Το νέο πλαίσιο που εφαρμόζεται στα ΜΜΜ έχει αυστηροποιήσει σημαντικά τους ελέγχους για όσους μετακινούνται χωρίς εισιτήριο, ωστόσο σε ισχύ παραμένει ειδικό καθεστώς δωρεάν ή μειωμένων μετακινήσεων για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες.

Τα Μετρό και τα μέσα μαζικής μεταφοράς εν συνόλω βρίσκονται σταθερά στο επίκεντρο του σχεδιασμού της πολιτείας τα τελευταία χρόνια, καθώς βασικός στόχος του υφιστάμενου πλάνου είναι να μειωθεί η εξάρτηση από το αυτοκίνητο και να περιοριστεί η κυκλοφοριακή συμφόρηση που παρατηρείται στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Advertisement
Advertisement

Σε αυτό το πλαίσιο, τον τελευταίο καιρό έχουν προχωρήσει αρκετές παρεμβάσεις και αλλαγές, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την καθιέρωση 24ωρης λειτουργίας σε ορισμένες ημέρες, την αναβάθμιση παλαιών συρμών αλλά και τις νέες επεκτάσεις του Μετρό που αλλάζουν σταδιακά τον χάρτη των μετακινήσεων.

Την ίδια στιγμή, και παρά την αυστηροποιήση του πλαισίου εισιτηριοδιαφυγής με αυξημένα πρόστιμα, ειδική μέριμνα δίνεται σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιούν το μετρό εντελώς δωρεάν ή με σημαντικά μειωμένο κόμιστρο.

Πρόκειται για ένα καθεστώς που καθορίζεται με Κοινή Υπουργική Απόφαση και αφορά τα μέσα αρμοδιότητας του ΟΑΣΑ και του ΟΣΕΘ, καθώς και αστικά και υπεραστικά ΚΤΕΛ που συμμετέχουν στις ομοσπονδίες Π.Ο.Α.Σ. και Π.Ο.Α.Υ.Σ., με βασική προϋπόθεση την έκδοση των απαραίτητων δικαιολογητικών.

Σε αυτό το πλαίσιο, το δικαίωμα δωρεάν ή μειωμένης μετακίνησης παρέχεται, με διαφοροποιήσεις ανά περίπτωση αλλά και σημαντικές διευκολύνσεις, σε άτομα με αναπηρία, πολύτεκνους και ανέργους, οι οποίοι πληρούν τα απαραίτητα κριτήρια και έχουν προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες.

Άτομα με Αναπηρίες

• Ελληνικής υπηκοότητας,
• υπηκόους των Κρατών-Μελών της Ε.Ε. καθώς και υπηκόους Κρατών-Μελών του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ε.Ο.Χ.),
• υπηκόους των Κρατών που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση που κυρώθηκε με το ν. δ. 4017/1959 (Α’ 246),
• πολίτες τρίτων χωρών που είτε α) έχουν καταστεί ανίκανοι για εργασία μετά από εργατικό ατύχημα σε ελληνικό έδαφος, είτε β) είναι μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη ή πολίτη της Ε.Ε.,
• αναγνωρισμένους πρόσφυγες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα, των οποίων το καθεστώς παραμονής στην Ελλάδα διέπεται από τις διατάξεις της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (ν. δ. 3989/1959, Α’ 201), όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων (α.ν. 389/1968, Α’ 125), εφόσον κατοικούν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα και έχουν ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ή είναι δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων Α.με.Α. που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ, με την προϋπόθεση ότι το ετήσιο συνολικό δηλωθέν ατομικό τους εισόδημα δεν είναι μεγαλύτερο των 23.000 ευρώ ή το ετήσιο συνολικό δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα δεν είναι μεγαλύτερο των 29.000 ευρώ, (το ετήσιο συνολικό δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα των 29.000 ευρώ προσαυξάνεται με 5.600 ευρώ για κάθε επιπλέον άτομο πέραν του δικαιούχου, που συνοικεί και εξαρτάται από τον φορολογούμενο, εφόσον αυτό παρουσιάζει αναπηρία 67% και άνω), παρέχεται το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης και εφόσον διαμένουν μόνιμα:

α) εντός των ορίων της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Π.Ε. Νήσων), με τα συγκοινωνιακά μέσα αρμοδιότητας του ΟΑΣΑ.
β) στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης με τα συγκοινωνιακά μέσα αρμοδιότητας του ΟΣΕΘ.
γ) και στις λοιπές Περιφερειακές Ενότητες της χώρας με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας των Αστικών ΚΤΕΛ της Περιφερειακής Ενότητας.

Advertisement

Οι ολικά τυφλοί (ν. 958/1979, Α’191) εξαιρούνται των εισοδηματικών κριτηρίων, όπως ορίζονται ως άνω, και λαμβάνουν δελτίο μετακίνησης ανεξάρτητα από το όριο εισοδήματός τους.

Τα άτομα:

α) με οπτική αναπηρία – αναπηρία όρασης και ποσοστό 80% και άνω,
β) τα άτομα με σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση με ποσοστό 80% και άνω και δείκτη νοημοσύνης 34 και κάτω,
γ) τα άτομα με σύνδρομο Down ή άλλα γενετικά σύνδρομα του χρωμοσώματος με συνοδό σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση και ποσοστό 80% και άνω και
δ) τα άτομα με διαταραχή αυτιστικού φάσματος ή διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή ή αυτισμό ή σύνδρομο Asperger με ποσοστό 80% και άνω, δικαιούνται Δελτίο Μετακίνησης και για τους συνοδούς τους. Στα συγκοινωνιακά μέσα αρμοδιότητας ΟΑΣΑ και ΟΣΕΘ, οι συνοδοί μετακινούνται υποχρεωτικά με τον δικαιούχο. Ειδικά στις γραμμές 1,2,3 του Μετρό Αττικής και στο Μετρό Θεσσαλονίκης η διέλευση του συνοδού πραγματοποιείται με τη χρήση της προσωποποιημένης κάρτας του δικαιούχου, η οποία επικυρώνεται στην ειδική πύλη Α.με.Α.

Advertisement

Παράλληλα, εξασφαλίζεται έκπτωση 50% σε όλες τις διαδρομές εσωτερικού των υπεραστικών λεωφορείων των ΚΤΕΛ στα άτομα με αναπηρίες:

• Ελληνικής υπηκοότητας,
• υπηκόους των Κρατών-Μελών της Ε.Ε. καθώς και υπηκόους Κρατών-Μελών του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ε.Ο.Χ.),
• υπηκόους των Κρατών που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση που κυρώθηκε με το ν. δ. 4017/1959 (Α’ 246),
• πολίτες τρίτων χωρών που είτε α) έχουν καταστεί ανίκανοι για εργασία μετά από εργατικό ατύχημα σε ελληνικό έδαφος είτε β) είναι μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη ή πολίτη της Ε.Ε., κατά τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 20 του π. δ. 106/2007 (Α’ 135), στην παρ. 4 του άρθρου 85 του ν. 4251/2014 (Α’ 80) και στο άρθρο 31 παρ. 1 του ν. 4540/2018 (Α’ 91),
• αναγνωρισμένους πρόσφυγες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα, των οποίων το καθεστώς παραμονής στην Ελλάδα διέπεται από τις διατάξεις της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (ν. δ. 3989/1959, Α’ 201), όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων (α.ν. 389/1968, Α’ 125), εφόσον κατοικούν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα και έχουν ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ή είναι δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων Α.με.Α. που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ.

Σημειώνεται επίσης ότι, όσον αφορά τις μετακινήσεις της ΟΣΥ, τις ανάγκες των Α.με.Α θα εξυπηρετούν επτά νέα οχήματα, ειδικώς σχεδιασμένα για αυτό τον σκοπό. Η προσθήκη των νέων οχημάτων ενισχύει σημαντικά τις δυνατότητες της υπηρεσίας, επιτρέποντας την πραγματοποίηση περισσότερων διαδρομών, την καλύτερη κάλυψη των αναγκών των πολιτών και την εξυπηρέτηση άνω των 5.500 ωφελούμενων ετησίως, με περίπου 12.000 διαδρομές τον χρόνο.

Advertisement

Πολύτεκνοι -Μειωμένο κόμιστρο κατά 50%

Εξασφαλίζεται το δικαίωμα μετακίνησης με καταβολή κομίστρου με μερική απαλλαγή 50%, στα συγκοινωνιακά μέσα αρμοδιότητας του ΟΑΣΑ (Ο.Σ.Υ. Α.Ε. και ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε.), καθώς και στα συγκοινωνικά μέσα αρμοδιότητας ΟΣΕΘ των πολυτέκνων και μελών των οικογενειών τους, με τη διάθεση από τον Ο.Α.Σ.Α./ Ο.Σ.Ε.Θ. ηλεκτρονικών καρτών μετακίνησης και με την έκδοση μειωμένου εισιτηρίου ή κάρτας μετακίνησης.

Εξασφαλίζεται, επίσης, το δικαίωμα μετακίνησης με καταβολή κομίστρου με μερική απαλλαγή 50%, στα ΚΤΕΛ που ανήκουν στην Πανελλαδική Ομοσπονδία Αυτοκινητιστών Υπεραστικών Συγκοινωνιών (Π.Ο.Α.Υ.Σ.) και στα ΚΤΕΛ που ανήκουν στην Πανελλαδική Ομοσπονδία Αστικών Συγκοινωνιών (Π.Ο.Α.Σ.), των πολυτέκνων και μελών των οικογενειών τους, με την έκδοση μειωμένου εισιτηρίου ή κάρτας μετακίνησης.

Οι κατηγορίες δικαιούχων μετακίνησης με μερική απαλλαγή, είναι οι πολύτεκνοι γονείς και τα μέλη των οικογενειών τους, οι οποίοι είναι κάτοχοι δελτίου πολυτεκνικής ιδιότητας.

Advertisement

Η ΚΥΑ υπογράφεται από τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Υποδομών & Μεταφορών, Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας.

Advertisement

Σύμφωνα με τον ΟΑΣΑ οι άνεργοι, που έχουν το δικαίωμα πλήρους απαλλαγής από την καταβολή κομίστρου στα αστικά συγκοινωνιακά μέσα στις περιοχές αρμοδιότητας Ο.Α.Σ.Α. Α.Ε. και Ο.Σ.Ε.Θ. Α.Ε., πρέπει να πληρούν τα κάτωθι κριτήρια:

α. να είναι άνεργοι, εγγεγραμμένοι στο ψηφιακό μητρώο ανέργων της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.) σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.

β. να διαμένουν μόνιμα εντός των ορίων της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Π.Ε. Νήσων) για τη μετακίνηση με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας του Ο.Α.Σ.Α. A.E., ή εντός των ορίων της Π.Ε. Θεσσαλονίκης για τη μετακίνηση με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας του Ο.Σ.Ε.Θ. Α.Ε.

Advertisement

γ. να πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια που τίθενται στο άρθρο 19 του ν. 4921/2022 (Α’ 75), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 21 του ν. 5006/2022 (Α’ 239) και το άρθρο 176 του ν. 5078/2023 (Α’ 211), ήτοι τα εισοδηματικά κριτήρια που θέτει η κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας που εκδίδεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 79 του ν. 4756/2020 (Α’ 235).

Άνεργοι -Δωρεάν μετακινήσεις σε Ο.Α.Σ.Α. Α.Ε. και Ο.Σ.Ε.Θ. Α.Ε

Σύμφωνα με τον ΟΑΣΑ οι άνεργοι, που έχουν το δικαίωμα πλήρους απαλλαγής από την καταβολή κομίστρου στα αστικά συγκοινωνιακά μέσα στις περιοχές αρμοδιότητας Ο.Α.Σ.Α. Α.Ε. και Ο.Σ.Ε.Θ. Α.Ε., πρέπει να πληρούν τα κάτωθι κριτήρια:

α. να είναι άνεργοι, εγγεγραμμένοι στο ψηφιακό μητρώο ανέργων της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.) σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.

β. να διαμένουν μόνιμα εντός των ορίων της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Π.Ε. Νήσων) για τη μετακίνηση με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας του Ο.Α.Σ.Α. A.E., ή εντός των ορίων της Π.Ε. Θεσσαλονίκης για τη μετακίνηση με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας του Ο.Σ.Ε.Θ. Α.Ε.

γ. να πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια που τίθενται στο άρθρο 19 του ν. 4921/2022 (Α’ 75), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 21 του ν. 5006/2022 (Α’ 239) και το άρθρο 176 του ν. 5078/2023 (Α’ 211), ήτοι τα εισοδηματικά κριτήρια που θέτει η κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας που εκδίδεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 79 του ν. 4756/2020 (Α’ 235) (διαβάστε περισσότερα εδώ).