνησε και διαπίστωσε ότι εκείνος έλειπε από το σπίτι. Μέσω της κοινής εφαρμογής εντοπισμού θέσης φέρεται να είδε ότι βρισκόταν στο διαμέρισμα της οδού Ρεθύμνου.
Από εκείνο το σημείο και μετά, οι συγγενείς και οι φίλοι της Ρος άρχισαν να λαμβάνουν μηνύματα με ασυνήθιστο ύφος και διαφορετικές γλωσσικές διατυπώσεις. Στα μηνύματα εμφανιζόταν να δηλώνει ότι χρειαζόταν χρόνο μόνη της και ότι ήθελε να απομονωθεί. Οι αστυνομικοί θεωρούν ότι κάποιος άλλος χρησιμοποιούσε το κινητό για να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η 38χρονη παρέμενε ζωντανή.
Η βαλίτσα και οι κάμερες της Ευελπίδων
Το βράδυ της 16ης Ιουλίου, σύμφωνα με το υλικό που περιγράφεται στη δικογραφία, ο κατηγορούμενος καταγράφηκε να φτάνει με αυτοκίνητο στην οδό Ρεθύμνου και να αποχωρεί μεταφέροντας μία μεγάλη ταξιδιωτική βαλίτσα.
Στις 22:43 κάμερα ασφαλείας τον κατέγραψε να κινείται πεζός στην οδό Ευελπίδων έχοντας μαζί του τη βαλίτσα και μία μπλε σακούλα. Δεκατρία λεπτά αργότερα εμφανίστηκε να επιστρέφει χωρίς τη βαλίτσα και χωρίς τη σακούλα, κρατώντας μόνο ένα ανοιχτόχρωμο σακίδιο. Η αστυνομική έρευνα θεωρεί ότι μέσα στη βαλίτσα βρισκόταν η σορός της Ρος.
Ο 26χρονος υποστηρίζει, σύμφωνα με το ελληνικό ρεπορτάζ, ότι πήγε στο διαμέρισμα, βρήκε τη γυναίκα ήδη νεκρή –κατά μία εκδοχή μέσα στο μπάνιο– και πανικοβλήθηκε. Ισχυρίζεται ότι τοποθέτησε τη σορό στη βαλίτσα για να την απομακρύνει, επειδή φοβήθηκε ότι θα εμπλεκόταν στην υπόθεση. Παραδέχθηκε, πάντως, ότι πήρε την τραπεζική της κάρτα και έκανε αναλήψεις.
Το κινητό «ταξίδεψε» έως την Αράχωβα
Το κινητό της Ρος παρέμεινε ενεργό ακόμη και μετά την εύρεση της σορού της. Στις 19 Ιουλίου εξέπεμψε στίγμα από την Αράχωβα, όπου, σύμφωνα με την ανάλυση τηλεπικοινωνιακών δεδομένων και βίντεο, βρισκόταν ο κατηγορούμενος μαζί με τη σύντροφό του και το μικρό παιδί τους. Το τελευταίο στίγμα της συσκευής επίσης καταγράφηκε στην περιοχή, πριν απενεργοποιηθεί.
Από τη χαρτογράφηση των κινήσεων του χρήστη του τηλεφώνου, οι αστυνομικοί έφτασαν σε χώρο στην Κυψέλη που περιγράφεται ως ένα είδος θρησκευτικού κοινοβίου. Εκεί εντόπισαν τη Βρετανίδα σύντροφο του κατηγορουμένου, η οποία αρχικά επιβεβαίωσε ότι είχε ταξιδέψει μαζί του στην Αράχωβα.
Η καταγγελία για το θρησκευτικό κίνητρο
Σύμφωνα με όσα φέρεται να κατέθεσε η σύντροφος του 26χρονου, εκείνος της είχε εκμυστηρευτεί ότι σκότωσε τη Ρος επειδή η 38χρονη της μιλούσε για τον Χριστιανισμό και προσπαθούσε να την επηρεάσει θρησκευτικά.
Η συγκεκριμένη αναφορά δεν αποτελεί ακόμη δικαστικά αποδεδειγμένο κίνητρο. Πρόκειται για ισχυρισμό που αποδίδεται στη γυναίκα και έρχεται σε αντίθεση με τη μεταγενέστερη εκδοχή του κατηγορουμένου, ότι βρήκε τη Ρος ήδη νεκρή. Το κατά πόσο υπήρξε θρησκευτικό κίνητρο, οικονομικό κίνητρο ή συνδυασμός περιστάσεων αποτελεί αντικείμενο της κύριας ανάκρισης.
Τα 2.550 ευρώ και το iPhone 17 Pro
Όταν στις 30 Ιουλίου ανακοινώθηκε δημοσίως η ταυτότητα της νεκρής, η σύντροφος του 26χρονου άρχισε, σύμφωνα με την κατάθεσή της, να υποψιάζεται ότι εκείνος συνδεόταν με την υπόθεση. Πήρε το βρέφος τους, εγκατέλειψε το σπίτι και εγκαταστάθηκε σε ξενοδοχείο.
Ο κατηγορούμενος φέρεται τότε να της έδωσε 2.550 ευρώ. Επιπλέον, μία ημέρα μετά την εξαφάνιση της Ρος της είχε χαρίσει ένα καινούργιο iPhone 17 Pro. Η γυναίκα παρέδωσε στην αστυνομία τόσο τα χρήματα όσο και τη συσκευή, θεωρώντας ότι ενδέχεται να είχαν αγοραστεί ή αποκτηθεί με χρήματα και περιουσιακά στοιχεία του θύματος.
Καθοριστικό στοιχείο αποτέλεσαν και οι τραπεζικές κάρτες της Ρος. Ο κατηγορούμενος φέρεται να καταγράφηκε από κάμερες ασφαλείας κατά τη διάρκεια αναλήψεων από ΑΤΜ, γεγονός που βοήθησε τις αρχές να ταυτοποιήσουν τις κινήσεις του και να συνδέσουν διαφορετικά κομμάτια της έρευνας.
Η αιτία θανάτου παραμένει το τελευταίο κρίσιμο κομμάτι
Η πρώτη νεκροψία δεν είχε εντοπίσει εμφανείς κακώσεις ή σαφή ίχνη πάλης, όμως η προχωρημένη αποσύνθεση δεν επέτρεψε ασφαλή συμπεράσματα. Οι ελληνικές αρχές έχουν επισπεύσει τις τοξικολογικές εξετάσεις και τις αναλύσεις ιστών από ζωτικά όργανα.
Ο ιατροδικαστής που χειρίζεται την υπόθεση εκτιμά, βάσει της εικόνας της σορού και του συνολικού υλικού της δικογραφίας, ότι υπάρχουν ενδείξεις εγκληματικής ενέργειας, με πιθανότερη αιτία την ασφυξία. Μέχρι όμως να ολοκληρωθούν οι τοξικολογικές και ιστολογικές εξετάσεις, η ασφυξία παραμένει ιατροδικαστική εκτίμηση και όχι οριστικό πόρισμα.
Το τελικό αποτέλεσμα των εξετάσεων είναι εκείνο που θα κρίνει εάν η Ρος είχε ήδη πεθάνει όταν ο 26χρονος μπήκε στο διαμέρισμα, όπως ισχυρίζεται ο ίδιος, ή εάν τα στοιχεία θα στηρίξουν την κατηγορία ότι προκάλεσε τον θάνατό της. Μέχρι τότε, οι κάμερες, το κινητό, οι αναλήψεις, η βαλίτσα και η κατάθεση της συντρόφου του σχηματίζουν ένα ισχυρό πλέγμα ενδείξεων, όχι ακόμη, όμως, ολόκληρη την απάντηση για τις τελευταίες ώρες της Λίσα Ρος.
