Μεσίστια κυματίζει σήμερα η ελληνική σημαία στον «Σκοπελίτη». Το θρυλικό πλοίο των Μικρών Κυκλάδων συνεχίζει τα δρομολόγιά του, αλλά τίποτα δεν είναι ίδιο. Μία ημέρα μετά τον θάνατο του καπετάν Γιάννη Σκοπελίτη, το Αιγαίο μοιάζει να αποχαιρετά έναν από τους ανθρώπους που το διάβασαν, το σεβάστηκαν και το διέσχισαν όσο λίγοι.
Υπάρχουν καράβια που γράφουν απλώς δρομολόγια. Και υπάρχουν καράβια που γράφουν ιστορία. Ο «Σκοπελίτης» ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Για τους κατοίκους της Ηρακλειάς, της Σχοινούσας, του Κουφονησίου, της Δονούσας, της Αμοργού και της Νάξου, δεν ήταν ποτέ μόνο ένα μέσο μεταφοράς. Ήταν η γραμμή που ένωνε τα νησιά με τον κόσμο. Ήταν το πλοίο που έφερνε προμήθειες, φάρμακα, γράμματα, μαθητές, γιατρούς, συγγενείς, επιστροφές και αποχαιρετισμούς.
Και ο Γιάννης Σκοπελίτης ήταν ο άνθρωπος που ταυτίστηκε με αυτή τη γραμμή.
Ήταν 68 ετών. Ένας καπετάνιος που μεγάλωσε μέσα στη θάλασσα, όχι δίπλα της. Δεν έμαθε το Αιγαίο από χάρτες. Το έμαθε από τον καιρό, από τα μποφόρ, από τα λιμάνια που περίμεναν το πλοίο σαν ανάσα, από τους χειμώνες που στα μικρά νησιά μετρούν διαφορετικά. Εκεί όπου ένα ακυρωμένο δρομολόγιο δεν είναι απλώς ταλαιπωρία. Μπορεί να σημαίνει άδειο ράφι, χαμένο ραντεβού σε νοσοκομείο, αναμονή για φάρμακα, ένα παιδί που δεν γυρίζει σπίτι.
Ο καπετάν Γιάννης ήταν συνεχιστής μιας οικογενειακής ναυτικής αποστολής σχεδόν επτά δεκαετιών. Η αρχή έγινε από τον πατέρα του, τον καπετάν Μήτσο Σκοπελίτη, ψαρά από το Κουφονήσι, ο οποίος στα τέλη της δεκαετίας του ’50 ανέλαβε με το μικρό σκαρί «Πανορμίτης» να ενώσει τα μικρονήσια των Κυκλάδων με τη Νάξο και την Αμοργό.
Τότε η θάλασσα δεν ήταν καρτ ποστάλ. Ήταν σύνορο. Ήταν απομόνωση. Ήταν αγωνία. Ήταν το «θα φανεί καράβι;». Ο καπετάν Μήτσος το έκανε αποστολή. Ο Γιάννης Σκοπελίτης την πήρε στα χέρια του και τη συνέχισε.
Από τη δεκαετία του ’80 βρέθηκε στο τιμόνι των πλοίων της γραμμής. Αργότερα συνέχισε και ως πλοιοκτήτης της Small Cyclades Lines, της εταιρείας που οι νησιώτες έμαθαν να φωνάζουν απλά με ένα όνομα: «ο Σκοπελίτης».
Σήμερα, το Express Skopelitis είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα πλοίο μήκους 45 μέτρων, με δυνατότητα μεταφοράς 340 επιβατών και 11 αυτοκινήτων. Στα χαρτιά μπορεί να είναι μικρό. Στη συνείδηση των Μικρών Κυκλάδων είναι τεράστιο. Γιατί το μέγεθος ενός καραβιού δεν το ορίζει πάντα το μέταλλο. Το ορίζει το κενό που αφήνει όταν δεν φαίνεται στον ορίζοντα.
Και σήμερα αυτό το κενό είναι βαρύ.
Η μεσίστια σημαία στο πλοίο δεν είναι απλώς ένδειξη πένθους. Είναι εικόνα ολόκληρου τόπου. Είναι το «αντίο» των νησιών σε έναν άνθρωπο που για δεκαετίες κράτησε ανοιχτή μια γραμμή ζωής. Που βγήκε στο πέλαγος όταν το Αιγαίο αγρίευε. Που συνέχισε όταν οι συνθήκες ήταν δύσκολες. Που έγινε σημείο αναφοράς όχι επειδή μιλούσε πολύ, αλλά επειδή επέστρεφε πάντα.
Συγκινητικός ήταν και ο αποχαιρετισμός του γιου του, Δημήτρη Σκοπελίτη, ο οποίος ευχαρίστησε δημόσια τον πατέρα του για όσα του έδωσε και του έμαθε, γράφοντας με λόγια βαθιάς αγάπης ότι ελπίζει να συνεχίσει όσα εκείνος άφησε πίσω του. Μια φράση που, πέρα από τον οικογενειακό πόνο, κρύβει και τη συνέχεια μιας ναυτικής κληρονομιάς που δεν ανήκει μόνο σε μία οικογένεια. Ανήκει σε ολόκληρες τις Μικρές Κυκλάδες.
Αναλυτικότερα, στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook γράφει τα εξής:
«Πατέρα μου, σε ευχαριστώ για αυτά που μου έδωσες και για αυτά που μου έμαθες. Σε ευχαριστώ που το πάλεψες μέχρι τέλους. Ήσουν πάντα δίπλα σε ό,τι χρειαζόμουν. Συγγνώμη για αυτά που δεν μπόρεσα να σου δώσω. Ξέρω ότι θα είσαι δίπλα μας και τώρα. Και ότι θα σε περιμένει ο παππούς να ταξιδέψετε μαζί. Θα είστε μαζί στο τιμόνι, όπως ήσασταν και στη ζωή. Να έχετε καλοτάξιδο μπουγάζι στον ουρανό. Σε αγαπάω, πατέρα, και θα σε αγαπάω για πάντα. Ελπίζω στη ζωή μου να μάθω από σένα και να συνεχίσω ό,τι άφησες. Να έχεις καλό Παράδεισο, η ψυχούλα σου να είναι κοντά στην Παναγία. Και πάλι σε ευχαριστώ για όλα, πατέρα».
Ο «Σκοπελίτης» θα συνεχίσει να ταξιδεύει. Θα περνά από τα ίδια νερά. Θα δένει στα ίδια λιμάνια. Θα σηκώνει πάλι κύμα στην πλώρη του και θα αφήνει πίσω του αφρό. Αλλά όσοι ξέρουν, θα κοιτούν σήμερα λίγο πιο σιωπηλοί.
Γιατί ο καπετάν Γιάννης δεν ήταν ένας άνθρωπος της θάλασσας μόνο επειδή την ταξίδεψε. Ήταν άνθρωπος της θάλασσας γιατί την έκανε δρόμο για τους άλλους.
Η σημαία στον «Σκοπελίτη» κυματίζει μεσίστια. Κι από κάτω της περνά ένα πλοίο που κουβαλά, μαζί με επιβάτες και φορτία, τη μνήμη ενός καπετάνιου που έγινε κομμάτι του Αιγαίου.
