Την αυξανόμενη ένταση και συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων, αλλά και τις σοβαρές αδυναμίες στα υφιστάμενα αντιπλημμυρικά έργα στην Ελλάδα, επισημαίνει ο καθηγητής Ευθύμιος Λέκκας, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
O πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) και κορυφαίος καθηγητής Γεωλογίας και αντιμετώπισης φυσικώνΚαταστροφών υπογραμμίζει ότι η αύξηση τόσο της έντασης όσο και της συχνότητας εμφάνισης των ακραίων φαινομένων αποτελεί πλέον πραγματικότητα.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, σε συνέντευξη του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αύξηση είναι εκθετική, ενώ εκτιμά ότι οι επιπτώσεις από ακραία καιρικά φαινόμενα θα ενταθούν σε παγκόσμιο επίπεδο, με το φαινόμενο El Niño, το οποίο αναπτύχθηκε μέσα στο 2026, να αναμένεται να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα τουλάχιστον έως τους πρώτους μήνες του 2027.
Ιδιαίτερα ευάλωτες χαρακτηρίζει τις χώρες με εκτεταμένη ακτογραμμή, όπως η Ελλάδα, καθώς η γειτνίαση με τη θάλασσα αποτελεί σημαντικό παράγοντα διαμόρφωσης των κλιματικών συνθηκών.
Απαρχαιωμένες υποδομές και αυξημένη διακινδύνευση
Εξηγώντας γιατί οι ισχυρές βροχοπτώσεις προκαλούν πλέον τόσο σοβαρές πλημμύρες και καταστροφές, ο κ. Λέκκας επισημαίνει ότι έχουν αλλάξει δραματικά πολλές παράμετροι σε σχέση με το παρελθόν.
Η κλιματική κρίση, όπως τονίζει, συνδέεται άμεσα και με το ανθρωπογενές περιβάλλον, καθώς σήμερα υπάρχει μεγαλύτερη έκθεση πληθυσμού, κτιρίων, υποδομών και οικονομικών δραστηριοτήτων στους φυσικούς κινδύνους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνεται σημαντικά η διακινδύνευση.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η κατάσταση των υποδομών στη χώρα, πολλές από τις οποίες χαρακτηρίζονται απαρχαιωμένες, καθώς σχεδιάστηκαν με βάση τα δεδομένα και τις κλιματικές συνθήκες προηγούμενων δεκαετιών.
Για τον λόγο αυτό, ο καθηγητής θεωρεί απαραίτητη την επανεκτίμηση της τρωτότητάς τους, ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο μπορούν να ανταποκριθούν στις σημερινές συνθήκες και στους αυξημένους κινδύνους.
Καμπανάκι για την Αττική – Δεν επαρκούν τα αντιπλημμυρικά έργα
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο Λεκανοπέδιο της Αττικής, όπου, όπως επισημαίνει, σε αρκετές περιοχές τα υφιστάμενα αντιπλημμυρικά έργα δεν μπορούν να ανταποκριθούν στους κινδύνους που δημιουργούν οι σημερινές κλιματικές συνθήκες.
Μάλιστα, όπως σημειώνει, ακόμη και με βροχοπτώσεις μέτριας έντασης καταγράφονται προβλήματα και επιπτώσεις που κανονικά δεν θα έπρεπε να παρατηρούνται.
Ως βασικές αιτίες αναφέρει τα μπαζωμένα ή εγκιβωτισμένα ρέματα, την εκτεταμένη τσιμεντοποίηση και την ανεπαρκή αποστράγγιση των υδάτων.
Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ υπογραμμίζει την ανάγκη να επανεξεταστεί η αποτελεσματικότητα όλων των αντιπλημμυρικών έργων, τόσο στην Αττική όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν μπορούν να προστατεύσουν τις πόλεις από τα ολοένα εντονότερα πλημμυρικά φαινόμενα.
Από τη λειψυδρία στις πλημμύρες μέσα σε λίγες ώρες
Αναφερόμενος στις καταστροφικές πλημμύρες που έχουν καταγραφεί σε διάφορες περιοχές του κόσμου, μεταξύ των οποίων και στην Ισπανία, ο κ. Λέκκας επισημαίνει ότι πλέον είναι δυνατόν να υπάρξει μετάβαση από την έλλειψη νερού στην υπερβολική ποσότητά του μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.
Όπως εξηγεί, ο κίνδυνος σοβαρών υδρολογικών και κλιματικών ακραίων καταστάσεων αυξάνεται διεθνώς, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι φυσικοί κίνδυνοι.
«Δεν μπορούμε πλέον να βασιζόμαστε αποκλειστικά στις κλιματικές συνθήκες που γνωρίζαμε πριν από 30-40 χρόνια», είναι το μήνυμα που προκύπτει από τις επισημάνσεις του καθηγητή.
Ανάγκη για νέο σχεδιασμό πόλεων και πολιτικής προστασίας
Το συμπέρασμα της παρέμβασης του Ευθύμιου Λέκκα είναι σαφές: τα δεδομένα έχουν αλλάξει και μαζί τους πρέπει να αλλάξει και ο σχεδιασμός της πολιτείας.
Η προστασία των πόλεων δεν μπορεί να στηρίζεται σε υποδομές που κατασκευάστηκαν με βάση παλαιότερες εκτιμήσεις για τις βροχοπτώσεις και τις κλιματικές συνθήκες.
Απαιτείται επανεξέταση των αντιπλημμυρικών έργων, αναβάθμιση των υποδομών, διαφορετικός πολεοδομικός σχεδιασμός και αποτελεσματικότερη πολιτική προστασία, ώστε οι ελληνικές πόλεις να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις νέες, πιο απαιτητικές συνθήκες.
Οι προειδοποιήσεις του καθηγητή αναδεικνύουν ότι οι πλημμύρες δεν αποτελούν πλέον ένα περιστασιακό πρόβλημα που αντιμετωπίζεται μόνο κατά τη διάρκεια μιας κακοκαιρίας, αλλά έναν διαρκώς αυξανόμενο κίνδυνο που απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και ουσιαστικές παρεμβάσεις.
