Το πρόβλημα με τα ηλεκτρικά πατίνια δεν είναι ότι εμφανίστηκαν στους δρόμους. Το πρόβλημα είναι ότι εμφανίστηκαν πιο γρήγορα από το κράτος. Και ενώ τα ατυχήματα, οι τραυματισμοί και οι τραγωδίες πολλαπλασιάζονται, η Πολιτεία εξακολουθεί να κινείται με την ταχύτητα της επιτροπής, της διαβούλευσης, της εξαγγελίας και της επόμενης δήλωσης.
Ξεκινάμε με μια αφελή ερώτηση. Ή με μια ρητορική ερώτηση. Όπως θέλει ας την πάρει καθεμία και καθένας από τους αναγνώστες.
Πόσο καιρό ακούμε από αρμόδιους υπουργούς ότι «έρχονται» ρυθμίσεις για τα ηλεκτρικά πατίνια; Πόσες φορές ακούσαμε ότι «έρχεται» νόμος, ότι «έρχονται» απαγορεύσεις, ότι «έρχονται» τροποποιήσεις, ότι «έρχονται» υπουργικές αποφάσεις για τις ταχύτητες, για τους δρόμους στους οποίους μπορούν να κυκλοφορούν, για την ηλικία των χρηστών, για τα πρόστιμα, για τους ελέγχους;
Και κυρίως: πόσες φορές πρέπει να ακούσουμε το ίδιο ρήμα στον μέλλοντα χρόνο μέχρι να συμβεί κάτι στον ενεστώτα;
Δεν χρειάζεται να βάλουμε κάτω το ημερολόγιο. Δεν χρειάζεται να αναζητήσουμε ημερομηνίες δηλώσεων, απομαγνητοφωνήσεις, τηλεοπτικά στιγμιότυπα ή βίντεο με αρμόδιους να δεσμεύονται ότι «το θέμα προχωρά». Όλοι καταλαβαίνουμε τι συμβαίνει. Το θέμα υπάρχει. Η επικινδυνότητα υπάρχει. Οι δρόμοι είναι γεμάτοι παιδιά και ενήλικες πάνω σε ηλεκτρικά πατίνια, πολλές φορές χωρίς κράνος, πολλές φορές με δεύτερο άτομο, πολλές φορές ανάμεσα σε αυτοκίνητα, λεωφορεία, φορτηγά και μηχανές.
Και το κράτος, για ακόμη μία φορά, δείχνει να τρέχει πίσω από το πρόβλημα.
Το ηλεκτρικό πατίνι δεν είναι παιχνίδι. Μπορεί να πωλείται με την ευκολία ενός gadget, μπορεί να χρησιμοποιείται με την ανεμελιά μιας βόλτας, μπορεί να εμφανίζεται ως «πράσινη», «έξυπνη» και «μοντέρνα» λύση μετακίνησης. Αλλά όταν μπαίνει στον δρόμο, όταν κινείται δίπλα σε οχήματα πολλών τόνων, όταν περνά από διασταυρώσεις, λεωφόρους, πεζοδρόμια και ποδηλατοδρόμους που συχνά δεν υπάρχουν ή δεν λειτουργούν, παύει να είναι αθώο αντικείμενο καθημερινότητας. Γίνεται όχημα. Και ως όχημα χρειάζεται κανόνες. Όχι θεωρητικούς. Όχι κανόνες που θα ανακοινωθούν μετά το επόμενο δυστύχημα. Κανόνες καθαρούς, εφαρμόσιμους και ελεγχόμενους.
Διότι ας μη γελιόμαστε. Το πρόβλημα στην Ελλάδα σπανίως είναι μόνο η έλλειψη νόμων. Το πρόβλημα είναι η απόσταση ανάμεσα στον νόμο και στον δρόμο. Αν υπάρχει όριο ταχύτητας, ποιος το ελέγχει; Αν απαγορεύεται η κυκλοφορία σε συγκεκριμένες οδούς, ποιος το επιτηρεί; Αν απαγορεύεται η χρήση από ανηλίκους, ποιος ελέγχει τον γονέα, την εταιρεία, τον πωλητή, τον εκμισθωτή, τον ίδιο τον χρήστη; Αν επιβάλλεται κράνος, ποιος σταματά εκείνον που κυκλοφορεί χωρίς αυτό;
Οι ζωές δεν προστατεύονται με δελτία Τύπου. Προστατεύονται με αποφάσεις.
Πριν από δύο εβδομάδες είχα επισημάνει ότι όταν χύνεται αίμα στην άσφαλτο, οι επιστημονικές και νομοπαρασκευαστικές επιτροπές δεν έχουν την πολυτέλεια να κοιμούνται. Δεν έχουν την πολυτέλεια της ατέρμονης επεξεργασίας. Δεν έχουν την πολυτέλεια να λειτουργούν σαν να πρόκειται για μια ακόμη τυπική διοικητική εκκρεμότητα.
Εδώ δεν μιλάμε για μια λεπτομέρεια της αστικής κινητικότητας. Μιλάμε για παιδιά, για νέους ανθρώπους, για πεζούς, για οδηγούς, για οικογένειες που μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να βρεθούν αντιμέτωπες με το αδιανόητο.
Και όταν υπάρχει τέτοιο διακύβευμα, η καθυστέρηση δεν είναι απλώς γραφειοκρατία. Είναι πολιτική ευθύνη.
Ας ειπωθεί καθαρά: η μικροκινητικότητα είναι μέρος του μέλλοντος των πόλεων. Τα ηλεκτρικά πατίνια δεν χρειάζεται να δαιμονοποιηθούν. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις αποτελούν λύση, εφόσον όμως εντάσσονται σε πραγματικό πλαίσιο: με υποδομές, με όρια, με ελέγχους, με ευθύνη των εταιρειών, με σαφείς κανόνες για τους χρήστες και με σοβαρή αστυνόμευση.
Στην Ελλάδα, όμως, κάναμε συχνά το ανάποδο. Αφήσαμε πρώτα το φαινόμενο να εξαπλωθεί και μετά αρχίσαμε να συζητάμε πώς θα το ρυθμίσουμε. Όπως συμβαίνει συχνά, πρώτα ήρθε η αγορά, μετά ήρθε η μόδα, μετά ήρθε η καθημερινή χρήση, μετά ήρθαν τα ατυχήματα και κάπου εκεί άρχισε να ψάχνει το κράτος πώς θα βάλει τάξη.
Μόνο που η τάξη στους δρόμους δεν μπαίνει με καθυστέρηση. Μπαίνει πριν γεμίσει το οδόστρωμα με αίμα.
Εδώ πραγματικά είναι θέμα πρωθυπουργού. Όχι γιατί ο πρωθυπουργός πρέπει να νομοθετεί για κάθε πατίνι, κάθε κράνος και κάθε διασταύρωση. Αλλά γιατί όταν μια υπόθεση σέρνεται, όταν οι αρμόδιοι μιλούν αλλά η πράξη καθυστερεί, όταν η κοινωνία βλέπει ότι οι εξαγγελίες δεν μετατρέπονται αρκετά γρήγορα σε εφαρμογή, τότε χρειάζεται πολιτικό σήμα από την κορυφή.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δείξει ότι όταν θέλει να κινηθεί γρήγορα, μπορεί να το κάνει. Ε, λοιπόν, εδώ δεν χρειάζονται πολλά. Ένα τηλέφωνο χρειάζεται. Ένα σαφές μήνυμα προς τα συναρμόδια υπουργεία: τελειώνετε. Φέρτε ρύθμιση, εφαρμόστε κανόνες, οργανώστε ελέγχους, ενημερώστε γονείς και παιδιά, βάλτε ευθύνες εκεί όπου υπάρχουν.
Γιατί δεν γίνεται κάθε φορά να περιμένουμε το επόμενο σοκ για να ανακαλύψουμε την ανάγκη της πρόληψης.
Η ασφάλεια στους δρόμους δεν είναι επικοινωνιακός κύκλος. Δεν είναι θέμα που ανεβαίνει στην επικαιρότητα όταν υπάρχει δυστύχημα και εξαφανίζεται όταν αλλάξει η ατζέντα. Είναι καθημερινή υποχρέωση ενός σοβαρού κράτους.
Και το ερώτημα παραμένει απλό, σχεδόν αφελές: Πόσο ακόμη θα ακούμε ότι «έρχονται» μέτρα;
Γιατί στους δρόμους, δυστυχώς, δεν έρχεται μόνο ο νόμος. Έρχονται και τα μηχανάκια, τα αυτοκίνητα, τα λεωφορεία, οι νταλίκες, τα πατίνια, οι πεζοί, τα παιδιά.
Και όταν όλα αυτά συναντιούνται χωρίς σαφείς κανόνες, χωρίς έλεγχο και χωρίς στοιχειώδη αίσθηση επείγοντος, τότε δεν μιλάμε πια για ατυχία. Μιλάμε για προαναγγελθείσα αποτυχία.
