Παρά τις επίμονες αντιλήψεις περί χαμηλής παραγωγικότητας, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι οι Έλληνες συγκαταλέγονται στους πιο εργατικούς Ευρωπαίους, καταγράφοντας τις περισσότερες ώρες εργασίας σε εβδομαδιαία βάση. Ωστόσο, η πρωτιά αυτή δεν συνοδεύεται από αντίστοιχες αμοιβές, με το μισθολογικό χάσμα σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες να παραμένει σημαντικό.
Μέσος όρος στην ΕΕ διαμορφώνεται στις 35,9 ώρες εβδομαδιαίως το 2025, μειωμένος από 36,9 ώρες το 2015.
Η Ελλάδα καταγράφει την υψηλότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση με 39,6 ώρες εργασίας την εβδομάδα. Ακολουθούν η Βουλγαρία και η Πολωνία με 38,7 ώρες, καθώς και η Λιθουανία με 38,4 ώρες.
Στον αντίποδα, η Ολλανδία εμφανίζει τη χαμηλότερη εβδομαδιαία απασχόληση με 31,9 ώρες, ενώ η Δανία και η Γερμανία φτάνουν τις 33,9 ώρες και η Αυστρία τις 34 ώρες.
Στην Ελλάδα, οι αυτοαπασχολούμενοι εργάζονται κατά μέσο όρο 44,1 ώρες την εβδομάδα, ενώ στους μισθωτούς ο μέσος όρος διαμορφώνεται στις 37,9 ώρες, έναντι 35,2 ωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η εικόνα δείχνει ότι η υψηλή θέση της Ελλάδας στις ώρες εργασίας συνδέεται κυρίως με τις συνθήκες σε συγκεκριμένους κλάδους και την έντονη παρουσία αυτοαπασχολούμενων στην αγορά εργασίας.
Η αναντιστοιχία ωρών εργασίας και μισθών
Τα στοιχεία της Eurostat αναδεικνύουν μια έντονη απόκλιση μεταξύ των ωρών εργασίας και των αμοιβών στην Ελλάδα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Παρότι οι Έλληνες εργάζονται περισσότερες ώρες, οι αποδοχές παραμένουν αισθητά χαμηλότερες.
Ο μέσος καθαρός ετήσιος μισθός στην Ευρωζώνη για εργαζόμενους χωρίς παιδιά διαμορφώθηκε πέρσι στα 28.770 ευρώ, ενώ στην Ελλάδα μόλις ξεπέρασε τα 15.000 ευρώ. Στην κορυφή βρίσκονται το Λουξεμβούργο με 54.260 ευρώ και η Ιρλανδία με 44.263 ευρώ, ενώ η Πορτογαλία καταγράφει 19.709 ευρώ.
Η δρομολογούμενη αύξηση του κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ και η ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στη μείωση της απόστασης, με την παραγωγικότητα να παραμένει κρίσιμο ζητούμενο. Παράλληλα, η αδήλωτη εργασία και οι «μαύρες» υπερωρίες εξακολουθούν να στρεβλώνουν την εικόνα της αγοράς.
Ενδεικτικά, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας οδήγησε σε αύξηση υπερωριών έως και 1200% σε κλάδους, με 2,7 εκατομμύρια περισσότερες δηλωθείσες υπερωρίες το 2025 έναντι του 2024. Οι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας εντόπισαν 3.030 παραβατικές επιχειρήσεις και χιλιάδες περιπτώσεις αδήλωτης ή υποδηλωμένης εργασίας.
Μοντέλα μειωμένης και ευέλικτης απασχόλησης
Στην Ευρώπη ενισχύεται όλο και περισσότερο η συζήτηση γύρω από πιο ευέλικτες μορφές εργασίας και λιγότερες ημέρες απασχόλησης, χωρίς όμως μείωση αποδοχών, την ώρα που στην Ελλάδα παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές οι εβδομαδιαίες ώρες εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό εφαρμόζονται διάφορα μοντέλα οργάνωσης του χρόνου εργασίας.
Η τετραήμερη εργασία, όπου οι εργαζόμενοι συμπληρώνουν το εβδομαδιαίο ωράριο σε τέσσερις ημέρες αντί για πέντε, έχει δοκιμαστεί πιλοτικά σε χώρες όπως η Ισλανδία, ενώ έχει νομοθετηθεί στο Βέλγιο και εξετάζεται σε Γαλλία και Ισπανία. Αντίστοιχα, το συμπυκνωμένο ωράριο επιτρέπει την κατανομή των ίδιων ωρών σε λιγότερες ημέρες.
Η μερική απασχόληση, ιδιαίτερα ανεπτυγμένη σε Ολλανδία και Δανία, προβλέπει λιγότερες ώρες με αναλογική αμοιβή, ενώ το job sharing επιτρέπει σε δύο εργαζόμενους να μοιράζονται μία θέση πλήρους απασχόλησης, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία και ισορροπία εργασίας–ζωής.
