Στα άκρα οδηγείται η πολιτική αντιπαράθεση μετά τη νέα σφοδρή επίθεση του Άδωνι Γεωργιάδη κατά του Αλέξη Τσίπρα, με αφορμή την ψήφιση των Ποινικών Κωδίκων λίγο πριν από τις εθνικές εκλογές του 2019.
Ο υπουργός Υγείας, μιλώντας στο Action24, διατύπωσε βαρύτατους ισχυρισμούς κατά του πρώην πρωθυπουργού, υποστηρίζοντας ότι «πήρε λεφτά για να ψηφίσει τους Ποινικούς Κώδικες», ενώ επικαλέστηκε παλαιότερες δηλώσεις του πρώην υπουργού Δικαιοσύνης και βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Σταύρου Κοντονή. Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, ο κ. Γεωργιάδης είπε επίσης ότι, όταν ρωτήθηκε αν διαθέτει στοιχεία, απάντησε πως «ο υπουργός Δικαιοσύνης του το είπε» και ότι ο ίδιος «πιστεύει» πως αυτό συνέβη.
Η βαριά καταγγελία Γεωργιάδη
Ο κ. Γεωργιάδης συνέδεσε την υπόθεση με την ψήφιση των νέων Ποινικών Κωδίκων τον Ιούνιο του 2019, λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές. Όπως υποστήριξε, το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί έπρεπε να ψηφιστεί τόσο επειγόντως ένα νομοσχέδιο, το οποίο, κατά την κριτική που έχει ασκηθεί τότε και μετά, άλλαξε το πλαίσιο ποινικής αντιμετώπισης συγκεκριμένων αδικημάτων.
Στο επίκεντρο της πολιτικής σύγκρουσης βρίσκεται η αναφορά στη μετατροπή της ενεργητικής δωροδοκίας από κακούργημα σε πλημμέλημα, θέμα για το οποίο ο Σταύρος Κοντονής είχε ασκήσει στο παρελθόν σκληρή κριτική στην τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Υπενθυμίζεται ότι ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης είχε μιλήσει για «δόλια επίσπευση» της επικύρωσης του Ποινικού Κώδικα, ώστε να ωφεληθούν συγκεκριμένοι κατηγορούμενοι.
Η διευκρίνιση Κοντονή στη HuffPost
Όμως εδώ βρίσκεται και το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης. Ο Σταύρος Κοντονής, πρώην υπουργός και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, δικηγόρος στο επάγγελμα, ξεκαθαρίζει στη HuffPost ότι ουδέποτε μίλησε για χρηματισμό.
Η δήλωσή του είναι κατηγορηματική:
«Δεν μίλησα ποτέ για χρηματισμό. Μίλησα για διαπλοκή. Το έχω πει τουλάχιστον σε 15 συνεντεύξεις μου και το επαναλαμβάνω και σ’ εσάς».
Με άλλα λόγια, ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης διαχωρίζει πλήρως τη δική του πολιτική και θεσμική κριτική από τον ισχυρισμό περί χρημάτων. Ο ίδιος επιμένει ότι είχε καταγγείλει διαπλοκή, πολιτική σκοπιμότητα και προβληματική νομοθέτηση, όχι όμως προσωπικό χρηματισμό του Αλέξη Τσίπρα.
Άλλο πολιτική διαπλοκή, άλλο ποινική κατηγορία
Η διάκριση δεν είναι λεπτομέρεια. Στην πολιτική γλώσσα, η «διαπλοκή» μπορεί να σημαίνει υπόγειες σχέσεις, εξυπηρετήσεις, πολιτικές επιλογές με σκοπιμότητα ή θεσμικές παρεμβάσεις που γεννούν ερωτήματα. Ο «χρηματισμός», όμως, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό: συνιστά ευθεία κατηγορία προσωπικής δωροδοκίας, η οποία απαιτεί αποδείξεις και όχι πολιτική ερμηνεία.
Γι’ αυτό και η διευκρίνιση Κοντονή αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Ο Άδωνις Γεωργιάδης επικαλέστηκε τον πρώην υπουργό Δικαιοσύνης ως βάση της δικής του καταγγελίας. Ο ίδιος ο Κοντονής, όμως, λέει ότι τα λόγια του παραποιούνται, διότι δεν μίλησε ποτέ για χρήματα.
Οι Ποινικοί Κώδικες του 2019 και η παλιά πληγή του ΣΥΡΙΖΑ
Το θέμα των Ποινικών Κωδίκων υπήρξε μία από τις πιο δύσκολες υποθέσεις για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ μετά την ήττα του 2019. Ο νέος Ποινικός Κώδικας κυρώθηκε με τον νόμο 4619/2019 και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ στις 11 Ιουνίου 2019, όπως αναφέρεται και στα στοιχεία της Βουλής.
Ο Σταύρος Κοντονής είχε διαφοροποιηθεί έντονα από τις τότε επιλογές της κυβέρνησης Τσίπρα. Σε παλαιότερες δηλώσεις του είχε χαρακτηρίσει τη μετατροπή της δωροδοκίας από κακούργημα σε πλημμέλημα ως «ακραίο σημείο διαπλοκής» της πρώην κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, μία εβδομάδα πριν από τις εθνικές εκλογές του 2019.
Αυτή η κριτική, όμως, όσο σκληρή κι αν ήταν, δεν ταυτίζεται με καταγγελία περί χρηματισμού. Και αυτό ακριβώς επιχειρεί τώρα να αποκαταστήσει ο ίδιος.
Το πολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει επικίνδυνα
Η αντιπαράθεση Γεωργιάδη – Τσίπρα έρχεται σε μία περίοδο που το πολιτικό κλίμα είναι ήδη ηλεκτρισμένο. Οι αναφορές στη Novartis, στους Ποινικούς Κώδικες, στη διαφθορά και στην εντιμότητα επιστρέφουν με ένταση στο δημόσιο λόγο.
Ωστόσο, όταν η πολιτική κριτική περνά από τη σκληρή αξιολόγηση στη διατύπωση προσωπικών ποινικών ισχυρισμών, τότε το βάρος της απόδειξης γίνεται τεράστιο. Άλλο να καταγγέλλεται μία πολιτική απόφαση ως προβληματική, ύποπτη ή εξυπηρετική συμφερόντων. Και άλλο να αποδίδεται σε πρώην πρωθυπουργό ότι χρηματίστηκε.
Σε αυτή τη διαφορά στέκεται τώρα ο Σταύρος Κοντονής. Και η δική του απάντηση στη HuffPost αλλάζει το πλαίσιο: δεν αρνείται την παλαιά, σκληρή του κριτική για τους Ποινικούς Κώδικες. Αρνείται όμως κατηγορηματικά ότι είπε ή υπαινίχθηκε χρηματισμό.
Το ερώτημα που μένει
Το πολιτικό ερώτημα παραμένει: γιατί ψηφίστηκαν τότε οι Ποινικοί Κώδικες με τέτοια ταχύτητα και ποιους τελικά ωφέλησαν οι αλλαγές; Αυτό είναι ένα θεμιτό ερώτημα δημόσιου ελέγχου.
Αλλά υπάρχει και ένα δεύτερο, εξίσου σοβαρό: μέχρι πού μπορεί να φτάνει η πολιτική αντιπαράθεση χωρίς αποδείξεις;