Το κυβερνητικό σχέδιο για τη σταδιακή μείωση των τιμών στο ηλεκτρικό ρεύμα κατά 30% ως το 2029, που εξαγγέλθηκε από τον πρωθυπουργό. Κυριάκο Μητσοτάκη, στη ΔΕΘ, παρουσίασαν σε συνέντευξη Τύπου ο υπουργός Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος.
O κ. Παπασταύρου ανέφερε πως η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε εξαγωγική δύναμη από εισαγωγέας ενέργειας, καθώς επένδυσε συστηματικά στις ΑΠΕ, στις διασυνδέσεις και στον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου.Στόχος είναι η ενεργειακή μετάβαση να αποκτήσει πραγματικό νόημα και το όφελος να φτάσει στον πολίτη, είπε χαρακτηριστικά, συμπληρώνοντας ότι η πρόταση που παρουσιάζεται είναι ένα «ολιστικό σχέδιο μόνιμων αλλαγών», το οποίο είναι ρεαλιστικό, εφαρμόσιμο και μετρήσιμο. Οι επιπτώσεις στην ελληνική αγορά ήταν πιο ήπιες σε σχέσεις με άλλες αγορές «ακριβώς επειδή έχουμε επενδύσει στις εγχώριες ΑΠΕ» πρόσθεσε- ενώ υπογράμμισε πως το σχέδιο είναι για μόνιμη αποκλιμάκωση των τιμών και δεν έχει επιδοματικό χαρακτήρα.
«Τα μέτρα αφορούν μια ολιστική προσέγγιση για τη μείωση του κόστους με δράσεις εξοικονόμησης, ευελιξία στη κατανάλωση, παραγωγή ή αποθήκευση για ίδια χρήση. Τα παραπάνω θα χρηματοδοτηθούν με πόρους άνω των 5 δισ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, μέσα από 3 διαφορετικά Ταμεία. Το Κοινωνικό κλιματικό Ταμείο (2,1 δισ.), το Ταμείο για τα νησιά (2,3 δισ.) και τα ποσά για τη Ρήτρα Διαφυγής (600 εκατ.)», όπως ανέφερε στην παρουσίαση ο κ. Παπασταύρου.
Ως προς τους νέους άξονες για τη μείωση των τιμών στο ρεύμα:
-Συνεχίζεται η επένδυση στις ΑΠΕ με νέο χωροταξικό σχεδιασμό
-Επίσπευση της αποθήκευσης (400 εκατ. ευρώ από ΤΑΑ και 200 εκατ. ευρώ από τη ρήτρα διαφυγής)
-Διασυνδέσεις νησιών (με ενίσχυση από ευρωπαϊκά κονδύλια) και μικρές ΑΠΕ για ιδία χρήση
-Μείωση ρευματοκλοπών και ληξιπρόθεσμων οφειλών και ευελιξία στην κατανάλωση
-Συνεχιζόμενη επένδυση στην εξοικονόμηση ενέργειας για νοικοκυριά και δημόσια κτίρια
-Νέο πλαίσιο ώστε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και ΟΤΑ να παράγουν και να αποθηκεύουν ρεύμα
Η διασύνδεση των νησιών είναι ένα πολυετές εγχείρημα με κόστος περίπου 7 δισ. ευρώ, με Κρήτη και Κυκλάδες να έχουν διασυνδεθεί και τα Δωδεκάνησα και το βόρειο Αιγαίο σε φάση υλοποίησης. Οι ακριβές τιμές, αναφέρθηκε, προκύπτουν κυρίως από τις ώρες χωρίς ηλιοφάνεια και με επιπλέον αποθήκευση θα μειωθούν οι απογευματινές «αιχμές».
Ως προς τις ρευματοκλοπές, αναφέρθηκε πως οι μη τεχνικές απώλειες κοστίζουν περίπου 450 εκατ. ευρώ τον χρόνο, και η συνεχιζόμενη μείωσή τους αφαιρεί σημαντικό βάρος από την τελική τιμή του ρεύματος. Ως προς τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, συγκροτείται νέο σύστημα επισήμανσης οφειλών. Ο κ. Τσάφος παρουσίασε στοιχεία, σημειώνοντας πως ήρθε νέο πλαίσιο ώστε αν κάποιος το έχει κάνει πολλές φορές να εμποδίζεται να πάει στον επόμενο προμηθευτή μέχρι να προχωρήσει σε κάποιον διακανονισμό.
Αναλυτικότερα οι παρεμβάσεις
Δέσμη έξι παρεμβάσεων ύψους 5 δισ. ευρώ με στόχο τη μείωση της λιανικής τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% σε ορίζοντα τριετίας παρουσιάστηκε σήμερα Τρίτη. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, η προκήρυξη νέων προγραμμάτων «Εξοικονομώ» με αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων, αλλά και η προώθηση της αυτοπαραγωγής.
Σε ερώτηση για την αντιμετώπιση τυχόν βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας από τις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει πως σε έκτακτες συνθήκες έχει σταθεί πάντοτε αρωγός, εντός των υφιστάμενων δημοσιονομικών ορίων. Ο κ. Τσάφος τόνισε για το ίδιο θέμα ότι η κυβέρνηση συνεχίζει να παρακολουθεί την αγορά και συμπλήρωσε ότι παρά την αύξηση της διεθνούς τιμής του φυσικού αερίου μετά το Μάρτιο, δεν υπήρξε αντίστοιχη επίπτωση στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
Η μείωση της τιμής λιανικής κατά 30 % ποσοτικοποιείται σε υποχώρηση της μέσης τιμής από 237,8 ευρώ ανά μεγαβατώρα που ήταν στο 2ο εξάμηνο του 2026, κοντά στα 166 ευρώ. Έτσι η τιμή θα επιστρέψει στα επίπεδα προ της ενεργειακής κρίσης.
Ειδικότερα οι δράσεις που προωθούνται με χρηματοδότηση από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων και τη ρήτρα διαφυγής αφορούν τους εξής τομείς:
1.Ανανεώσιμες πηγές. Περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ, οι οποίες ήδη συμβάλλουν στη συγκράτηση των τιμών. Τις ημέρες και ώρες με υψηλή συμμετοχή των ΑΠΕ η τιμή χονδρικής πέφτει στο επίπεδο των 70 ευρώ.
2.Προώθηση της αποθήκευσης ενέργειας, η οποία μπορεί να μειώσει την απογευματινή αιχμή της ζήτησης κατά την οποία χρησιμοποιείται φυσικό αέριο και μπορεί, επίσης, να παρέχει πρόσθετες υπηρεσίες εφεδρείας και ευστάθειας του δικτύου με χαμηλότερο κόστος. Στόχος είναι η ανάπτυξη της αποθήκευσης από 700 μεγαβάτ σήμερα σε 1 γιγαβάτ στο τέλος του χρόνου, 3-4 γιγαβάτ το 2028 και 5-7 το 2030.
3.Διασυνδέσεις νησιών, ώστε να μειωθεί το κονδύλι της ηλεκτροπαραγωγής από υγρά καύσιμα, το οποίο σήμερα είναι 1.2 δις. ευρώ το χρόνο και καλύπτεται από τους καταναλωτές με τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας. Η ολοκλήρωση των διασυνδέσεων Κρήτης και Κυκλάδων (πλέον πρόσφατη περίπτωση η Σαντορίνη) επιτρέπουν τη μείωση της χρέωσης των ΥΚΩ στους λογαριασμούς από 1-1-2027 κατά 50 %, στα 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα έναντι 6,9 που είναι σήμερα.
4.Αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Οι ρευματοκλοπές κοστίζουν 450 εκατ. ευρώ ετησίως στους συνεπείς καταναλωτές και στόχος είναι να μειωθούν στο 3,5 % το 2028 από 5 % το 2023 – 2024 με βασικό εργαλείο την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών στο σύνολο των παροχών έως το 2030. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές κυμαίνονται στα 3 δις. ευρώ και αντιμετωπίζονται ως ένα βαθμό με το νέο πλαίσιο που θέτει κανόνες στην αλλαγή προμηθευτή, το οποίο έχει τεθεί σε ισχύ.
5.Ενίσχυση των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας. Προβλέπονται 1.7 δις. ευρώ για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, αλλαγή συστημάτων θέρμανσης (αντλίες θερμότητας) και θερμοσιφώνων, αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους.
6.Ανάπτυξη της αυτοκατανάλωσης, δηλαδή εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ και μπαταριών από νοικοκυριά και επιχειρήσεις προκειμένου να καλύπτουν τις ανάγκες τους. Το νέο θεσμικό πλαίσιο αναμένεται ενδεχομένως και μέσα στην εβδομάδα.
Απαντώντας σε ερωτήσεις ο κ.Παπασταύρου ανέφερε ότι οι υποσχέσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛΑΣ για μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας δεν περιλαμβάνουν τα εργαλεία για την επίτευξη του στόχου.
Σε σχέση τέλος με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ ανέφερε: «Προχωρούμε στην άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη άκυρες και ατεκμηρίωτες θέσεις της γειτονικής χώρας που δεν συμμορφώνονται με το διεθνές δίκαιο». Υπογράμμισε, ακόμη, την ψήφο εμπιστοσύνης στο έργο από την Κομισιόν, από τη γαλλική Meridiam, που εισήλθε ως μέτοχος και από 6 μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου υπέρ της ολοκλήρωσής του.
Με επιπλέον πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, ΕΡΤ