Οι νέες αφίξεις στην Κρήτη δεν αποτελούν ένα ακόμη «έκτακτο περιστατικό». Είναι η επανάληψη μιας προαναγγελθείσας κρίσης και η απόδειξη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να διαθέτει περισσότερες αίθουσες συνεδριάσεων παρά αποτελεσματική πολιτική φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της.
Μέσα σε 48 ώρες έφτασαν περισσότεροι από 340 άνθρωποι, ενώ περίπου 200 εντοπίστηκαν ή διασώθηκαν την Πέμπτη. Το Λιμενικό κατέγραψε 147 διασωθέντες σε τρεις λέμβους νότια των Καλών Λιμένων και άλλους 61 στη Γαύδο. Οι λέμβοι είχαν ξεκινήσει από το Τομπρούκ και οι επιβαίνοντες είχαν πληρώσει μεγάλα ποσά στους διακινητές. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για αυθόρμητη μετακίνηση, αλλά για οργανωμένη εγκληματική επιχείρηση.
Η Frontex αναγνωρίζει ότι η διαδρομή Λιβύη–Κρήτη ήταν στο πρώτο εξάμηνο του 2026 η ενεργότερη πύλη της Ανατολικής Μεσογείου. Κι όμως, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιδρά αφού οι βάρκες αποπλεύσουν. Υπουργοί συναντώνται, τηλεδιασκέψεις οργανώνονται, ανακοινωθέντα εκδίδονται και στο τέλος η Κρήτη, η Γαύδος, τα ιταλικά νησιά και οι ισπανικές ακτές καλούνται να σηκώσουν το βάρος.
Χρειάζεται μόνιμη ευρωπαϊκή ναυτική και αεροπορική επιτήρηση στις οδούς διέλευσης, κοινό κέντρο πληροφοριών, οικονομικός στραγγαλισμός των κυκλωμάτων, κυρώσεις σε όσους τα προστατεύουν και δεσμευτικές συμφωνίες με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης. Χρειάζονται επίσης γρήγορη εξέταση των αιτημάτων ασύλου, άμεσες νόμιμες επιστροφές όσων δεν δικαιούνται προστασία και υποχρεωτική κατανομή της ευθύνης σε όλα τα κράτη-μέλη.
Ναι, ακόμη και πολεμικά πλοία μπορούν να περιπολούν, να επιτηρούν και να συμβάλλουν στην εξάρθρωση των διακινητών. Οι άνθρωποι αυτοί, βέβαια, δεν είναι εχθρικός στρατός. Πολλοί εγκαταλείπουν πολέμους, αυταρχικά καθεστώτα και τρομακτική φτώχεια. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η παράτυπη είσοδος μπορεί να αποτελεί τη μοναδική διαδρομή που λειτουργεί αποτελεσματικά προς την Ευρώπη.
Η Τουρκία, με την αυξανόμενη επιρροή της και στα δύο στρατόπεδα της διαιρεμένης Λιβύης, οφείλει να παρακολουθείται στενά. Ελάχιστη αμφισβητούν ότι δεν είναι η Άγκυρα πίσω από όλη αυτή την κατάσταση. Η ριζοσπαστικοποίηση και η δράση εξτρεμιστικών ισλαμιστικών δικτύων είναι υπαρκτά ζητήματα ασφαλείας. Δεν αποδεικνύουν, όμως, ότι κάθε μουσουλμάνος μετανάστης συμμετέχει σε οργανωμένο σχέδιο «ισλαμοποίησης».
Η πραγματική ευρωπαϊκή ξεφτίλα είναι απλούστερη: μια Ένωση που δεν αποφασίζει ποιος μπαίνει, δεν επιστρέφει αποτελεσματικά όσους δεν δικαιούνται άσυλο και αφήνει Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία να πληρώνουν τον λογαριασμό. Αν τα εξωτερικά σύνορα δεν είναι κοινά, τότε κοινή Ευρώπη υπάρχει μόνο στα λογότυπα και στα ανακοινωθέντα.
