Οι κάμερες έχουν πλέον γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας στους δρόμους της Αθήνας, με την παρουσία τους να επεκτείνεται σταδιακά σε κεντρικές αρτηρίες και κομβικές διασταυρώσεις. Η ενίσχυση των ηλεκτρονικών ελέγχων σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην επιτήρηση της κυκλοφορίας, καθώς η καταγραφή των παραβάσεων γίνεται πλέον πιο συστηματική και αυτοματοποιημένη.
Για τους οδηγούς, η αλλαγή αυτή φέρνει νέα δεδομένα και εύλογες απορίες. Ποιες παραβάσεις μπορούν να καταγράψουν οι κάμερες; Πώς βεβαιώνονται τα πρόστιμα; Τι αλλάζει στην πράξη για όσους κινούνται καθημερινά στους ελληνικούς δρόμους;
Παρακάτω συγκεντρώσαμε 5 βασικά σημεία που αξίζει να γνωρίζει κάθε οδηγός για το νέο σύστημα επιτήρησης, τον τρόπο λειτουργίας των καμερών και όσα αλλάζουν στην εφαρμογή του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
1. Ποιες παραβάσεις βεβαιώνουν οι κάμερες και ποια είναι τα πρόστιμα
Το πρώτο που πρέπει να γνωρίζουν οι οδηγοί είναι πως πλέον στους δρόμους της Αθήνας λειτουργούν διαφορετικά συστήματα επιτήρησης, με το καθένα να έχει διαφορετικό αντικείμενο ελέγχου.
Αρχικά υπάρχουν τα κλασικά ραντάρ ταχύτητας, τα οποία είναι εγκατεστημένα εδώ και χρόνια σε αρκετά σημεία του οδικού δικτύου της Πόλης, με το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα να είναι η Αττική Οδός, όπου διαθέτει και τα περισσότερα.
Τα συγκεκριμένα συστήματα ελέγχουν αποκλειστικά την υπέρβαση του ορίου ταχύτητας, καταγράφοντας αυτόματα όσους κινούνται πάνω από το επιτρεπόμενο όριο. Τα πρόστιμα για την συγκεκριμένη παράβαση είναι κλιμακωτά και ανάλογα με το ύψος της παράβαση, ξεκινούν από 150 ευρώ και μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 2.000 ευρώ, αν μιλάμε για ταχύτητες άνω των 200 χλμ /ώρα.
Παράλληλα, στο οδικό δίκτυο έχει ήδη εγκατασταθεί μεγάλο μέρος των νέων έξυπνων καμερών της Περιφέρειας και της Τροχαίας, οι οποίες πλέον περιπολούν το σύνολο των κομβικών διασταυρώσεων της πόλης και έχουν ως βασική αποστολή την καταγραφή παραβιάσεων του ερυθρού σηματοδότη.
Η συγκεκριμένη παράβαση θεωρείται από τις σοβαρότερες του νέου ΚΟΚ και τιμωρείται με πρόστιμο 700 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες, ενώ υπάγεται και στο καθεστώς των υποτροπών, με ακόμη σοβαρότερες συνέπειες.
Τέλος, έχουν κάνει την εμφάνισή τους και οι νέες κάμερες τεχνητής νοημοσύνης (AI), με μια εξ αυτών να λειτουργεί ήδη στη Λεωφόρο Συγγρού. Τα συγκεκριμένα συστήματα δεν περιορίζονται μόνο στην καταγραφή μιας παραβατικής συμπεριφοράς, άλλα μπορούν να διαπιστώνουν διαφορετικές παραβάσεις, όπως υπερβολική ταχύτητα, χρήση κινητού τηλεφώνου και μη χρήση ζώνης ασφαλείας.
Αναφέραμε ήδη το πρόστιμο για την υπερβολική ταχύτητα, ωστόσο και οι άλλες δύο παραβάσεις φέρνουν βαριές κυρώσεις, με την χρήση κινητού να τιμωρείται με 350 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 1 μήνα (μπορεί να φτάσει έως και τα 4.000 το πρόστιμο) και τη ζώνη ασφαλείας με πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση της άδειας κυκλοφορίας για 30 ημέρες.
2. Γιατί θα γράφουν και όσους πατούν την διάβαση
Με τις κάμερες παραβίασης ερυθρού σηματοδότη να εξαπλώνεται ραγδαία, σημαντικό είναι γνωρίζουν οι οδηγοί τον ακριβή τρόπο λειτουργίας των καμερών που ελέγχουν τους φωτεινούς σηματοδότες.
Όπως έχει εξηγήσει ο Υποδιευθυντής της Τροχαίας Αττικής Δημήτρης Παπαγεωργίου, τα νέα συστήματα επικεντρώνονται μεν στις παραβιάσεις σηματοδότη, ωστόσο μπορούν να καταγράφουν παραβάσεις ακόμη και όταν ένα όχημα σταματήσει επάνω στην εγκάρσια διακεκομμένη γραμμή του φαναριού ή καταλάβει τη διάβαση πεζών.
Με άλλα λόγια, δεν απαιτείται απαραίτητα να περάσει κάποιος ολόκληρος τη διασταύρωση με κόκκινο για να καταγραφεί παράβαση ερυθρού σηματοδότη. Η εκούσια στάση πάνω στη γραμμή στάσης ή στη διάβαση πεζών μπορεί επίσης να αποτελέσει αντικείμενο ελέγχου, καθώς δυσχεραίνει την κυκλοφορία των πεζών και δημιουργεί προβλήματα στην ομαλή λειτουργία της διασταύρωσης, με αυτούς που καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί να είναι οι οδηγοί δικύκλων που συνηθίζουν να βρίσκονται παράλληλα με το φανάρι και να πατούν πάντα την γραμμή . Το πρόστιμο παραμένει ίδιο.
3. Πώς μπορούμε να τις εντοπίσουμε από το κινητό
Αξίζει να σημειωθεί ότι, πέρα από τη σωστή ενημέρωση σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας των καμερών, οι οδηγοί έχουν πλέον στη διάθεσή τους και σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία που τους βοηθούν να γνωρίζουν σε ποια σημεία του οδικού δικτύου υπάρχουν συστήματα επιτήρησης.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτό παίζουν οι εφαρμογές πλοήγησης, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζουν σε πραγματικό χρόνο τις θέσεις των καμερών. Οι Χάρτες της Apple, για παράδειγμα, προβάλλουν σταθερές κάμερες ελέγχου ταχύτητας και άλλα σημεία επιτήρησης κατά μήκος της διαδρομής.
Ακόμη πιο ολοκληρωμένη θεωρείται η εμπειρία που προσφέρει η εφαρμογή Waze, η οποία βασίζεται στις αναφορές της κοινότητας των χρηστών της. Οι οδηγοί μπορούν να επισημαίνουν την παρουσία καμερών ή άλλων ελέγχων, με αποτέλεσμα ο χάρτης της εφαρμογής να ενημερώνεται διαρκώς και να αποτελεί μία από τις πιο επίκαιρες πηγές πληροφόρησης για την κατάσταση στο οδικό δίκτυο.
Ουσιαστικά, οι οδηγοί μπορούν να δουν κατά το άνοιγμα της εφαρμογής τα διάφορα σημεία που υπάρχουν κάμερες, ενώ ταυτόχρονα ο φωνητικός βοηθός μας ενημερώνει αν πλησιάζουμε σε κάποια κάμερα.
4. Τι γίνεται όταν υπάρχει τροχονόμος και κόκκινο φανάρι
Μία από τις απορίες που διατυπώνονται επίσης αρκετά συχνά αφορά τις περιπτώσεις όπου υπάρχει ενεργή κάμερα που ελέγχει παραβίαση σηματοδότη σε διασταύρωση, αλλά ταυτόχρονα ένας τροχονόμος δίνει εντολή στους οδηγούς να περάσουν παρά το κόκκινο φανάρι.
Αρχικά να πούμε πως σύμφωνα με τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, η νομοθεσία ορίζει πως σε κάθε συνθήκη που η κυκλοφορία ρυθμίζεται από τροχονόμο, οι οδηγοί υποχρεούνται να ακολουθούν τις υποδείξεις του, ακόμη και αν αυτές έρχονται σε αντίθεση με τη σήμανση ή τους φωτεινούς σηματοδότες. Αυτό σημαίνει ότι η εντολή του τροχονόμου υπερισχύει τόσο του κόκκινου σηματοδότη όσο και πινακίδων όπως το STOP για παράδειγμα.
Το ίδιο, λοιπόν, ισχύει και στην εποχή των «έξυπνων» καμερών. Παρότι το σύστημα μπορεί να καταγράψει ένα όχημα που διέρχεται με κόκκινο σηματοδότη, οι καταγραφές δεν οδηγούν αυτόματα στην επιβολή προστίμου, αφού κάθε παράβαση εξετάζεται από αρμόδιους αστυνομικούς, οι οποίοι μπορούν εύκολα να διαπιστώσουν ότι η διέλευση πραγματοποιήθηκε κατόπιν εντολής τροχονόμου, χωρίς να θεωρηθεί παράβαση.
Αντίθετα, η μη συμμόρφωση στις υποδείξεις τροχονόμου επισύρει αυστηρές κυρώσεις, αφού σύμφωνα με το άρθρο 6 του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, προβλέπεται πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 20 ημέρες.
5. Τι συμβαίνει με το «σβήσιμο» των κλήσεων
Η τελευταία και ίσως μια εκ των σημαντικότερων αλλαγών αφορά τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται πλέον στο σύνολο τους οι τροχονομικές παραβάσεις.
Με το νέο ψηφιακό σύστημα επιτήρησης των έξυπνων καμερών, η διαδικασία γίνεται σχεδόν εξ ολοκλήρου ηλεκτρονική. Στο νέο αυτό περιβάλλον, από τη στιγμή που μια κάμερα καταγράψει μία παράβαση και αυτή επιβεβαιωθεί από τον αρμόδιο αστυνομικό, η κλήση καταχωρίζεται ψηφιακά χωρίς να απαιτείται άλλη ανθρώπινη παρέμβαση.
Το πρόστιμο αποστέλλεται ηλεκτρονικά στον οδηγό μέσω SMS, εμφανίζεται στο Gov.gr Wallet και συνοδεύεται από φωτογραφικό ή και βιντεοληπτικό υλικό που αποδεικνύει την παράβαση. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται δραστικά τα περιθώρια αμφισβήτησης αλλά και η πρακτική της διαγραφής κλήσεων που στο παρελθόν αποτελούσε συχνό αντικείμενο συζήτησης.
