Η βία στον χώρο εργασίας δεν είναι μόνο η χειροδικία. Είναι η προσβολή, η απειλή, ο εκφοβισμός, η συστηματική υποτίμηση, το «καψόνι», η κατάχρηση της ιεραρχικής εξουσίας και, στη βαρύτερη μορφή της, η σεξουαλική παρενόχληση.
Και τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι ολοένα περισσότεροι εργαζόμενοι αποφασίζουν να μιλήσουν.
Σύμφωνα με την έκθεση της Επιθεώρησης Εργασίας για το 2025, υποβλήθηκαν 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών για περιστατικά βίας και παρενόχλησης, αριθμός αυξημένος κατά 43% σε σχέση με το 2024. Το 79% των καταγεγραμμένων περιστατικών αφορά ψυχολογική και λεκτική βία, το 15% σωματική βία και το 6% σεξουαλική παρενόχληση.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό είναι ένα ακόμη στοιχείο: το 73% των περιστατικών αφορά πρόσωπα που συνδέονται μεταξύ τους με κάθετη ιεραρχική σχέση. Δηλαδή, το πρόβλημα εμφανίζεται πολύ συχνά εκεί όπου ο ένας έχει εξουσία πάνω στον άλλον.
Οι νεότεροι εργαζόμενοι σπάνε τη σιωπή
Το ποσοστό των καταγγελιών από εργαζομένους ηλικίας 25-34 ετών ανέβηκε από 14% το 2024 σε 21,8% το 2025. Η Επιθεώρηση Εργασίας το συνδέει με μεγαλύτερη ενημέρωση και μικρότερη ανοχή απέναντι σε προσβλητικές συμπεριφορές.
Οι άνδρες αποτελούν το 62% των καταγγελλόμενων προσώπων και οι γυναίκες το 38%, έναντι 30% ένα χρόνο νωρίτερα. Για πρώτη φορά καταγράφηκαν επίσης περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου.
Στους κλάδους όπου ο δείκτης παραβατικότητας εμφανίζεται υψηλότερος περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, υπηρεσίες υγείας, διαχείριση ακινήτων, αισθητική και κομμωτική, καθώς και νομικές και λογιστικές υπηρεσίες. Σε ορισμένες δραστηριότητες ο δείκτης φτάνει μέχρι το 23%.
Υποθέσεις που φτάνουν στη δημοσιότητα
Το πρόβλημα δεν παραμένει μόνο στις στατιστικές. Τον Δεκέμβριο του 2025, 21χρονος κατέθεσε μήνυση σε βάρος του τραγουδιστή Γιώργου Μαζωνάκη, καταγγέλλοντας ασελγείς και ανήθικες προτάσεις σε εργασιακό περιβάλλον. Η πλευρά του τραγουδιστή απέρριψε κατηγορηματικά τις καταγγελίες, κάνοντας λόγο για ψευδείς ισχυρισμούς και σχέδιο εκβίασης. Η υπόθεση αποτελεί καταγγελία και όχι διαπιστωμένη ενοχή, κάτι που πρέπει να επισημαίνεται σαφώς.
Άλλες υποθέσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί τα προηγούμενα χρόνια – από καταγγελίες εργαζομένων σε δημόσιους φορείς μέχρι αναφορές νοσηλευτριών και άλλων εργαζομένων – δείχνουν ότι η παρενόχληση δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένο επάγγελμα ή κοινωνικό χώρο.
Τι προβλέπει ο νόμος
Η βασική ασπίδα προστασίας είναι ο Ν. 4808/2021, με τον οποίο κυρώθηκε και η Σύμβαση 190 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας. Το πλαίσιο απαγορεύει τη βία και την παρενόχληση που εκδηλώνεται κατά τη διάρκεια της εργασίας, συνδέεται με αυτήν ή προκύπτει από αυτήν. (Αρχή Πιστοποίησης του Ελληνικού Δημοσίου)
Κάθε εργοδότης, ανεξάρτητα από τον αριθμό των εργαζομένων του, οφείλει να λαμβάνει μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης της βίας και της παρενόχλησης, να επιδεικνύει μηδενική ανοχή και να ενημερώνει τους εργαζομένους για τους κινδύνους και τους τρόπους προστασίας. (Ηλεκτρονική Υπηρεσία Διακυβέρνησης)
Για τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα με πάνω από 20 εργαζομένους προβλέπεται επιπλέον υποχρέωση υιοθέτησης συγκεκριμένης πολιτικής πρόληψης και καταπολέμησης της βίας και παρενόχλησης, καθώς και διαδικασίας διαχείρισης των εσωτερικών καταγγελιών. Το πλαίσιο έχει πλέον κωδικοποιηθεί στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου και εξειδικεύθηκε εκ νέου με υπουργική απόφαση του 2026.ς
Εάν αποδειχθεί ότι εργαζόμενος ή άλλο πρόσωπο στην επιχείρηση παραβίασε την απαγόρευση, ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να λάβει πρόσφορα και ανάλογα μέτρα σε βάρος του. Εάν ο ίδιος ο εργοδότης παραβιάζει το πλαίσιο ή δεν λάβει τα αναγκαία μέτρα όταν πληροφορηθεί περιστατικό, προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις.
Ο φόβος της απόλυσης δεν πρέπει να κλείνει στόματα
Κρίσιμο στοιχείο της νομοθεσίας είναι και η προστασία απέναντι στα αντίποινα. Δεν μπορεί ένας εργαζόμενος να καταγγέλλει παρενόχληση και στη συνέχεια να βρίσκεται αντιμέτωπος με εκδικητική συμπεριφορά επειδή τόλμησε να μιλήσει. Ο νόμος προβλέπει προστασία έναντι δυσμενούς μεταχείρισης που αποτελεί αντίμετρο μετά από καταγγελία. (Υπουργείο Εργασίας)
Το μήνυμα των αριθμών, πάντως, είναι διπλό. Οι 455 καταγγελίες δεν σημαίνουν υποχρεωτικά ότι μέσα σε έναν χρόνο αυξήθηκε κατά 43% η ίδια η βία. Σημαίνουν όμως ότι αυξήθηκαν κατά 43% οι εργαζόμενοι που έφτασαν επισήμως στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη αλλαγή: ο φόβος αρχίζει να υποχωρεί και η σιωπή να σπάει. Γιατί ο χώρος εργασίας δεν μπορεί να είναι χώρος όπου η εξουσία του προϊσταμένου μετατρέπεται σε δικαίωμα εξευτελισμού, εκφοβισμού ή σεξουαλικής πίεσης.
