Νέο πλαίσιο λειτουργίας τίθεται σε εφαρμογή στα σχολικά κυλικεία από τη σχολική χρονιά 2026-2027, με σημαντικές αλλαγές τόσο στις ποσότητες των προϊόντων που διατίθενται στους μαθητές όσο και στα είδη τροφίμων που επιτρέπεται να πωλούνται.
Οι νέες ρυθμίσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της υγιεινής διατροφής στο σχολικό περιβάλλον και στην ευκολότερη εφαρμογή των σχετικών οδηγιών. Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρότερες προδιαγραφές για τα τρόφιμα και συγκεκριμένα ανώτατα όρια στις μερίδες.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί το γεγονός ότι, ενώ οι προβλεπόμενες τιμές πώλησης παραμένουν ίδιες, σε αρκετές περιπτώσεις μειώνεται η ποσότητα του προϊόντος. Αυτό σημαίνει ότι αυξάνεται ουσιαστικά η τιμή ανά κιλό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η τυρόπιτα. Η τιμή παραμένει στα 1,30 ευρώ, όμως η επιτρεπόμενη ποσότητα μειώνεται από τα 140 γραμμάρια σε έως 100 γραμμάρια. Έτσι, η τιμή ανά κιλό από περίπου 9,29 ευρώ διαμορφώνεται στα 13 ευρώ, δηλαδή καταγράφεται αύξηση περίπου 40%.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στο κουλούρι. Η τιμή εξακολουθεί να είναι 0,60 ευρώ, όμως το βάρος περιορίζεται από τουλάχιστον 95 γραμμάρια σε έως 80 γραμμάρια. Η τιμή ανά κιλό αυξάνεται έτσι από έως 6,32 ευρώ σε έως 7,50 ευρώ, δηλαδή περίπου κατά 19%.
Οι νέες ποσότητες των προϊόντων
Οι βασικές αλλαγές στα επιτρεπόμενα βάρη των προϊόντων έχουν ως εξής:
- Τυρόπιτα, πίτα λαχανικών και τυροκούλουρο: από 140 γραμμάρια σε έως 100 γραμμάρια.
- Κουλούρι: από τουλάχιστον 95 γραμμάρια σε έως 80 γραμμάρια.
- Αποξηραμένα φρούτα: από έως 50 γραμμάρια σε έως 30 γραμμάρια.
- Μπισκότα: από έως 60 γραμμάρια σε έως 50 γραμμάρια.
- Σταφιδόψωμο και μουστοκούλουρο: από έως 60 γραμμάρια σε έως 50 γραμμάρια.
- Πίτσα: έως 100 γραμμάρια.
- Ψωμί για σάντουιτς ή τοστ: έως 80 γραμμάρια.
- Μπάρες δημητριακών, παστέλι και χαλβάς: έως 40 γραμμάρια.
- Γάλα, κεφίρ, αριάνι και χυμοί: έως 250 ml.
- Γιαούρτι: έως 200 γραμμάρια.
Ποια προϊόντα δεν επιτρέπεται πλέον να πωλούνται
Το νέο πλαίσιο προβλέπει την απομάκρυνση μιας σειράς προϊόντων από τα σχολικά κυλικεία. Στην κατηγορία των αλλαντικών και γενικότερα του επεξεργασμένου κρέατος περιλαμβάνονται:
- ζαμπόν,
- μπέικον,
- πάριζα,
- μορταδέλα,
- λουκάνικα,
- αλλαντικά γαλοπούλας ή κοτόπουλου,
- γύρος,
- σουβλάκι,
- σνίτσελ,
- μπιφτέκι,
- κοτομπουκιές.
Απαγορεύονται επίσης προϊόντα όπως πίτες και πίτσες που περιέχουν αλλαντικά, μεταξύ των οποίων η λουκανικόπιτα, η ζαμπονοτυρόπιτα και η πίτσα με αλλαντικά.
Στη λίστα των προϊόντων που αποκλείονται περιλαμβάνονται ακόμη αρκετά γλυκά, όπως:
- κέικ,
- τσουρέκι,
- ντόνατς,
- κρουασάν.
Εκτός σχολικών κυλικείων τίθενται επίσης διάφορα σνακ και γλυκίσματα, όπως πατατάκια, γαριδάκια, σοκολάτες, παγωτά, γρανίτες, τσίχλες, καραμέλες και αλείμματα σοκολάτας.
Τι ισχύει για τα ποτά
Οι νέοι κανόνες περιλαμβάνουν και σημαντικές αλλαγές στα διαθέσιμα ποτά. Τα ενεργειακά ποτά δεν επιτρέπεται να πωλούνται στα σχολικά κυλικεία, ενώ ο καφές μπορεί να διατίθεται αποκλειστικά στο εκπαιδευτικό και λοιπό προσωπικό και όχι στους μαθητές.
Παράλληλα, προβλέπεται πλήρης απαγόρευση της διάθεσης αναψυκτικών.
Νέο πλαίσιο αντί του κανονισμού του 2013
Η νέα διάταξη αντικαθιστά το προηγούμενο κανονιστικό πλαίσιο που ίσχυε από το 2013. Η αναθεώρηση πραγματοποιήθηκε με βάση την εισήγηση της Εθνικής Επιτροπής Διατροφής και λαμβάνει υπόψη τα πιο σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα.
Βασική επιδίωξη είναι από τη σχολική χρονιά 2026-2027 οι αρμόδιοι φορείς να εφαρμόζουν πλήρως τις νέες προδιαγραφές. Με τον τρόπο αυτό, το σχολείο επιχειρείται να αποτελέσει ένα περιβάλλον που θα λειτουργεί ως πρότυπο υγιεινής διατροφής και θα συμβάλλει στην προστασία της υγείας των μαθητών.
Η πρωτοβουλία ανήκει στην αναπληρώτρια υπουργό Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη και αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού του Εθνικού Προγράμματος για την Αντιμετώπιση της Παιδικής Παχυσαρκίας.
Αυστηρότερα κριτήρια για τα προϊόντα
Με το νέο καθεστώς καθορίζονται αυστηρά ποιοτικά χαρακτηριστικά για τα τρόφιμα και τα προϊόντα που μπορούν να διατίθενται μέσα στις σχολικές μονάδες.
Μεταξύ των σημαντικότερων παρεμβάσεων είναι η πλήρης απαγόρευση των αλλαντικών, η μείωση των επιτρεπόμενων ποσοτήτων σε συγκεκριμένα προϊόντα και η απαγόρευση των αναψυκτικών.
Στόχος των αλλαγών είναι να περιοριστούν οι λιγότερο υγιεινές επιλογές και να γίνει ευκολότερη η πρόσβαση των παιδιών σε τρόφιμα που ανταποκρίνονται σε ένα πιο ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο.
Τι μπορούν να αγοράζουν ή να παίρνουν από το σπίτι οι μαθητές
Το Υπουργείο Υγείας δίνει παράλληλα παραδείγματα γευμάτων και σνακ που μπορούν να καταναλώνουν οι μαθητές κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας, είτε προμηθευόμενοι τα προϊόντα από το κυλικείο είτε φέρνοντάς τα από το σπίτι.
Ενδεικτικά προτείνονται:
- Σάντουιτς με ψωμί ολικής άλεσης, ψητό ή βραστό κοτόπουλο, γραβιέρα και ντομάτα.
- Σάντουιτς με ψωμί ολικής άλεσης, φέτα ή ανθότυρο, ντομάτα και πάστα ελιάς.
- Τορτίγια ολικής άλεσης με τόνο, αγγούρι και ελαιόλαδο.
- Αραβική πίτα ολικής άλεσης με βραστό αυγό, κασέρι και μαρούλι.
- Σάντουιτς με ψωμί ολικής άλεσης, φυστικοβούτυρο ή ταχίνι και φέτες μπανάνας.
- Σπανακόπιτα ή τυρόπιτα σε συνδυασμό με φρέσκο φρούτο.
- Κουλούρι, κριτσίνια ή κράκερ ολικής άλεσης μαζί με ατομική συσκευασία τυριού.
- Ατομική φρουτοσαλάτα από φρέσκα φρούτα μαζί με μπισκότα ολικής άλεσης.
- Smoothie με φρέσκο γάλα και φρέσκα φρούτα, χωρίς προσθήκη ζάχαρης.
- Γιαούρτι με μέλι, δημητριακά ή φρούτα.
- Κεφίρ χωρίς πρόσθετα σάκχαρα σε συνδυασμό με μουστοκούλουρο σε ατομική συσκευασία.
- Φρέσκο φρούτο με παστέλι ή μπάρα δημητριακών.
- Σαλάτα αγγουροντομάτα με βραστό αυγό, κασέρι, καλαμπόκι και ελαιόλαδο.
- Σαλάτα με μαρούλι, βραστό κοτόπουλο, καλαμπόκι και ελαιόλαδο.
- Σαλάτα με μαρούλι, τόνο, πλιγούρι και ελαιόλαδο.
- Σαλάτα αγγουροντομάτα με βρασμένες φακές, κους κους και ελαιόλαδο.
Οι συγκεκριμένες προτάσεις περιλαμβάνονται στην επίσημη εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας ως ενδεικτικά παραδείγματα θρεπτικών γευμάτων και σνακ που μπορούν να ενταχθούν στη διατροφή των παιδιών κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας.
Η ίδια διατροφική φιλοσοφία και στο κολατσιό από το σπίτι
Η νέα εγκύκλιος διευκρινίζει ότι η προσπάθεια για ένα πιο υγιεινό διατροφικό περιβάλλον στο σχολείο δεν περιορίζεται στα προϊόντα που πωλούνται στα κυλικεία.
Οι γονείς καλούνται να ακολουθούν την ίδια λογική και όταν ετοιμάζουν το καθημερινό κολατσιό των παιδιών στο σπίτι. Συγκεκριμένα, συνιστάται να επιλέγονται τρόφιμα που ανταποκρίνονται στις ίδιες αρχές υγιεινής διατροφής και να περιορίζονται οι λιγότερο υγιεινές επιλογές.
Για την υποστήριξη των γονέων, το Υπουργείο Υγείας προτείνει επίσης την αξιοποίηση του ενημερωτικού υλικού με τίτλο «Το υγιεινό μου κολατσιό».
Η αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας στο επίκεντρο
Οι αλλαγές στα σχολικά κυλικεία αποτελούν μέρος της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας που υλοποιεί το Υπουργείο Υγείας.
Όπως αναφέρεται στην εγκύκλιο, η αναθεώρηση των κανόνων στηρίχθηκε σε επιστημονικές συστάσεις τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Η φιλοσοφία των νέων διατάξεων είναι η δημιουργία ενός σχολικού περιβάλλοντος που θα ενθαρρύνει παιδιά και εφήβους να κάνουν πιο υγιεινές διατροφικές επιλογές.
Οι νέες ρυθμίσεις ισχύουν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2026-2027. Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν την ευθύνη να πραγματοποιούν ελέγχους στα σχολικά κυλικεία, προκειμένου να διαπιστώνεται αν τηρούνται οι προβλεπόμενες προδιαγραφές και οι νέοι κανόνες.
Δείτε αναλυτικά την εγκύκλιο
