Στην Αττική των εκατομμυρίων κατοίκων, το ποτήρι της βρύσης απαιτεί διαφάνεια, σύγχρονα δίκτυα και λογοδοσία από ΕΥΔΑΠ, αυτοδιοίκηση και υπουργεία.
Υπάρχουν πράγματα που σε μια οργανωμένη χώρα δεν θα έπρεπε να αποτελούν ούτε είδηση ούτε πολιτικό καβγά. Το ένα είναι να ανοίγεις τη βρύση του σπιτιού σου, να γεμίζεις ένα ποτήρι νερό και να πίνεις χωρίς δεύτερη σκέψη. Χωρίς να κοιτάς καχύποπτα το νερό, χωρίς να μυρίζεις το ποτήρι, χωρίς να μετράς τα χρήματα για φίλτρα και εμφιαλωμένα.
Το πόσιμο νερό δεν είναι πολυτέλεια για όσους έχουν χρήματα. Είναι στοιχειώδες δικαίωμα για όλους.
Κι όμως, σε μια Ελλάδα που έχει μάθει να συζητά για μεγάλες επενδύσεις, τεχνητή νοημοσύνη και έξυπνες πόλεις, εμείς εξακολουθούμε να αναρωτιόμαστε τι ακριβώς φτάνει στο ποτήρι μας. Και το ερώτημα δεν αφορά μόνο απομακρυσμένα χωριά. Αφορά και την Αττική, όπου ζει ένα τεράστιο μέρος του ελληνικού πληθυσμού. Η μισή Ελλάδα
Θα ξεκινήσω από μια προσωπική διαπίστωση. Σε περιοχές του κέντρου της Αθήνας το νερό της βρύσης έχει, κατά την εμπειρία μου, εξαιρετική γεύση. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να αναγνωρίζουμε, αντί να καταγγέλλουμε συλλήβδην τα πάντα. Η εικόνα όμως δεν είναι ίδια για κάθε νοικοκυριό. Από το Μαρούσι προς την Κηφισιά, τη Νέα Ερυθραία, την Εκάλη, τον Διόνυσο και άλλες γειτονιές, υπάρχουν κάτοικοι που προβληματίζονται για τη γεύση, τα άλατα, τις σωληνώσεις ή την κατάσταση των εγκαταστάσεών τους. Δεν είναι δυνατόν να θεωρούμε αυτή την ανησυχία μια παραξενιά.
Να είμαστε, όμως, ακριβείς: η δυσάρεστη γεύση ή τα λευκά άλατα δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι το νερό είναι επικίνδυνο. Η σκληρότητα συνδέεται κυρίως με ασβέστιο και μαγνήσιο. Η ίδια η ΕΥΔΑΠ έχει αναφέρει μέση τιμή περίπου 150 mg/L ως CaCO₃ για το δίκτυό της, βάσει μετρήσεων του
2025, την οποία χαρακτηρίζει μέτρια. Και δηλώνει ότι το νερό που παρέχει συμμορφώνεται με την ισχύουσα νομοθεσία. Αυτά οφείλουμε να τα καταγράψουμε. Εκείνο που επίσης οφείλουμε είναι να απαιτήσουμε στοιχεία για κάθε ζώνη ύδρευσης, κάθε διαφορετική πηγή και όταν υπάρχει καταγγελία, για τη βρύση του συγκεκριμένου σπιτιού.
Τέσσερα συστήματα ύδρευσης σε έναν Δήμο
Το αποκαλυπτικότερο στοιχείο προέρχεται από τον ίδιο τον Δήμο Κηφισιάς. Σε επίσημη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, τον Ιούλιο του 2026, αναγνωρίζεται ότι στα όριά του λειτουργούν τέσσερα διαφορετικά συστήματα: το δίκτυο της ΕΥΔΑΠ στην Κηφισιά, η Δημοτική Υπηρεσία Ύδρευσης Νέας Ερυθραίας, η Εταιρεία Ύδρευσης Εκάλης και το ιδιωτικό δίκτυο του Συνεταιρισμού Βουλευτών Πολιτείας. Τέσσερις διαφορετικές πραγματικότητες μέσα στην ίδια δημοτική πινακίδα!
Ο Δήμος ζητούσε τότε ειδικό σχέδιο για οποιαδήποτε αλλαγή στη διαχείρισή τους. Το καταλαβαίνω. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να είναι η τελευταία κουβέντα. Για κάθε σύστημα θέλω να ξέρω ποιος υπογράφει τις αναλύσεις, ποιος συντηρεί τους αγωγούς, ποιος ενημερώνει τους πολίτες, ποιος λογοδοτεί όταν υπάρχει βλάβη και ποιος πληρώνει όταν η βλάβη επαναλαμβάνεται. Για τη Νέα Ερυθραία, μάλιστα, ο ίδιος ο Δήμος έχει ανακοινώσει στο παρελθόν αποκατάσταση βλάβης σε κεντρική γεώτρηση. Άρα δεν μιλάμε υποχρεωτικά για μία ενιαία υδροδότηση με μία και μόνη προέλευση νερού.
Οι σωλήνες δεν αντέχουν αλλά ευχολόγια
Υπάρχει και το δεύτερο, εξίσου σοβαρό, ζήτημα: το δίκτυο κάτω από τα πόδια μας. Πόσων ετών είναι οι αγωγοί; Από τι υλικό είναι κατασκευασμένοι; Ποιοι έχουν επιθεωρηθεί; Ποιοι πρέπει να αντικατασταθούν; Πόσες φορές σκάβει μια εταιρεία τον ίδιο δρόμο για τηλεπικοινωνίες, αποχέτευση, ηλεκτρικό ρεύμα ή άλλη εγκατάσταση και ποιος εξασφαλίζει ότι δεν θα προκληθεί ζημιά σε παρακείμενους αγωγούς ύδρευσης;
Δεν πρόκειται για θεωρητικές υπερβολές. Στις 26 Ιανουαρίου 2026, στα Μελίσσια, θραύση κεντρικού αγωγού της ΕΥΔΑΠ συνδέθηκε με καθίζηση του οδοστρώματος στη Λεωφόρο Δημοκρατίας, διακοπή κυκλοφορίας και προβλήματα υδροδότησης. Η ζημιά αποκαταστάθηκε, αλλά το γεγονός είναι ένα τρανταχτό παράδειγμα του τι μπορεί να συμβεί όταν το υπέδαφος μιας πόλης γίνεται μέρος της καθημερινής αγωνίας των κατοίκων.
Ακούω συχνά για παλιούς αγωγούς αμιαντοτσιμέντου. Χρειάζονται καταγραφή, αξιολόγηση και, όπου έχουν φθαρεί, αντικατάσταση. Δεν θα ισχυριστώ, όμως, ότι η ύπαρξή τους αποδεικνύει πως προκαλούν ασθένειες μέσω της κατάποσης: ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεν διαπιστώνει συνεπή τεκμηρίωση τέτοιου κινδύνου. Άλλο η επιστημονική ακρίβεια και άλλο η ανάγκη να εκσυγχρονιστεί ένα γερασμένο δίκτυο. Δεν χρειάζονται ανακρίβειες για να απαιτήσουμε έργα.
Το κρυφό χαράτσι: φίλτρα και εμφιαλωμένα
Όταν ο πολίτης δεν εμπιστεύεται τη βρύση του, η ανασφάλεια μετατρέπεται σε λογαριασμό. Άλλος αγοράζει φίλτρο, άλλος πληρώνει αλλαγή ανταλλακτικών, άλλος κουβαλά εξάδες εμφιαλωμένου από το σούπερ μάρκετ. Ένα ενδεικτικό κόστος 150 ευρώ τον χρόνο για τη συντήρηση φίλτρου αντιστοιχεί σε περίπου 41 λεπτά την ημέρα. Προσθέστε την αγορά συσκευής και τα εμφιαλωμένα: η επιβάρυνση μπορεί να ανεβαίνει σημαντικά. Για μια οικογένεια που μετρά το γάλα, τα αυγά και το ψωμί, δεν είναι αμελητέα υπόθεση.
Και έχουμε μετά τα πλαστικά μπουκάλια. Αγοράζουμε, μεταφέρουμε, αποθηκεύουμε και πετάμε συσκευασίες για ένα αγαθό που θα έπρεπε να φτάνει με εμπιστοσύνη στο σπίτι. Δεν έχω τίποτε εναντίον των εταιρειών εμφιάλωσης. Έχω εναντίον μιας πολιτείας που επιτρέπει στην ανασφάλεια του καταναλωτή να γίνεται μόνιμη, ακριβή συνήθεια. Κανένα φίλτρο, άλλωστε, δεν αποτελεί μαγική λύση για κάθε πιθανό πρόβλημα. Πρέπει να είναι κατάλληλο για τον συγκεκριμένο ρύπο και να συντηρείται σωστά.
Η υγεία δεν προσφέρεται για πολιτικά άλλοθι
Το νερό μπορεί να γίνει ζήτημα δημόσιας υγείας όταν υπάρχουν πραγματικές μικροβιολογικές ή χημικές υπερβάσεις. Γι’ αυτό ελέγχουμε, μεταξύ άλλων, μικροοργανισμούς, νιτρικά, μόλυβδο και άλλες παραμέτρους που προβλέπει η νομοθεσία. Ορισμένες ουσίες, σε συγκεκριμένες συγκεντρώσεις και με συγκεκριμένη διάρκεια έκθεσης, μπορεί να έχουν σοβαρές επιπτώσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα άλατα της βρύσης προκαλούν αυτομάτως πέτρες στα νεφρά, καρδιοπάθειες ή κυκλοφορικά προβλήματα. Το τεκμήριο κινδύνου είναι η αξιόπιστη ανάλυση, όχι η φήμη. Και ακριβώς γι’ αυτό απαιτώ έλεγχο ανεξάρτητο, τακτικό, δημοσιοποιημένο και κατανοητό. Όχι γενικές διαβεβαιώσεις με ωραία λογότυπα. Θέλω η μητέρα που γεμίζει το ποτήρι του παιδιού της και ο ηλικιωμένος που παίρνει τα φάρμακά του με νερό να μπορούν να δουν τι μετρήθηκε, πότε, πού και από ποιον.
ΕΥΔΑΠ, ΔΗΜΟΙ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ: ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΘΩΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ
Ας σταματήσει, λοιπόν, το γνωστό παιχνίδι της μεταφοράς ευθυνών. Η ΕΥΔΑΠ οφείλει να απαντά για τα δίκτυα που διαχειρίζεται, για τις βλάβες, τα προγράμματα αντικατάστασης και τις μετρήσεις της. Οι δημοτικές υπηρεσίες και οι άλλοι φορείς ύδρευσης οφείλουν το ίδιο στα δικά τους δίκτυα. Οι δήμαρχοι, ακόμη κι όταν δεν είναι οι ίδιοι διαχειριστές ενός αγωγού, δεν μπορούν να κρύβονται πίσω από την ταμπέλα «αναρμόδιος». Πρέπει να συγκεντρώνουν τις καταγγελίες, να απαιτούν δειγματοληψίες, να πιέζουν, να συντονίζουν τους φορείς και να ενημερώνουν δημόσια τους κατοίκους.
Και δεν τελειώνει η αλυσίδα στο δημαρχείο. Η νομοθεσία προβλέπει ευθύνες και εποπτεία από τις υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας των Περιφερειακών Ενοτήτων, ενώ σε επιτελικό επίπεδο εμπλέκονται το Υπουργείο Υγείας, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Υπουργείο Εσωτερικών. Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών οφείλει, στο πεδίο των συναφών έργων και του συντονισμού υποδομών, να συμβάλει ώστε οι παρεμβάσεις στο οδόστρωμα να μην γίνονται ανεξέλεγκτα. Η ευθύνη μπορεί να είναι επιμερισμένη. Η λογοδοσία δεν επιτρέπεται να εξαφανίζεται.
Υπάρχει μάλιστα συγκεκριμένη νομική υποχρέωση: οι φορείς ύδρευσης πρέπει να παρέχουν επαρκείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες για την ποιότητα του νερού. Δεν πρόκειται για χάρη που ζητά ο πολίτης. Πρόκειται για δικαίωμά του.
Τι ζητώ πριν έρθουν ξανά να ζητήσουν ψήφο
Ζητώ δημόσιο χάρτη των ζωνών ύδρευσης στην Αττική, με σαφή προσδιορισμό του υπεύθυνου φορέα.
Ζητώ μετρήσεις ανά ζώνη, συχνές δειγματοληψίες σε σημεία κατανάλωσης και άμεση αναγραφή κάθε υπέρβασης μαζί με τις διορθωτικές ενέργειες.
Ζητώ καταγραφή των παλιών σωληνώσεων και χρονοδιάγραμμα αντικατάστασης, με προτεραιότητα στα δίκτυα που παρουσιάζουν συχνές βλάβες.
Ζητώ αυστηρό συντονισμό των τομών στους δρόμους και ουσιαστικό έλεγχο μετά από κάθε έργο.
Ζητώ, τέλος, ένα ενιαίο, εύχρηστο σημείο όπου ο κάτοικος θα καταγγέλλει πρόβλημα και θα βλέπει την πορεία της καταγγελίας του.
Και στους δημάρχους θα πω κάτι απλό: δεν φτάνουν οι ασφαλτοστρώσεις της τελευταίας στιγμής, ταπαρτέρια, τα φώτα και τα επικοινωνιακά βίντεο. Η πραγματική αυτοδιοίκηση αρχίζει από όσα δεν φαίνονται. Από τον αγωγό κάτω από το πεζοδρόμιο. Από τη βρύση της κουζίνας. Από την ασφάλεια μιας οικογένειας.
Όταν πλησιάσουν πάλι οι εκλογές, θα χτυπήσουν τις πόρτες μας ζητώντας ψήφο. Ας έχουν τότε μαζί τους όχι μόνο φυλλάδια και υποσχέσεις, αλλά αποτελέσματα αναλύσεων, έργα που ολοκληρώθηκαν και ένα καθαρό χρονοδιάγραμμα για όσα απομένουν. Διότι ο πολίτης δεν ζητά θαύματα. Ζητά να μπορεί να πιει το νερό του.
Και η πολιτεία που αδυνατεί να του εγγυηθεί διαφάνεια και σοβαρή φροντίδα γι’ αυτό, δεν δικαιούται να του ζητά να την εμπιστεύεται με κλειστά μάτια.
