Ai Key Takeaways

Σχετικά με αυτή την περίληψη

Η περίληψη δημιουργήθηκε αυτόματα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να σας δώσει μια γρήγορη εικόνα των βασικών σημείων του άρθρου.

Οι περιλήψεις AI ενδέχεται να περιέχουν ανακρίβειες ή παραλείψεις. Για την πλήρη ενημέρωση, διαβάστε ολόκληρο το άρθρο.

  • Η 18η Νοεμβρίου είναι διεθνώς αφιερωμένη στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για προστασία των ανηλίκων από κάθε μορφή εκμετάλλευσης.
  • Τα περιστατικά κακοποίησης συμβαίνουν συχνά από πρόσωπα εμπιστοσύνης, ενώ η τεχνολογία δημιουργεί νέους κινδύνους όπως το διαδικτυακό grooming και ο ψηφιακός εκβιασμός.
  • Στην Ελλάδα, η παιδική κακοποίηση παραμένει υπαρκτό πρόβλημα, με τις αρχές και τους φορείς να διαθέτουν ειδικές γραμμές επικοινωνίας για την αναφορά περιστατικών και την υποστήριξη των θυμάτων.
  • Η πολιτεία οφείλει να εφαρμόζει αποτελεσματικά το νομικό πλαίσιο, διασφαλίζοντας παράλληλα την εξειδικευμένη ψυχολογική φροντίδα και την ασφάλεια κάθε παιδιού που αποκαλύπτει τη βία που υπέστη.
Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης Προσθήκη της huffingtonpost.gr στην Google

Υπάρχουν εγκλήματα που συγκλονίζουν μια κοινωνία όταν αποκαλύπτονται. Και υπάρχουν εγκλήματα που συνεχίζονται επειδή δεν αποκαλύπτονται ποτέ.

Η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών ανήκει δυστυχώς και στις δύο κατηγορίες.

Advertisement
Advertisement

Πίσω από κλειστές πόρτες, μέσα σε οικογένειες, σε χώρους εκπαίδευσης ή αθλητισμού, αλλά και στον αχανή κόσμο του διαδικτύου, παιδιά βρίσκονται αντιμέτωπα με καταστάσεις που μπορούν να σημαδέψουν ολόκληρη τη ζωή τους.

Η 18η Νοεμβρίου είναι αφιερωμένη διεθνώς στην αντιμετώπιση αυτού του εγκλήματος.

Και μάλιστα με δύο διαφορετικές, αλλά συμπληρωματικές, θεσμικές πρωτοβουλίες.

Το Συμβούλιο της Ευρώπης καθιέρωσε το 2015 την Ευρωπαϊκή Ημέρα για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Εκμετάλλευση και Κακοποίηση.

Το 2022 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ανακήρυξε την ίδια ημερομηνία Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη και τη Θεραπεία της Παιδικής Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης, Κακοποίησης και Βίας.

Δύο αποφάσεις με ένα κοινό μήνυμα: κανένα παιδί δεν πρέπει να μένει απροστάτευτο και κανένα θύμα δεν πρέπει να εγκαταλείπεται μόνο του.

Advertisement

Τα στοιχεία που αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζουν τα Ηνωμένα Έθνη, περίπου 120 εκατομμύρια κορίτσια και νεαρές γυναίκες κάτω των 20 ετών παγκοσμίως έχουν υποστεί κάποια μορφή εξαναγκασμένης σεξουαλικής επαφής.

Πρόκειται για έναν αριθμό που αντιστοιχεί σε τεράστιο ανθρώπινο πόνο, ο οποίος συχνά παραμένει αθέατος.

Advertisement

Οι διαθέσιμες διεθνείς έρευνες δείχνουν επίσης ότι και τα αγόρια υφίστανται σεξουαλική βία, παρότι η έκταση του προβλήματος δεν καταγράφεται με την ίδια πληρότητα σε όλες τις χώρες.

Το Συμβούλιο της Ευρώπης υπογραμμίζει ότι η κακοποίηση μπορεί να συμβεί σχεδόν παντού: στο σπίτι, στο σχολείο, στις εξωσχολικές δραστηριότητες, στον δρόμο ή στο διαδίκτυο.

Και επισημαίνει μια ιδιαίτερα ανησυχητική πραγματικότητα.

Advertisement

Πολύ συχνά ο δράστης είναι πρόσωπο που το παιδί γνωρίζει και εμπιστεύεται.

Αυτό καθιστά ακόμη δυσκολότερη την αποκάλυψη, καθώς το θύμα μπορεί να αισθάνεται φόβο, ενοχή, ντροπή ή εξάρτηση.

Η Ελλάδα και τα περιστατικά που καταγράφονται

Advertisement

Στην Ελλάδα, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η παιδική κακοποίηση παραμένει σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα.

Advertisement

Σύμφωνα με την Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων 2025–2030, παλαιότερη επιδημιολογική έρευνα του ευρωπαϊκού προγράμματος BECAN κατέγραψε ότι το 9,4% των παιδιών σχολικής ηλικίας 11 έως 15 ετών που συμμετείχαν στην ελληνική έρευνα είχαν βιώσει σεξουαλική βία.

Το ποσοστό αυτό αφορά τη συγκεκριμένη έρευνα του 2011 και δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως σημερινό ποσοστό για όλα τα παιδιά της χώρας.

Εντούτοις, δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι ούτε σπάνιο ούτε περιθωριακό.

Advertisement

Σύμφωνα με στοιχεία του οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού», κατά τους πρώτους δέκα μήνες του 2024 η Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή SOS 1056 δέχθηκε 1.057 αναφορές για 1.884 παιδιά που ενδέχεται να αντιμετώπιζαν διάφορες μορφές κακοποίησης ή παραμέλησης.

Από αυτά, 104 παιδιά αφορούσαν αναφορές σεξουαλικής κακοποίησης.

Οι αριθμοί αυτοί δεν αντιπροσωπεύουν το σύνολο των πραγματικών περιστατικών στην Ελλάδα. Αφορούν τις αναφορές που έφθασαν στη συγκεκριμένη υπηρεσία και δεν ισοδυναμούν αυτομάτως με δικαστικά επιβεβαιωμένα εγκλήματα.

Το σημαντικότερο ερώτημα παραμένει πόσα παιδιά δεν καταφέρνουν ποτέ να μιλήσουν.

Το διαδίκτυο δημιούργησε νέες μορφές εκμετάλλευσης

Η τεχνολογία προσφέρει τεράστιες δυνατότητες στην εκπαίδευση και στην επικοινωνία.

Ταυτόχρονα, όμως, έχει δημιουργήσει νέους δρόμους προσέγγισης και εκμετάλλευσης ανηλίκων.

Η διαδικτυακή αποπλάνηση, γνωστή ως grooming, αποτελεί μία από τις πιο επικίνδυνες πρακτικές.

Ένας ενήλικος μπορεί να εμφανιστεί με ψεύτικη ταυτότητα, να προσποιηθεί ότι είναι συνομήλικος, να κερδίσει σταδιακά την εμπιστοσύνη του παιδιού και στη συνέχεια να επιχειρήσει να το εκμεταλλευτεί.

Σε άλλες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται απειλές δημοσιοποίησης προσωπικών εικόνων ή βίντεο, προκειμένου να εξαναγκαστεί το θύμα να υποκύψει σε νέες απαιτήσεις.

Η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις, καθώς επιτρέπει την παραγωγή ή αλλοίωση εικόνων με τρόπο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εκβιασμό και κακοποίηση.

Η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια απλή γονική απαγόρευση.

Απαιτεί εκπαίδευση, κατάλληλους μηχανισμούς αναφοράς, αποτελεσματική αστυνόμευση και λογοδοσία των ψηφιακών πλατφορμών.

Γιατί τα παιδιά συχνά δεν μιλούν

Ένα παιδί που υφίσταται κακοποίηση δεν είναι βέβαιο ότι μπορεί να αναγνωρίσει αμέσως αυτό που συμβαίνει.

Ο δράστης μπορεί να χρησιμοποιεί συναισθηματική χειραγώγηση, απειλές ή την εξουσία που διαθέτει πάνω στο παιδί.

Μερικές φορές το θύμα φοβάται ότι δεν θα το πιστέψουν.

Άλλοτε ανησυχεί ότι θα διαλυθεί η οικογένεια ή ότι θα τιμωρηθεί το ίδιο.

Γι’ αυτό έχει τεράστια σημασία η αντίδραση των ενηλίκων όταν ένα παιδί αποφασίσει να μιλήσει.

Πρέπει να το ακούσουν με ηρεμία, χωρίς να το κατηγορήσουν, χωρίς να αμφισβητήσουν όσα λέει και χωρίς να το υποβάλουν σε επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις.

Η διερεύνηση ανήκει στους κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες.

Το πρώτο καθήκον της οικογένειας, του σχολείου και των αρμόδιων αρχών είναι η ασφάλεια του παιδιού.

Η Σύμβαση της Λανθαρότε και οι ευθύνες της πολιτείας

Η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Εκμετάλλευση και Κακοποίηση, γνωστή ως Σύμβαση της Λανθαρότε, αποτελεί βασικό διεθνές νομικό εργαλείο.

Η Ελλάδα την έχει κυρώσει με τον νόμο 3727/2008.

Η Σύμβαση προβλέπει μέτρα πρόληψης, προστασίας των θυμάτων, ποινικής αντιμετώπισης των δραστών και διεθνούς συνεργασίας.

Ωστόσο, η ύπαρξη νομοθεσίας δεν αρκεί από μόνη της.

Χρειάζονται υπηρεσίες που λειτουργούν αποτελεσματικά, επαρκής στελέχωση, εξειδικευμένη ψυχολογική υποστήριξη και διαδικασίες που δεν αναγκάζουν τα παιδιά να επαναλαμβάνουν ξανά και ξανά τις τραυματικές εμπειρίες τους.

Εξίσου σημαντική είναι η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, των επαγγελματιών υγείας και όσων εργάζονται με παιδιά.

Πού μπορεί να ζητήσει βοήθεια ένα παιδί στην Ελλάδα

Η Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056 λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο και δέχεται αναφορές για παιδιά που βρίσκονται σε κίνδυνο.

Υπάρχει επίσης η ευρωπαϊκή γραμμή υποστήριξης παιδιών και εφήβων 116111.

Για περιστατικά που σχετίζονται με το διαδίκτυο, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας, μέσω του 11188.

Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου, η επικοινωνία με την Αστυνομία στο 100 ή με τον ευρωπαϊκό αριθμό έκτακτης ανάγκης 112 είναι απαραίτητη.

Κανένας ενήλικος δεν πρέπει να θεωρεί ότι η υποψία κακοποίησης είναι αποκλειστικά ιδιωτική οικογενειακή υπόθεση.

Η θεραπεία και η επιστροφή στην ασφάλεια

Η Παγκόσμια Ημέρα του ΟΗΕ δεν περιορίζεται στην πρόληψη.

Δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη θεραπεία και στην αποκατάσταση των ανθρώπων που έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση κατά την παιδική τους ηλικία.

Οι επιπτώσεις μπορεί να περιλαμβάνουν άγχος, κατάθλιψη, δυσκολίες στις σχέσεις, προβλήματα ύπνου και μετατραυματικά συμπτώματα.

Δεν εμφανίζουν, όμως, όλα τα παιδιά τις ίδιες αντιδράσεις ούτε είναι αναπόφευκτο ότι οι συνέπειες θα παραμείνουν σε όλη τους τη ζωή.

Η έγκαιρη προστασία, η υποστήριξη από ασφαλείς ενήλικες και η κατάλληλη εξειδικευμένη θεραπεία μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ανάρρωση.

Το παιδί δεν χρειάζεται οίκτο ή δημόσια έκθεση. Χρειάζεται ασφάλεια, σεβασμό και σταθερή φροντίδα.

Το μήνυμα της 18ης Νοεμβρίου 2026 προς τα μέσα ενημέρωσης

Για το 2026, το Συμβούλιο της Ευρώπης επέλεξε ως κεντρικό θέμα τη δεοντολογική δημοσιογραφική κάλυψη της σεξουαλικής βίας κατά των παιδιών.

Μια επιλογή που αφορά άμεσα και τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης.

Η δημοσιοποίηση προσωπικών λεπτομερειών, η αναπαραγωγή τραυματικών περιγραφών και η αποκάλυψη στοιχείων που επιτρέπουν την αναγνώριση ενός παιδιού δεν αποτελούν δημοσιογραφική προσφορά.

Αντιθέτως, μπορούν να προκαλέσουν νέα βλάβη στο θύμα.

Η ενημέρωση οφείλει να αναδεικνύει τα εγκλήματα, τις θεσμικές ευθύνες και τις αδυναμίες του συστήματος προστασίας, χωρίς να μετατρέπει τα παιδιά σε αντικείμενα δημοσιότητας.

Η 18η Νοεμβρίου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μία ακόμη επέτειος με ανακοινώσεις και ευχές.

Είναι μια υπενθύμιση ότι η προστασία των παιδιών απαιτεί πράξεις κάθε ημέρα του χρόνου.

Και ότι η σιωπή γύρω από τη σεξουαλική κακοποίηση δεν προστατεύει την οικογένεια, το σχολείο ή την κοινωνία.

Προστατεύει εκείνους που εκμεταλλεύονται την αδυναμία των παιδιών να υπερασπιστούν μόνα τους τον εαυτό τους.

Το παιδί που βρίσκει τη δύναμη να μιλήσει πρέπει να συναντά μια κοινωνία έτοιμη να το ακούσει, να το πιστέψει και να το προστατεύσει.