Ένα πιάτο μπορεί να φαίνεται απολύτως καθαρό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν απομακρυνθεί όλοι οι δυνητικά επιβλαβείς μικροοργανισμοί από την επιφάνειά του. Συνεπώς, το ερώτημα είναι, κατά πόσο το πλύσιμο στο χέρι είναι εξίσου αποτελεσματικό με το πλυντήριο πιάτων.
Σύμφωνα με ειδικούς στην ασφάλεια των τροφίμων που μίλησαν στο Martha Stewart, το πλυντήριο πιάτων έχει γενικά το πλεονέκτημα όσον αφορά τη μείωση των βακτηρίων. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι το πλύσιμο στο χέρι είναι ανεπαρκές. Όταν γίνεται σωστά, αποτελεί αποτελεσματικό τρόπο καθαρισμού των καθημερινών μας σκευών.
Γιατί το πλυντήριο πιάτων έχει το πλεονέκτημα
Η βασική διαφορά βρίσκεται στη θερμοκρασία του νερού και στη διάρκεια του πλυσίματος.
Όπως εξηγεί ο Ντόναλντ Σάφνερ, καθηγητής Επιστήμης Τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Rutgers, το πλύσιμο με νερό και απορρυπαντικό απομακρύνει τα υπολείμματα τροφών και σημαντικό μέρος των μικροοργανισμών, αλλά δεν εξασφαλίζει την εξουδετέρωση των βακτηρίων.
Στο πλύσιμο στο χέρι, η θερμοκρασία του νερού είναι συνήθως περίπου 40°C, ενώ στο πλυντήριο μπορεί να φτάσει τους 60-65°C ή και περισσότερο, ανάλογα με τη συσκευή και το πρόγραμμα.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες, σε συνδυασμό με τη διάρκεια του κύκλου, μπορούν να εξασφαλίσουν αποτελεσματικότερη και πιο σταθερή μείωση του μικροβιακού φορτίου. Ιδιαίτερα χρήσιμα είναι τα ειδικά προγράμματα υγιεινής που διαθέτουν ορισμένες συσκευές.
Χρειάζεται, πάντως, να διακρίνουμε τον καθαρισμό από την υγειονομική απολύμανση: ο πρώτος απομακρύνει ρύπους και μικροοργανισμούς, ενώ η δεύτερη αποσκοπεί στη μείωση των μικροοργανισμών σε επίπεδα που θεωρούνται ασφαλή.
Πώς πλένουμε σωστά τα πιάτα στο χέρι
Εάν δεν διαθέτουμε πλυντήριο ή προτιμούμε να πλένουμε ορισμένα σκεύη στο χέρι, μπορούμε να βελτιώσουμε το αποτέλεσμα ακολουθώντας μερικούς απλούς κανόνες.
Ξεκινάμε από τα λιγότερο λερωμένα σκεύη. Απομακρύνουμε πρώτα τα υπολείμματα τροφών και πλένουμε τα ποτήρια και τα μαχαιροπίρουνα πριν από τις κατσαρόλες και τα πολύ λερωμένα σκεύη. Όσα έχουν έρθει σε επαφή με ωμό κρέας ή πουλερικά τα αφήνουμε τελευταία, ώστε να περιορίσουμε τον κίνδυνο μεταφοράς μικροοργανισμών.
Χρησιμοποιούμε κατάλληλο απορρυπαντικό. Ένα συνηθισμένο υγρό απορρυπαντικό πιάτων αρκεί για την απομάκρυνση του λίπους και των υπολειμμάτων τροφών. Τα προϊόντα με αντιβακτηριακή δράση δεν είναι απαραιτήτως αποτελεσματικότερα όταν το πλύσιμο γίνεται σωστά.
Αλλάζουμε το νερό όταν χρειάζεται. Εάν πλένουμε σε λεκάνη ή γεμάτο νεροχύτη, φροντίζουμε το νερό να είναι καθαρό και το αντικαθιστούμε μόλις θολώσει ή συγκεντρώσει υπολείμματα. Ξεπλένουμε με καθαρό νερό.
Προσέχουμε ιδιαίτερα τις επιφάνειες κοπής. Οι επιφάνειες και τα εργαλεία που έχουν έρθει σε επαφή με ωμό κρέας ή πουλερικά χρειάζονται σχολαστικό πλύσιμο και, όπου ενδείκνυται, πρόσθετη υγειονομική απολύμανση με προϊόν κατάλληλο για επιφάνειες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης του.
Προτιμούμε τη βούρτσα από το σφουγγάρι. Οι βούρτσες στεγνώνουν συνήθως ταχύτερα, περιορίζοντας τις συνθήκες που ευνοούν την επιβίωση μικροοργανισμών. Αν χρησιμοποιούμε σφουγγάρι, το διατηρούμε όσο γίνεται καθαρό, το αφήνουμε να στεγνώνει και το αντικαθιστούμε τακτικά.
Αφήνουμε τα πιάτα να στεγνώσουν φυσικά. Μια καθαρή πιατοθήκη με καλό αερισμό αποτελεί συνήθως πιο υγιεινή επιλογή από μια πετσέτα που χρησιμοποιείται επανειλημμένα. Δεν τοποθετούμε τα σκεύη στα ντουλάπια όσο παραμένουν υγρά.
Τα λάθη που αποφεύγουμε στο πλυντήριο πιάτων
Ακόμη και το πλυντήριο δεν μπορεί να εξασφαλίσει το επιθυμητό αποτέλεσμα εάν δεν το χρησιμοποιούμε σωστά.
Δεν χρειάζεται να ξεπλένουμε σχολαστικά τα πιάτα πριν τα τοποθετήσουμε στη συσκευή. Αρκεί να αφαιρούμε τα μεγαλύτερα υπολείμματα τροφών, καθώς το υπερβολικό ξέπλυμα σπαταλά νερό και ενέργεια.
Εξίσου σημαντικό είναι να μην υπερφορτώνουμε τα καλάθια. Τα πιάτα, τα ποτήρια και τα μαχαιροπίρουνα πρέπει να τοποθετούνται με τρόπο που επιτρέπει στο νερό να φτάνει σε όλες τις επιφάνειές τους.
Χρησιμοποιούμε αποκλειστικά απορρυπαντικό κατάλληλο για πλυντήριο πιάτων και τη συνιστώμενη ποσότητα. Το κοινό υγρό απορρυπαντικό για πλύσιμο στο χέρι δημιουργεί υπερβολικό αφρό και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στη λειτουργία της συσκευής.
Επιλέγουμε πρόγραμμα ανάλογα με τον βαθμό λερώματος και καθαρίζουμε τακτικά το φίλτρο, τους εκτοξευτήρες νερού και τα λάστιχα της πόρτας.
Τέλος, φροντίζουμε να στεγνώνουν πλήρως τα σκεύη. Εφόσον το επιτρέπει ο κατασκευαστής, μπορούμε να αφήνουμε την πόρτα ελαφρώς ανοιχτή μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, ώστε να απομακρύνεται η υγρασία.
Το πλυντήριο πιάτων, επομένως, προσφέρει σημαντικό πλεονέκτημα στη μείωση των μικροοργανισμών, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούμε κατάλληλο πρόγραμμα υψηλής θερμοκρασίας. Το πλύσιμο στο χέρι, ωστόσο, παραμένει μια αξιόπιστη επιλογή για τα καθημερινά μας σκεύη, αρκεί να δίνουμε προσοχή στον καθαρισμό, στο ξέπλυμα και στο στέγνωμά τους.
Με πληροφορίες από Martha Stewart, NSF, FDA
