Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού παραμένει μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία. Είναι ο τρίτος συχνότερος καρκίνος παγκοσμίως και ο δεύτερος σε θανάτους στην Ευρώπη, όμως έχει ένα χαρακτηριστικό που τον κάνει διαφορετικό από πολλές άλλες μορφές καρκίνου: μπορεί, σε μεγάλο βαθμό, να προληφθεί ή να διαγνωστεί εγκαίρως.
Αυτό ακριβώς υπογραμμίζει ο Ιωάννης Βίρλος, Γενικός Χειρουργός, Διευθυντής της ΙΒ’ Χειρουργικής Κλινικής – Κλινικής Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής Παχέος Εντέρου και Κοιλιακού Τοιχώματος του Metropolitan General, Αντιπρόσωπος Ελλάδος και μέλος του Συμβουλίου της European Society of Coloproctology, καθώς και Β’ Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Κολοπροκτωλογίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, στην Ευρωπαϊκή Ένωση την περίοδο 2018-2022 καταγράφηκε μείωση τόσο στις νέες περιπτώσεις όσο και στους θανάτους από καρκίνο παχέος εντέρου και ορθού. Αντίθετα, στην Ελλάδα η εικόνα είναι ανησυχητική: οι νέες περιπτώσεις αυξήθηκαν από 7.319 σε 7.859 και οι θάνατοι από 3.430 σε 3.764.
Το πιο ανησυχητικό, όμως, είναι η αύξηση των περιστατικών σε ηλικίες κάτω των 50 ετών. Η πλειονότητα αφορά τις ηλικίες 40-49, ενώ η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφεται ακόμη νεότερα, στις ηλικίες 20-29. Αυτό σημαίνει ότι η πρόληψη δεν μπορεί να αφορά μόνο τους μεγαλύτερους. Χρειάζεται ενημέρωση από νωρίς, αλλαγή τρόπου ζωής και μεγαλύτερη προσοχή στα συμπτώματα.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «Προλαμβάνω», που ξεκίνησε για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, απευθύνεται σε πολίτες ηλικίας 50-69 ετών με ΑΜΚΑ, ασφαλισμένους και ανασφάλιστους. Περιλαμβάνει δωρεάν self-test από συνεργαζόμενα φαρμακεία, δωρεάν επίσκεψη σε γαστρεντερολόγο εφόσον το αποτέλεσμα είναι θετικό και, όπου απαιτείται, δωρεάν κολονοσκόπηση και βιοψία. Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται, έχουν γίνει περισσότερα από 1.000.000 τεστ και περισσότερες από 38.000 κολονοσκοπήσεις. (eHealth Record)
Εδώ υπάρχει και μια σημαντική διευκρίνιση: το δωρεάν κρατικό πρόγραμμα δεν καλύπτει όλες τις ηλικίες. Η ηλικιακή ομάδα είναι 50-69 ετών. Από τα 70 και μετά, ο πολίτης δεν εντάσσεται στο συγκεκριμένο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να κάνει έλεγχο. Αν υπάρχει αίμα στα κόπρανα, αλλαγή στις κενώσεις, κοιλιακό άλγος, αναιμία ή οικογενειακό ιστορικό, η επικοινωνία με γιατρό είναι απολύτως απαραίτητη.
Ο κ. Βίρλος συνοψίζει τα βασικά συμπτώματα στα γράμματα «Α & Κ»: Αίμα στα Κόπρανα, Αλλαγή της ρουτίνας των Κενώσεων και Κοιλιακό Άλγος. Αν αυτά επιμένουν πάνω από δύο με τρεις εβδομάδες, πρέπει να διερευνώνται.
Οι παράγοντες κινδύνου συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τον τρόπο ζωής: κάπνισμα, υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, διατροφή πλούσια σε κόκκινο ή επεξεργασμένο κρέας, χαμηλή κατανάλωση φυτικών ινών, παχυσαρκία και έλλειψη άσκησης.
Η πρόληψη, λοιπόν, δεν είναι μια τυπική ιατρική συμβουλή. Είναι πράξη ζωής. Και στον καρκίνο του παχέος εντέρου, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί πραγματικά να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στον φόβο και στη θεραπεία.
