Η κετογονική δίαιτα, γνωστή κυρίως ως μέθοδος απώλειας βάρους, φαίνεται να παρουσιάζει σημαντικές προοπτικές ως θεραπευτική προσέγγιση για τη νευρική ανορεξία. Σύμφωνα με μια μικρή επιστημονική μελέτη, σχεδόν το 75% των συμμετεχόντων με τη διαταραχή παρουσίασε τόσο μεγάλη βελτίωση ώστε να μην πληροί πλέον τα διαγνωστικά κριτήρια της νόσου. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η επίδραση αυτή συνδέεται με την αποκατάσταση προβλημάτων στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος παράγει και χρησιμοποιεί ενέργεια, γεγονός που μπορεί να μειώνει το άγχος και την έντονη παρόρμηση για περιορισμό της τροφής.
Αρχικά, όπως αναφέρει άρθρο του Newscientist.com , η ιδέα χρήσης μιας δίαιτας που μιμείται τη νηστεία σε άτομα με ανορεξία φαίνεται αντιφατική και ενδεχομένως επικίνδυνη, καθώς η συγκεκριμένη διαταραχή χαρακτηρίζεται από ακραίο περιορισμό της τροφής και συνδέεται με ένα από τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας μεταξύ των ψυχικών παθήσεων. Ωστόσο, ο ερευνητής Γκουίντο Φρανκ από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο υποστηρίζει ότι, όταν η δίαιτα εφαρμόζεται υπό στενή ιατρική παρακολούθηση, μπορεί να μειώσει την καταναγκαστική τάση αυτοσιτιστικής στέρησης. Όπως επισημαίνει, πολλοί ασθενείς περιγράφουν την ανορεξία σαν έναν εθισμό, αναφέροντας ότι «λαχταρούν» αυτή την κατάσταση. Επομένως, η δημιουργία μιας παρόμοιας μεταβολικής κατάστασης, χωρίς όμως τη στέρηση τροφής, ίσως αποδειχθεί ωφέλιμη.
Στη μελέτη συμμετείχαν 22 γυναίκες με νευρική ανορεξία, οι οποίες είχαν ήδη ανακτήσει αρκετό βάρος ώστε ο Δείκτης Μάζας Σώματός τους να βρίσκεται σε φυσιολογικά ή ελαφρώς χαμηλά επίπεδα. Οι συμμετέχουσες ακολούθησαν κετογονική δίαιτα για 14 εβδομάδες υπό την επίβλεψη διαιτολόγου, ψυχιάτρου και συμβούλου υποστήριξης με προσωπική εμπειρία από ανορεξία. Κατά τη διάρκεια της έρευνας παρακολουθούνταν εβδομαδιαία το βάρος, η ψυχική τους κατάσταση και τα συμπτώματα της διαταραχής, μέσω ειδικών ερωτηματολογίων που αξιολογούσαν την εικόνα σώματος, την κατάθλιψη, το άγχος γύρω από το φαγητό και τον φόβο αύξησης βάρους.
Από τις 22 γυναίκες, οι 18 ολοκλήρωσαν επιτυχώς το πρόγραμμα των 14 εβδομάδων. Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική μείωση των συμπτωμάτων της ανορεξίας, καθώς και της κατάθλιψης, η οποία συχνά συνυπάρχει με τη διαταραχή. Ειδικότερα, οι 13 από τις 18 συμμετέχουσες, δηλαδή περίπου το 72%, παρουσίασαν τόσο μεγάλη βελτίωση ώστε να μην πληρούν πλέον τα διαγνωστικά κριτήρια ούτε για την ανορεξία ούτε για την κατάθλιψη. Σύμφωνα με τον Φρανκ, το επίπεδο ανάρρωσης που παρατηρήθηκε ήταν αισθητά υψηλότερο από αυτό που συνήθως καταγράφεται με άλλες θεραπευτικές παρεμβάσεις για τη νευρική ανορεξία.
Σημαντικό είναι ότι σκοπός της μελέτης δεν ήταν η αύξηση του βάρους των συμμετεχουσών. Παρ’ όλα αυτά, όλες διατήρησαν τον Δείκτη Μάζας Σώματός τους σε φυσιολογικά ή ελαφρώς χαμηλά επίπεδα και καμία δεν παρουσίασε υποτροπή κατά τη διάρκεια της έρευνας.
Η κετογονική δίαιτα βασίζεται σε έναν μεταβολικό μηχανισμό που εξελίχθηκε για να βοηθά τον άνθρωπο να επιβιώνει σε περιόδους έλλειψης τροφής. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο οργανισμός χρησιμοποιεί κυρίως υδατάνθρακες, οι οποίοι μετατρέπονται σε γλυκόζη και παρέχουν ενέργεια στα κύτταρα. Όταν όμως οι υδατάνθρακες περιορίζονται δραστικά, το σώμα στρέφεται στην καύση λίπους. Το ήπαρ μετατρέπει το λίπος σε κετονικά σώματα, τα οποία χρησιμοποιούνται ως εναλλακτική πηγή ενέργειας από τα κύτταρα και ιδιαίτερα από τον εγκέφαλο.
Η δίαιτα αυτή αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1920 ως θεραπεία για την επιληψία, καθώς είχε διαπιστωθεί ότι η παρατεταμένη νηστεία μπορούσε να μειώσει ή και να σταματήσει τις επιληπτικές κρίσεις. Η κετογονική δίαιτα επέτρεψε την επίτευξη παρόμοιων αποτελεσμάτων χωρίς απώλεια βάρους. Μετέπειτα έρευνες έδειξαν ότι τόσο η επιληψία όσο και διάφορες ψυχικές διαταραχές, μεταξύ των οποίων και η ανορεξία, σχετίζονται με δυσλειτουργίες στην παραγωγή ενέργειας από τη γλυκόζη στον εγκέφαλο. Τα κετονικά σώματα φαίνεται να παρακάμπτουν αυτά τα προβλήματα, προσφέροντας μια εναλλακτική πηγή καυσίμου.
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται προσοχή. Ο ερευνητής Σαχίμπ Κχάλσα υπογραμμίζει ότι η εφαρμογή μιας κετογονικής δίαιτας σε άτομα με διατροφικές διαταραχές πρέπει να γίνεται αποκλειστικά υπό στενή ιατρική και διαιτολογική παρακολούθηση. Επιπλέον, θεωρεί πρόωρο να αλλάξει η καθιερωμένη θεραπευτική προσέγγιση της ανορεξίας, η οποία βασίζεται κυρίως στην ψυχοθεραπεία και τη διατροφική υποστήριξη, μέχρι να πραγματοποιηθούν μεγαλύτερες και αυστηρότερα σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές που θα επιβεβαιώσουν τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης.
Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με δημοσίευμα που έχει φιλοξενήσει στο παρελθόν ο Independent, η διατροφή κέτο, η οποία είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στους bodybuilders, φαίνεται πως μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα κατάθλιψης έως και 70% μέσα σε λιγότερο από τρεις μήνες, δηλαδή 20% περισσότερο από τις τρέχουσες θεραπείες, όπως η ψυχοθεραπεία και η φαρμακευτική αγωγή.
Αν και δεν γνωρίζουμε ακόμη με ακρίβεια πώς η διατροφή αυτή δρα στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης, σε μια μελέτη 16 φοιτητών του Πανεπιστημίου του Οχάιο οι οποίοι έπασχαν από κατάθλιψη, διαπιστώθηκε ότι η ψυχική τους υγεία βελτιώθηκε σχεδόν τριπλάσια όταν ακολούθησαν τη διατροφή.
Newscientist.com , Nature.com , Independent,
