Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει το φαινόμενο των ηλεκτρονικών απατών που σχετίζονται με κρατήσεις διακοπών, με την τουριστική αγορά να βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή ενόψει της θερινής περιόδου.
Αν και οι συγκεκριμένες απάτες δεν αποτελούν νέο φαινόμενο, καθώς καταγράφονται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, οι επαγγελματίες του κλάδου επισημαίνουν ότι το τελευταίο διάστημα η δράση των επιτήδειων έχει ενταθεί σημαντικά.
«Το πρόβλημα πλέον έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, απειλώντας τόσο τους ανυποψίαστους ταξιδιώτες όσο και τις νόμιμες επιχειρήσεις του τουρισμού», επισημαίνει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων Ελλάδος (FedHATTA), Λύσανδρος Τσιλίδης.
Πώς στήνονται οι απάτες
Οι απατεώνες αξιοποιούν όλο και πιο εξελιγμένες μεθόδους, δημιουργώντας ψεύτικες προσφορές, εικονικές κρατήσεις και παραπλανητικές ιστοσελίδες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούν ακόμη και τεχνικές ηλεκτρονικής παραβίασης (hacking) για να αποσπάσουν χρήματα από τα θύματά τους.
Αποτέλεσμα είναι πολλοί ταξιδιώτες να φτάνουν στον προορισμό τους και να ανακαλύπτουν ότι η κράτηση που πίστευαν πως είχαν εξασφαλίσει δεν υπάρχει ποτέ ή ότι τα χρήματά τους έχουν ήδη καταλήξει στους λογαριασμούς των δραστών.
Οι υπερβολικά χαμηλές τιμές πρέπει να προβληματίζουν
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της FedHATTA, οι εξαιρετικά χαμηλές τιμές αποτελούν συχνά το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι μιας πιθανής απάτης.
Όπως εξηγεί, η επιθετική διαδικτυακή διαφήμιση μπορεί εύκολα να παρουσιάσει ένα κατάλυμα χαμηλών προδιαγραφών ως «πολυτελές» ή μια επισφαλή προσφορά ως μοναδική ευκαιρία, παρασύροντας τους καταναλωτές.
Προσοχή στις αγορές μεμονωμένων εισιτηρίων
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και κατά την αγορά αεροπορικών ή ακτοπλοϊκών εισιτηρίων εκτός οργανωμένων πακέτων.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο ταξιδιώτης πρέπει να παραλαμβάνει το εισιτήριό του αμέσως μετά την πληρωμή. Η καθυστέρηση στην έκδοση ή οι δικαιολογίες ότι το εισιτήριο θα αποσταλεί λίγες ημέρες πριν από την αναχώρηση αποτελούν σοβαρή ένδειξη κινδύνου.
Οι πιο συνηθισμένες μορφές απάτης
Καταλύματα-«φαντάσματα»
Οι δράστες δημοσιεύουν ψεύτικες αγγελίες για πολυτελείς βίλες ή διαμερίσματα σε δημοφιλείς προορισμούς, χρησιμοποιώντας φωτογραφίες από πραγματικά ακίνητα. Στη συνέχεια ζητούν από τον ενδιαφερόμενο να ολοκληρώσει την πληρωμή εκτός της επίσημης πλατφόρμας κρατήσεων. Όταν ο ταξιδιώτης φτάσει στον προορισμό του, διαπιστώνει ότι το κατάλυμα είτε δεν υπάρχει είτε δεν έχει καμία σχέση με την κράτηση.
Ιστοσελίδες-κλώνοι
Μία ακόμη διαδεδομένη πρακτική είναι η δημιουργία ιστοσελίδων που αντιγράφουν σχεδόν απόλυτα γνωστά ταξιδιωτικά γραφεία ή αεροπορικές εταιρείες. Οι απατεώνες αλλάζουν συνήθως ένα μόνο γράμμα στη διεύθυνση της ιστοσελίδας, με αποτέλεσμα πολλοί χρήστες να πιστεύουν ότι πραγματοποιούν κράτηση στον επίσημο ιστότοπο.
Πληρωμή χωρίς έκδοση εισιτηρίου
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίζονται συχνά αγγελίες που υπόσχονται αεροπορικά ή ακτοπλοϊκά εισιτήρια σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές. Οι καταναλωτές πληρώνουν, όμως το εισιτήριο δεν εκδίδεται ποτέ και ο δήθεν μεσάζοντας εξαφανίζεται.
Τα έξι βήματα για ασφαλείς κρατήσεις
Η FedHATTA συστήνει στους ταξιδιώτες να μην επιλέγουν ποτέ μια προσφορά αποκλειστικά με βάση τη χαμηλή τιμή, αλλά να προχωρούν σε βασικούς ελέγχους πριν από κάθε συναλλαγή:
- Επιλέγουν πάντα νόμιμο και πιστοποιημένο τουριστικό γραφείο.
- Ελέγχουν ότι διαθέτει αριθμό ΜΗΤΕ, όπου απαιτείται.
- Επιβεβαιώνουν ότι είναι μέλος επίσημης επαγγελματικής ένωσης.
- Υπογράφουν γραπτή σύμβαση για οργανωμένα ταξίδια.
- Ζητούν άμεσα αντίγραφο της σύμβασης και τη νόμιμη απόδειξη.
- Βεβαιώνονται ότι το ταξίδι καλύπτεται από ασφάλιση αστικής επαγγελματικής ευθύνης.
Το σχέδιο αντιμετώπισης
Για τον περιορισμό των περιστατικών, η FedHATTA εφαρμόζει συγκεκριμένο πρωτόκολλο ενεργειών, το οποίο περιλαμβάνει τη διασταύρωση κάθε καταγγελίας, τη συνεργασία με τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, τα συναρμόδια υπουργεία, την ΑΑΔΕ και τις τράπεζες, ενώ παράλληλα ενημερώνει τα μέλη της και εκδίδει δημόσιες προειδοποιήσεις προς το καταναλωτικό κοινό.
Στόχος είναι η άμεση αντιμετώπιση των κυκλωμάτων απάτης, αλλά και η προστασία των ταξιδιωτών, ώστε οι καλοκαιρινές διακοπές να μην μετατραπούν σε μια ιδιαίτερα δαπανηρή και δυσάρεστη εμπειρία.
