Την ώρα που η Γαλλία και η Ισπανία δοκιμάζονται από ένα νέο κύμα ακραίας ζέστης, με θερμοκρασίες που σε περιοχές της Δυτικής Ευρώπης αγγίζουν ή ξεπερνούν τους 40 βαθμούς, η Ελλάδα φαίνεται, τουλάχιστον για την ώρα, να αποφεύγει ένα αντίστοιχο επεισόδιο καύσωνα με διάρκεια. Ο λόγος, σύμφωνα με τον Κώστα Λαγουβάρδο, είναι τα μελτέμια.
Ο Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και επιστημονικά υπεύθυνος του meteo.gr, Κώστας Λαγουβάρδος, μιλώντας στη HuffPost, επισημαίνει ότι το κρίσιμο χαρακτηριστικό του επεισοδίου που πλήττει κυρίως τη Γαλλία και την Ισπανία δεν είναι μόνο οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες, αλλά η διάρκειά του.
«Εκεί το πρόβλημα είναι η διάρκεια», είναι το βασικό μήνυμα που μεταφέρει για τη Δυτική Ευρώπη, όπου οι θερμές αέριες μάζες παραμένουν εγκλωβισμένες πάνω από μεγάλες περιοχές, επιβαρύνοντας όχι μόνο τις μεσημεριανές ώρες αλλά και τις νύχτες.
Στη Γαλλία, σύμφωνα με τα νεότερα ευρωπαϊκά ρεπορτάζ, περιοχές προετοιμάζονται ή ήδη καταγράφουν θερμοκρασίες πάνω από τους 40 βαθμούς, ενώ στην Ισπανία οι τιμές φτάνουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα για την εποχή. Η εικόνα είναι αντίστοιχη σε τμήματα της Ιταλίας, της Γερμανίας και άλλων χωρών, με τις ευρωπαϊκές αρχές να εκδίδουν προειδοποιήσεις για τη δημόσια υγεία.
Γιατί η Ελλάδα δεν μπαίνει στο ίδιο «κάδρο»
Για την Ελλάδα, ο κ. Λαγουβάρδος δεν βλέπει, αυτή τη στιγμή, συνθήκες ανάλογες με εκείνες που ταλαιπωρούν τη Γαλλία και την Ισπανία.
Ο λόγος είναι η κυκλοφορία των ανέμων στο Αιγαίο. Τα μελτέμια, οι βόρειοι άνεμοι που χαρακτηρίζουν το ελληνικό καλοκαίρι, λειτουργούν ως φυσικός μηχανισμός αποσυμπίεσης της ζέστης. Δεν επιτρέπουν εύκολα τον εγκλωβισμό θερμών αερίων μαζών με τον τρόπο που παρατηρείται στη Δυτική Ευρώπη.
Με απλά λόγια: όσο επιμένουν τα μελτέμια, η Ελλάδα έχει έναν σύμμαχο απέναντι σε ένα επεισόδιο καύσωνα μεγάλης διάρκειας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα έχουμε υψηλές θερμοκρασίες. Σημαίνει, όμως, ότι το σκηνικό δεν παραπέμπει, προς το παρόν, σε παρατεταμένο ακραίο φαινόμενο όπως αυτό που εξελίσσεται στη Γαλλία και στην Ισπανία.
Ύφεση προς το τέλος της εβδομάδας στη Δυτική Ευρώπη
Ο Κώστας Λαγουβάρδος εκτιμά ότι το επεισόδιο ακραίας ζέστης στη Δυτική Ευρώπη θα αρχίσει να παρουσιάζει ύφεση προς το τέλος της εβδομάδας.
Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς στους καύσωνες η διάρκεια είναι συχνά πιο επικίνδυνη από μία μεμονωμένη ημέρα υψηλής θερμοκρασίας. Όταν οι θερμές ημέρες διαδέχονται η μία την άλλη και οι νύχτες δεν προσφέρουν ουσιαστική δροσιά, αυξάνεται σημαντικά η θερμική καταπόνηση, ιδίως για ηλικιωμένους, παιδιά, εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους και ανθρώπους με προβλήματα υγείας.
Στην Ευρώπη, η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο το «πόσο ψηλά» θα φτάσει ο υδράργυρος. Αφορά το πόσες ημέρες θα παραμείνει εκεί.
Οι τρεις λόγοι που οι ευρωπαϊκοί καύσωνες γίνονται πιο ακραίοι
Το ρεπορτάζ για τη Δυτική Ευρώπη αναδεικνύει τρεις βασικούς λόγους που οι καύσωνες γίνονται ολοένα πιο επικίνδυνοι.
Πρώτον, η κλιματική αλλαγή έχει ανεβάσει τη «βάση» των θερμοκρασιών. Τα ίδια μετεωρολογικά συστήματα που στο παρελθόν θα προκαλούσαν ένα θερμό επεισόδιο, σήμερα δρουν πάνω σε ένα ήδη θερμότερο κλίμα. Έτσι, οι κορυφές της ζέστης γίνονται πιο υψηλές και πιο επικίνδυνες.
Δεύτερον, πολλές ευρωπαϊκές πόλεις και πολλά κτίρια δεν είναι σχεδιασμένα για τόσο ακραία καλοκαίρια. Σε αρκετές χώρες της βόρειας και δυτικής Ευρώπης, τα κτίρια κατασκευάστηκαν κυρίως για να κρατούν τη ζέστη τον χειμώνα, όχι για να προστατεύουν από παρατεταμένους καύσωνες.
Τρίτον, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή κινείται πιο αργά από τα ίδια τα φαινόμενα. Η προστασία των πόλεων, των σχολείων, των μεταφορών, των νοσοκομείων και των ευάλωτων πληθυσμών απαιτεί σχέδιο, υποδομές και πολιτική προτεραιότητα.
Το ερώτημα για Ιούλιο και Αύγουστο
Ο κ. Λαγουβάρδος, πάντως, κρατά σαφή επιφύλαξη για τη συνέχεια του καλοκαιριού.
Η εικόνα των επόμενων ημερών δεν δείχνει για την Ελλάδα ένα φαινόμενο αντίστοιχο της Γαλλίας και της Ισπανίας. Όμως, όπως υπογραμμίζει, δεν μπορεί να υπολογιστεί με βεβαιότητα από τώρα τι θα συμβεί αργότερα, μέσα στον Ιούλιο ή τον Αύγουστο.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ψύχραιμο συμπέρασμα: η Ελλάδα ευνοείται αυτή την περίοδο από τα μελτέμια, αλλά το καλοκαίρι είναι ακόμη μπροστά.
Η Δυτική Ευρώπη ζει ήδη ένα προειδοποιητικό σήμα. Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι να παρακολουθείται διαρκώς η εξέλιξη των ατμοσφαιρικών συστημάτων, χωρίς εφησυχασμό αλλά και χωρίς υπερβολές.
