Το μέλι χρησιμοποιείται ως φυσικό θεραπευτικό μέσο εδώ και χιλιάδες χρόνια, από την αρχαία Αίγυπτο μέχρι την παραδοσιακή κινεζική και ελληνική ιατρική. Σήμερα, η επιστήμη προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερώτημα που επανέρχεται συνεχώς: έχει πράγματι θεραπευτικές ιδιότητες ή πρόκειται κυρίως για έναν διατροφικό μύθο;
Όπως αναφέρει το New Scientist, οι ερευνητές θεωρούν πλέον ότι το μέλι παρουσιάζει ορισμένες πραγματικές βιολογικές δράσεις, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την αντιβακτηριακή του δράση και την επούλωση τραυμάτων. Ωστόσο, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι πολλά από τα οφέλη που κυκλοφορούν στα social media ή στη λαϊκή παράδοση δεν έχουν επιβεβαιωθεί πλήρως από μεγάλες κλινικές μελέτες.
Γιατί το μέλι θεωρείται ξεχωριστό
Σε αντίθεση με τη συνηθισμένη ζάχαρη, το μέλι περιέχει δεκάδες βιοδραστικές ουσίες, όπως φλαβονοειδή, φαινολικά οξέα, ένζυμα και αντιοξειδωτικά. Σύμφωνα με ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο pmc αυτές οι ενώσεις φαίνεται να συμβάλλουν στις αντιφλεγμονώδεις και αντιμικροβιακές ιδιότητές του.
Επιπλέον, επιστήμονες εξηγούν ότι η πολύ χαμηλή περιεκτικότητα του μελιού σε νερό, σε συνδυασμό με την οξύτητά του, δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο πολλά βακτήρια δυσκολεύονται να επιβιώσουν.
Οι έρευνες για πληγές και εγκαύματα
Ένα από τα πεδία όπου το μέλι φαίνεται να έχει τα πιο ισχυρά επιστημονικά δεδομένα είναι η επούλωση τραυμάτων. Σύμφωνα με το Medical News Today, το μέλι Manuka από τη Νέα Ζηλανδία έχει μελετηθεί εκτενώς για τη χρήση του σε πληγές και εγκαύματα λόγω της έντονης αντιβακτηριακής του δράσης.
Μάλιστα, ορισμένες σύγχρονες γάζες και επιθέματα τραυμάτων περιέχουν Manuka honey, καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι μπορεί να περιορίζει την ανάπτυξη βακτηρίων και να βοηθά την επούλωση του δέρματος.
Το National Geographic αναφέρει επίσης ότι το μέλι φαίνεται να βοηθά στην ταχύτερη σύγκλειση εγκαυμάτων και τραυμάτων, ενώ εξετάζεται ακόμη και η πιθανή χρήση του σε ασθενείς με ανθεκτικές λοιμώξεις.
Μπορεί να βοηθήσει στον βήχα και τον πονόλαιμο;
Μία από τις πιο διαδεδομένες χρήσεις του μελιού αφορά τον βήχα και τον ερεθισμένο λαιμό. Σύμφωνα με το Health.com, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι το μέλι μπορεί να ανακουφίσει ήπιο βήχα, ιδιαίτερα στα παιδιά άνω του ενός έτους, πιθανόν χάρη στις αντιφλεγμονώδεις και καταπραϋντικές του ιδιότητες.
Ωστόσο, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική αγωγή όταν υπάρχουν σοβαρές λοιμώξεις ή επίμονα συμπτώματα.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Παράλληλα και όπως αναφέρει το Verywell Health οι γιατροί προειδοποιούν ότι το μέλι δεν πρέπει ποτέ να δίνεται σε βρέφη κάτω των 12 μηνών λόγω του κινδύνου αλλαντίασης.
Τι ισχύει τελικά για τις αλλεργίες;
Στο διαδίκτυο κυκλοφορεί εδώ και χρόνια η θεωρία ότι το τοπικό μέλι μπορεί να μειώσει τις εποχικές αλλεργίες, επειδή περιέχει ίχνη γύρης που «εκπαιδεύουν» το ανοσοποιητικό σύστημα.
Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στο The Sun, τα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν αδύναμα και οι περισσότερες μελέτες δεν έχουν δείξει σαφή βελτίωση στα συμπτώματα αλλεργίας.
Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει και το Verywell Health το οποίο αναφέρει ότι το μέλι δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις θεραπείες ανοσοθεραπείας ή τα αντιισταμινικά.
Το ενδιαφέρον για το μέλι επιστρέφει λόγω της αντοχής στα αντιβιοτικά
Ένας από τους βασικούς λόγους που οι επιστήμονες εξετάζουν ξανά το μέλι είναι η αυξανόμενη αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά.
Όπως αναφέρει το TIME, ερευνητές μελετούν εάν ορισμένα είδη μελιού μπορούν να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά στην αντιμετώπιση βακτηρίων που έχουν γίνει ανθεκτικά στα συμβατικά αντιβιοτικά.
Παράλληλα, έρευνα που παρουσιάστηκε από το ScienceDaily εξέτασε ένα ιστορικό μείγμα μελιού και ξιδιού, γνωστό ως oxymel, το οποίο ίσως βοηθά στην αντιμετώπιση βακτηριακών βιοφίλμ σε χρόνιες πληγές.
Οι ειδικοί κρατούν μικρό καλάθι
Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι το μέλι δεν αποτελεί «θαυματουργή θεραπεία». Η σύστασή του διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την προέλευση, τα φυτά και την επεξεργασία που έχει υποστεί, γεγονός που δυσκολεύει την τυποποίηση των ερευνών.
Επιπλέον, παραμένει τρόφιμο με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα και πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο.
Τελικά, όπως σημειώνει και το New Scientist, το μέλι φαίνεται να διαθέτει ορισμένες πραγματικές θεραπευτικές ιδιότητες ιδιαίτερα σε επίπεδο αντιβακτηριακής δράσης και επούλωσης όμως απέχει αρκετά από την εικόνα της «πανίσχυρης φυσικής θεραπείας» που συχνά παρουσιάζεται στο διαδίκτυο.
Με πληροφορίες από New Scientist, Medical News Today,National Geographic, Health.com, Verywell Health,The Sun,TIME,ScienceDaily
