Οι κάμερες στους ελληνικούς δρόμους έρχονται να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο επιβάλλεται ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας. Μέχρι το τέλος του 2026, το δίκτυο θα ξεπερνά τις 2.000 κάμερες σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κρήτη, ενώ παράλληλα θα επεκταθεί και το σύστημα των καμερών που τοποθετούνται στα λεωφορεία της ΟΣΥ για την επιτήρηση των λεωφορειολωρίδων.
Πρόκειται για ένα μέτρο που, εφόσον εφαρμοστεί σωστά, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, στην τήρηση του ΚΟΚ και στην αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας.
Ήδη λειτουργούν οκτώ πιλοτικές κάμερες με λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης σε κεντρικούς οδικούς άξονες της Αττικής. Οι συγκεκριμένες κάμερες μπορούν να εντοπίζουν σειρά παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όπως:
- Παραβίαση ερυθρού σηματοδότη
- Υπέρβαση του ορίου ταχύτητας
- Μη χρήση προστατευτικού κράνους
- Μη χρήση ζώνης ασφαλείας
- Χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση
Οι κάμερες δεν είναι εισπρακτικός μηχανισμός
Το ζητούμενο δεν είναι να «κόβονται» περισσότερες κλήσεις αλλά να γίνονται λιγότερες παραβάσεις.
Η διεθνής εμπειρία έχει αποδείξει ότι όταν οι οδηγοί γνωρίζουν πως υπάρχει αξιόπιστη επιτήρηση, μειώνουν ταχύτητα, σέβονται τον ερυθρό σηματοδότη, αποφεύγουν τη χρήση κινητού και δεν εισέρχονται παράνομα στις λεωφορειολωρίδες.
Η πρόληψη σώζει ζωές και οι κάμερες μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι κάμερες στα λεωφορεία ήδη καταγράφουν παραβάσεις
Ήδη εφαρμόζεται πρόγραμμα τοποθέτησης καμερών σε λεωφορεία της ΟΣΥ. Οι κάμερες βρίσκονται στο εμπρός μέρος του οχήματος και καταγράφουν κυρίως τις παράνομες εισόδους στις λεωφορειολωρίδες, αλλά και άλλες παραβάσεις, ενώ μπορούν να εντοπίζουν ακόμη και προβλήματα του οδικού δικτύου. Το πρόγραμμα προβλέπει σημαντική επέκταση του στόλου που θα φέρει τέτοιο εξοπλισμό.
Ο ανθρώπινος παράγοντας είναι απολύτως απαραίτητος
Εδώ όμως βρίσκεται και η μεγαλύτερη προϋπόθεση επιτυχίας του συστήματος.
Καμία τεχνητή νοημοσύνη και καμία κάμερα δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως την ανθρώπινη κρίση.
Γι’ αυτό και το υλικό των καμερών θα ελέγχεται από αστυνομικούς μέσω της νέας πλατφόρμας «ΟΔΥΣΣΕΑΣ» πριν βεβαιωθεί οποιαδήποτε παράβαση. Ακόμη και το ίδιο το Υπουργείο αναγνωρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει λάθη, γι’ αυτό ο τελικός λόγος ανήκει στον άνθρωπο.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο.
Γιατί έχουν υπάρξει περιπτώσεις όπου οδηγοί κατήγγειλαν ότι βεβαιώθηκαν παραβάσεις σε λεωφορειολωρίδες ημέρες Κυριακής ή επίσημων αργιών, όταν σε αρκετές περιπτώσεις και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις επιτρέπεται η κυκλοφορία των Ι.Χ.
Ακριβώς γι’ αυτό ο ελεγκτής δεν πρέπει να βλέπει μόνο την εικόνα, αλλά να διασταυρώνει ημερομηνία, ημέρα, ώρα, ισχύουσες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και κάθε άλλο στοιχείο πριν αποσταλεί μία κλήση στον πολίτη.
Η τεχνολογία οφείλει να υπηρετεί τη δικαιοσύνη και όχι να δημιουργεί αδικίες.
Πόσο κοστίζει το έργο
Ο μεγάλος διεθνής διαγωνισμός του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης αφορά την προμήθεια, εγκατάσταση, λειτουργία και συντήρηση του νέου δικτύου καμερών, με προϋπολογισμό περίπου 35,5 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ (44 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ). Ο διαγωνισμός βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, μετά από τροποποιήσεις λόγω ενστάσεων, επομένως δεν έχει αναδειχθεί οριστικός ανάδοχος που θα αναλάβει τη συντήρηση και λειτουργία του συστήματος.
Με τα σημερινά διαθέσιμα στοιχεία δεν μπορεί ακόμη να υπολογιστεί με ακρίβεια το κόστος ανά κάμερα, καθώς η σύμβαση περιλαμβάνει όχι μόνο τον εξοπλισμό αλλά και λογισμικό, κεντρικό σύστημα διαχείρισης, εγκατάσταση, λειτουργία και πολυετή συντήρηση.
Η επιτυχία θα κριθεί στην αξιοπιστία
Οι κάμερες μπορούν να αποτελέσουν μία από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις στην οδική ασφάλεια των τελευταίων ετών.
Αυτό όμως θα συμβεί μόνο εφόσον κάθε κλήση είναι απολύτως τεκμηριωμένη, κάθε καταγραφή ελέγχεται από άνθρωπο και κάθε πολίτης αισθάνεται ότι το σύστημα λειτουργεί με διαφάνεια, αντικειμενικότητα και δικαιοσύνη.
Η τεχνολογία μπορεί να βλέπει τα πάντα. Η ευθύνη, όμως, θα συνεχίσει να ανήκει στον άνθρωπο.
