Η διάσημη Γιαπωνέζα σύμβουλος οργάνωσης Μαρί Κόντο, διακηρύττει εδώ και χρόνια ότι ένα τακτοποιημένο σπίτι είναι και ένα καλύτερο σπίτι.
Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν ωστόσο, ίσως είχε διαφορετική άποψη. «Αν ένα ακατάστατο γραφείο είναι σημάδι ενός ακατάστατου μυαλού, τότε τι σημαίνει ένα άδειο γραφείο;» αναφέρει μια γνωστή ρήση που αποδίδεται στον σπουδαίο φυσικό.
Μια νέα επιστημονική έρευνα έρχεται να αμφισβητήσει την αντίληψη ότι η ακαταστασία αποτελεί απαραίτητα πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Αντίθετα, διαπιστώνει ότι ορισμένες μορφές της μπορούν να εξυπηρετούν τις καθημερινές μας ανάγκες και να συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία του σπιτιού.
Όταν η ακαταστασία εξυπηρετεί τις ανάγκες μας
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Business Research, βασίστηκε σε συνεντεύξεις και φωτογραφικό υλικό από 22 νοικοκυριά στη Νέα Ζηλανδία.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ακαταστασία δεν προκύπτει πάντοτε από αμέλεια ή έλλειψη οργάνωσης. Συχνά αποτελεί αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούμε τους χώρους του σπιτιού.
Ένα αντικείμενο που παραμένει σε εμφανές σημείο μπορεί να μας υπενθυμίζει μια υποχρέωση, ενώ η προσωρινή συγκέντρωση προσωπικών αντικειμένων σε έναν κοινόχρηστο χώρο μπορεί να εξυπηρετεί τις ανάγκες της καθημερινότητας.
Η προσπάθεια να απομακρύνουμε αμέσως οτιδήποτε δεν βρίσκεται στη συνηθισμένη του θέση ενδέχεται, επομένως, να δυσκολεύει περισσότερο τη ζωή μας από όσο τη διευκολύνει.
Τι αποκαλύπτει για τις οικογενειακές σχέσεις
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων που μοιράζονται το ίδιο σπίτι.
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η ανοχή απέναντι σε ορισμένες μορφές ακαταστασίας μπορεί να αποτελεί έκφραση σεβασμού στις συνήθειες και τις ανάγκες των άλλων.
Όταν επιμένουμε να οργανώνουμε κάθε χώρο αποκλειστικά σύμφωνα με τις δικές μας προτιμήσεις, υπάρχει κίνδυνος να παραβλέπουμε τον τρόπο με τον οποίο τον χρησιμοποιούν τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.
Η οργάνωση ενός σπιτιού, επομένως, δεν αφορά μόνο τη σωστή τοποθέτηση των αντικειμένων. Προϋποθέτει επίσης συνεννόηση, ευελιξία και αμοιβαίες υποχωρήσεις.
Πότε η ακαταστασία γίνεται πρόβλημα;
Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι κάθε μορφή ακαταστασίας είναι ωφέλιμη.
Προγενέστερη έρευνα των ψυχολόγων Darby Saxbe και Rena Repetti, που δημοσιεύθηκε στο Personality and Social Psychology Bulletin, εξέτασε πώς συνδέεται η αντίληψη που έχουμε για το σπίτι μας με τη διάθεση και τους βιολογικούς δείκτες του στρες.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που περιέγραφαν το σπίτι τους ως αγχωτικό ή γεμάτο εκκρεμότητες παρουσίαζαν λιγότερο ευνοϊκές ημερήσιες μεταβολές της κορτιζόλης, της ορμόνης που σχετίζεται με την αντίδραση του οργανισμού στο στρες.
Παρατηρήθηκε επίσης συσχέτιση με τη διάθεσή τους. Πρόκειται, ωστόσο, για ευρήματα που δεν αποδεικνύουν ότι η ακαταστασία προκαλεί από μόνη της άγχος.
Η ουσιαστική διαφορά βρίσκεται στο κατά πόσο η παρουσία αντικειμένων εξυπηρετεί τις ανάγκες μας ή δημιουργεί εμπόδια, πρόσθετες υποχρεώσεις και εντάσεις.
Ένα λειτουργικό σπίτι δεν χρειάζεται να είναι τέλειο
Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές εντόπισαν τρεις βασικούς τρόπους με τους οποίους τα νοικοκυριά διαχειρίζονται την ακαταστασία: απομακρύνουν τα αντικείμενα, ανέχονται προσωρινά την παρουσία τους ή τα μεταφέρουν σε σημεία όπου δεν είναι ορατά.
Αυτό δείχνει ότι η τάξη δεν αποτελεί μια μόνιμη κατάσταση. Οι χώροι αλλάζουν καθώς τους χρησιμοποιούμε και οργανώνονται εκ νέου ανάλογα με τις ανάγκες μας.
Ίσως, λοιπόν, το ζητούμενο να μην είναι ένα σπίτι που μοιάζει πάντοτε άψογο, αλλά ένας χώρος στον οποίο μπορούμε να κινούμαστε άνετα, να εξυπηρετούμε τις καθημερινές μας δραστηριότητες και να συμβιώνουμε χωρίς περιττές εντάσεις.
Άλλωστε, ένα πραγματικά οργανωμένο σπίτι δεν κρίνεται μόνο από την εικόνα του, αλλά κυρίως από το πόσο καλά ανταποκρίνεται στη ζωή των ανθρώπων που ζουν κάτω από την ίδια στέγη.
Με πληροφορίες από The Conversation, Science Direct
