δρΥπάρχουν δρόμοι που δεν είναι απλώς άσφαλτος. Είναι εμπειρία, ίλιγγος, σινεμά, φόβος και θαυμασμός μαζί. Δρόμοι που τους περνάς με χαμηλή ταχύτητα, αλλά με την καρδιά να ανεβάζει στροφές. Ένας τέτοιος είναι το Furka Pass στην Ελβετία, ο αλπικός δρόμος που έγινε θρύλος μέσα από τον Τζέιμς Μποντ. Όμως τέτοιοι δρόμοι υπάρχουν και στην Ελλάδα. Και μερικοί, πραγματικά, δεν συγχωρούν την απροσεξία.
Στην καρδιά των ελβετικών Άλπεων υπάρχει ένας δρόμος που δεν χρειάζεται πολλά για να γίνει είδηση. Του αρκεί το υψόμετρο, οι φουρκέτες, οι γκρεμοί, οι παγετώνες και η κινηματογραφική του ιστορία.
Το Furka Pass, στα 2.429 μέτρα, ενώνει το Gletsch στο καντόνι Valais με το Realp στο Uri και θεωρείται μία από τις πιο εμβληματικές ορεινές διαδρομές της Ελβετίας. Δεν είναι απλώς ένας δρόμος. Είναι μία σκηνή δράσης που έμεινε ανοιχτή στον χρόνο. Εκεί γυρίστηκαν σκηνές της ταινίας «Goldfinger» του 1964, με τον Σον Κόνερι ως Τζέιμς Μποντ και την Aston Martin DB5 να χαράζει την άσφαλτο στις αλπικές καμπές. Ακόμη και σήμερα, μία από τις στροφές του περάσματος είναι γνωστή ως «James Bond Strasse».
Είναι από εκείνους τους δρόμους που η ομορφιά τους έχει κάτι σχεδόν απειλητικό. Από τη μία πλευρά, το μάτι χάνεται σε κορυφές, πάγους και γκρίζους βράχους. Από την άλλη, η άσφαλτος στρίβει απότομα, σχεδόν θεατρικά, σαν να θέλει να δοκιμάσει τα νεύρα του οδηγού.
Το Furka Pass έγινε διάσημο όχι μόνο γιατί το «πάτησε» ο 007, αλλά γιατί μοιάζει να έχει σχεδιαστεί για σινεμά. Στροφές που ανοίγουν στο κενό. Ξενοδοχεία που μοιάζουν να στέκονται στην άκρη του κόσμου. Παγετώνες που υπενθυμίζουν ότι εδώ η φύση δεν παίζει τον ρόλο του σκηνικού. Είναι ο πρωταγωνιστής.
Αλλά αν οι Άλπεις έχουν το Furka, η Ελλάδα έχει τους δικούς της δρόμους που μπορούν να κάνουν ακόμη και έμπειρους οδηγούς να σφίξουν το τιμόνι.
Στην Πίνδο, το πέρασμα του Μπάρου είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική ελληνική απάντηση σε τέτοιες διαδρομές. Βρίσκεται στα 1.905 μέτρα και θεωρείται το υψηλότερο οδικό πέρασμα της χώρας. Συνδέει την Ανθούσα και το Χαλίκι, στην περιοχή του Ασπροποτάμου Θεσσαλίας, με τους Καλαρρύτες και το Ματσούκι στην Ήπειρο. Τον χειμώνα, λόγω χιονιού και παγετού, παραμένει συχνά κλειστό.
Ο Μπάρος δεν έχει την παγκόσμια φήμη του Furka. Δεν έχει δίπλα του Aston Martin, ούτε τον μύθο του 007. Έχει όμως κάτι πιο άγριο: την ελληνική ορεινή μοναξιά. Τη σιωπή της Πίνδου. Την αίσθηση ότι ο δρόμος περνά από ένα σημείο όπου τα χωριά, τα βουνά και ο καιρός συνεννοούνται μεταξύ τους χωρίς να ρωτούν τον οδηγό.
Και βέβαια υπάρχουν τα Μετέωρα. Εκεί όπου ο δρόμος δεν ανεβαίνει απλώς προς τα μοναστήρια, αλλά προς ένα τοπίο που μοιάζει να έχει αποσπαστεί από άλλη εποχή. Η Μονή Αγίας Τριάδας έγινε διεθνώς γνωστή όταν εμφανίστηκε στην ταινία James Bond «For Your Eyes Only» του 1981, με τον Ρότζερ Μουρ.
Εκεί, ο ίλιγγος δεν έρχεται μόνο από τις στροφές. Έρχεται από τους κάθετους βράχους, από τα μοναστήρια που στέκονται σαν να αιωρούνται, από την αίσθηση ότι ο δρόμος οδηγεί σε κάτι που δεν είναι απλώς προορισμός, αλλά αποκάλυψη.
Υπάρχει επίσης η παλιά Κατάρα, το πέρασμα του Μετσόβου, ένας δρόμος που για δεκαετίες ήταν συνώνυμο της δύσκολης οδήγησης, της ομίχλης, του χιονιού και των επικίνδυνων στροφών. Πριν η Εγνατία Οδός αλλάξει τον χάρτη των μετακινήσεων, η Κατάρα ήταν για πολλούς οδηγούς δοκιμασία. Όχι απλώς διαδρομή.
Και αν φύγουμε από την Ελλάδα, ο κόσμος είναι γεμάτος δρόμους που μοιάζουν να ζητούν υπογραφή ευθύνης πριν τους διασχίσεις.
Στην Ιταλία, το Stelvio Pass ανεβαίνει στις Άλπεις με δεκάδες κλειστές στροφές και υψόμετρο πάνω από τα 2.700 μέτρα. Στη Νορβηγία, το Trollstigen, η «Σκάλα των Τρολ», κατεβαίνει μέσα από καταρράκτες και απότομες πλαγιές. Στη Βολιβία, ο North Yungas Road έμεινε γνωστός ως «Death Road», εξαιτίας των γκρεμών, της ομίχλης και της φήμης του ως ένας από τους πιο επικίνδυνους δρόμους στον κόσμο. Στην Κίνα, το Guoliang Tunnel Road είναι χαραγμένο κυριολεκτικά μέσα στον βράχο.
Αυτοί οι δρόμοι δεν είναι μόνο για φωτογραφίες. Είναι υπενθύμιση ότι η οδήγηση, ειδικά στο βουνό, δεν συγχωρεί υπεροψία. Το εντυπωσιακό δεν πρέπει ποτέ να γίνεται πρόσχημα για απροσεξία. Η στροφή που σε μαγεύει μπορεί, σε κακές συνθήκες, να σε προδώσει.
Ίσως γι’ αυτό τέτοιες διαδρομές μας τραβούν τόσο πολύ. Γιατί μας βγάζουν από την άνεση της ευθείας. Μας αναγκάζουν να κοιτάξουμε γύρω μας, αλλά και μέσα μας. Να σεβαστούμε το βουνό, τον καιρό, το όριο, το φρένο, την απόσταση.
Το Furka Pass μπορεί να έχει τον μύθο του Τζέιμς Μποντ. Η Ελλάδα όμως έχει τις δικές της άγριες σκηνές: τον Μπάρο, την Κατάρα, τα Μετέωρα, τις ορεινές διαδρομές της Πίνδου, της Ρούμελης, της Κρήτης, της Πελοποννήσου.
Δρόμοι που δεν χρειάζονται καταδίωξη για να γίνουν κινηματογραφικοί. Αρκεί να τους περάσεις μία φορά. Και να νιώσεις, έστω για λίγα δευτερόλεπτα, την ψυχή σου να πιάνεται από το ύψος, τη στροφή και το απέραντο κενό.
