Μπορεί να διαφωνούμε σε πολλά. Να έχουμε διαφορετικές απόψεις, διαφορετικές πολιτικές και κοινωνικές αφετηρίες, διαφορετικό τρόπο να βλέπουμε τον κόσμο. Μπορούμε, άραγε, να συμφωνήσουμε έστω σε ένα πράγμα;
Ότι η κοινωνία μας –ας ξεκινήσουμε από την ελληνική και ας συζητήσουμε κάποια άλλη στιγμή για την παγκόσμια– πάσχει στο θέμα της βίας κατά των γυναικών;
Η κοινωνία δεν θέλει πάντα να ακούει τη λέξη «γυναικοκτονία». Δεν θέλει να ακούει τη λέξη «πατριαρχία». Δεν θέλει να ακούει τη λέξη «φεμινισμός». Την ενοχλούν. Και κακώς. Γιατί, ακόμη κι αν διαφωνεί κανείς με τους όρους ή με τον τρόπο που χρησιμοποιούνται στον δημόσιο διάλογο, δεν μπορεί να διαφωνήσει με την πραγματικότητα που προσπαθούν να περιγράψουν.
Ας αφήσουμε, λοιπόν, τις λέξεις στην άκρη. Ας μην ανοίξουμε αυτή τη συζήτηση.
Μπορεί κάποιος να μας εξηγήσει έναν άλλο λόγο για τον οποίο γυναίκες που έχουν αποφασίσει να τελειώσουν μια σχέση ή έναν γάμο, που έχουν ζητήσει βοήθεια από την αστυνομία, που έχουν ζητήσει ή εξασφαλίσει περιοριστικά μέτρα, που έχουν αλλάξει ακόμη και πόλη διαμονής, εξακολουθούν να δολοφονούνται άγρια από άνδρες που θεωρούν ότι έχουν κυριαρχικό δικαίωμα πάνω τους;
Από άνδρες που δεν μπορούν να αποδεχθούν ότι μια γυναίκα μπορεί να τους πει «όχι»;
Από άνδρες που θεωρούν ότι αν δεν είναι μαζί τους, δεν αξίζει να ζουν;
Είναι δύσκολο να προσπεράσουμε αυτά τα ερωτήματα. Και γίνεται ακόμη δυσκολότερο όταν βλέπουμε ξανά και ξανά το ίδιο μοτίβο: μια γυναίκα φεύγει, ζητά βοήθεια, προσπαθεί να προστατευθεί και, παρ’ όλα αυτά, η προστασία δεν αποδεικνύεται πάντα αρκετή.
Και κάπου εδώ έρχεται από μόνη της η επόμενη ερώτηση: Τι άλλο μπορεί να κάνει μια γυναίκα για να νιώθει ασφαλής;
Να φύγει; Να κρυφτεί; Να αλλάξει σπίτι; Να αλλάξει πόλη; Να ζητήσει τη βοήθεια της Αστυνομίας; Να απευθυνθεί στη Δικαιοσύνη; Να πάρει περιοριστικά μέτρα;
Και αν τα κάνει όλα αυτά και πάλι δεν είναι αρκετά, τότε τι απομένει;
Προφανώς, δεν υπάρχει ένα μόνο μέτρο που μπορεί να εξαλείψει τη βία κατά των γυναικών. Η αστυνομία, η Δικαιοσύνη, το νομικό πλαίσιο και οι μηχανισμοί προστασίας είναι απαραίτητοι. Όμως δεν μπορούν από μόνοι τους να αλλάξουν μια βαθιά ριζωμένη νοοτροπία.
Η αλλαγή πρέπει να ξεκινά πολύ νωρίτερα
Ίσως, λοιπόν, η λύση βρίσκεται και κάπου αλλού. Στον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνουμε τα παιδιά μας. Στον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε στα αγόρια τι σημαίνει δύναμη, απόρριψη, συναίνεση και σεβασμός. Στον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε στα κορίτσια ότι δεν είναι υποχρεωμένα να ανέχονται τον φόβο, τον έλεγχο ή τη βία.
Η αλλαγή δεν μπορεί να ξεκινά την ώρα που μια γυναίκα βρίσκεται απέναντι στον κακοποιητή της. Πρέπει να έχει ξεκινήσει χρόνια νωρίτερα.
Στο σπίτι. Στο σχολείο. Στην οικογένεια. Στην παρέα. Στον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνουμε τα αγόρια μας και τα κορίτσια μας.
Να μάθουμε στα αγόρια ότι η απόρριψη δεν είναι προσβολή. Ότι η ζήλια δεν είναι αγάπη. Ότι ο έλεγχος δεν είναι ενδιαφέρον. Ότι μια σχέση δεν δημιουργεί ιδιοκτησιακά δικαιώματα πάνω στον άλλον άνθρωπο.
Και να μάθουμε στα κορίτσια ότι δεν είναι υποχρεωμένα να αντέχουν τον φόβο για να αποδείξουν ότι αγαπούν. Ότι δεν χρειάζεται να δικαιολογούν τη βία. Ότι έχουν δικαίωμα να φύγουν. Και ότι το «όχι» τους αρκεί.
Γιατί δεν γίνεται κάθε φορά που μια γυναίκα δολοφονείται να συζητάμε για το τι θα μπορούσε να είχε κάνει διαφορετικά.
Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι το ελάχιστο στο οποίο μπορούμε να συμφωνήσουμε: ότι καμία γυναίκα δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να κάνει περισσότερα για να είναι ασφαλής.
Ίσως ήρθε η ώρα να ρωτήσουμε τι πρέπει να αλλάξουμε εμείς.
Γιατί μια γυναίκα δεν μπορεί να είναι πραγματικά ασφαλής αν ολόκληρη η κοινωνία γύρω της εξακολουθεί να μεγαλώνει ανθρώπους που πιστεύουν ότι έχουν δικαίωμα να αποφασίζουν αν εκείνη θα μείνει, θα φύγει ή –στη χειρότερη περίπτωση– αν θα ζήσει.
Και αυτό δεν είναι θέμα λέξεων. Είναι θέμα ζωής.
Μέχρι και τις 23 Σεπτεμβρίου 2026, 15 γυναίκες έχουν χάσει τη ζωή τους στην Ελλάδα σε υποθέσεις που καταγράφονται ως γυναικοκτονίες από το Ελληνικό Τμήμα του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τη Γυναικοκτονία.
