Όταν πηγαίνουμε σούπερ μάρκετ, σπάνια σκεφτόμαστε αν υπάρχει «σωστή» ώρα για να κάνουμε τα ψώνια μας. Συνήθως θα πάμε όποτε καταφέρουμε να ξεκλέψουμε λίγο χρόνο μέσα στην ημέρα: πριν ή μετά τη δουλειά, αφού αφήσουμε τα παιδιά στο σχολείο ή ακόμη και μισή ώρα πριν κλείσει το κατάστημα, ίσα-ίσα για να προλάβουμε να πάρουμε τα απολύτως απαραίτητα.
Στο μυαλό μας έχουμε τη λίστα, τις τιμές, τις προσφορές και όλα όσα πρέπει να μπουν στο καλάθι. Αυτό που μάλλον δεν υπολογίζουμε είναι ότι και η ώρα που πηγαίνουμε για ψώνια μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ψωνίζουμε. Η πείνα, η κούραση, η βιασύνη, ο συνωστισμός αλλά και το αν έχουμε συγκεκριμένο σχέδιο μπορούν να κάνουν πιο εύκολο να ξεφύγουμε από τη λίστα και να βάλουμε στο καλάθι πράγματα που δεν είχαμε σκοπό να αγοράσουμε.
Ποια είναι, λοιπόν, η καλύτερη ώρα για να πάμε σούπερ μάρκετ αν θέλουμε να περιορίσουμε τις περιττές αγορές και να κρατήσουμε τον λογαριασμό μας όσο γίνεται πιο χαμηλά;
Γιατί το πρωί μπορεί να μας βοηθήσει
Καθώς περνά η ημέρα, έχουμε ήδη πάρει αμέτρητες μικρές και μεγάλες αποφάσεις. Η λεγόμενη «κόπωση αποφάσεων» περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία η συνεχής λήψη αποφάσεων μπορεί να μας κάνει να δυσκολευόμαστε περισσότερο να αξιολογήσουμε νέες επιλογές.
Όπως αναφέρει το Real Simple, αν θέλουμε να περιορίσουμε τις περιττές αγορές, μια καλή επιλογή είναι το πρωί, αφού έχουμε φάει και κατά προτίμηση σε ώρα που το κατάστημα δεν έχει πολύ κόσμο. Στο Real Simple αναφέρεται ότι νωρίτερα μέσα στην ημέρα έχουμε συνήθως περισσότερη αυτοσυγκράτηση, λιγότερη πείνα και μικρότερη τάση να αναζητούμε συνεχώς κάτι διαφορετικό.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στο σούπερ μάρκετ, όπου μέσα σε λίγα λεπτά καλούμαστε να συγκρίνουμε μάρκες, τιμές, μεγέθη, προσφορές και δεκάδες διαφορετικά προϊόντα. Όταν συνδυάζονται η κούραση, η βιασύνη και ένα γεμάτο κατάστημα, μπορεί να καταλήξουμε να επιλέγουμε απλώς ό,τι είναι πιο εύκολο και άμεσα διαθέσιμο.
Γι’ αυτό, ένα ήσυχο πρωινό καθημερινής, μετά το πρωινό μας, μπορεί να είναι μια πιο πρακτική στιγμή για τα ψώνια μας.
Να μην πηγαίνουμε πεινασμένοι;
Η συμβουλή «μην πηγαίνεις πεινασμένος στο σούπερ μάρκετ» έχει κάποια επιστημονική βάση, αλλά τα πράγματα είναι λίγο πιο σύνθετα.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο PNAS διαπίστωσε ότι η πείνα μπορεί να ενισχύσει την τάση μας να αποκτούμε πράγματα ακόμη και αντικείμενα που δεν έχουν καμία σχέση με το φαγητό. Σε πειράματα και πραγματικές αγορές, οι πεινασμένοι συμμετέχοντες αγόρασαν περισσότερα μη διατροφικά αντικείμενα.
Ωστόσο, μια νέα μελέτη του 2026 βάζει μια σημαντική λεπτομέρεια στην εικόνα. Οι ερευνητές ανέλυσαν αποδείξεις από 323 καταναλωτές και 3.819 διαφορετικά προϊόντα και διαπίστωσαν ότι η πείνα από μόνη της δεν συνδεόταν με περισσότερες απρογραμμάτιστες αγορές σε ολόκληρο το καλάθι. Συνδεόταν όμως με περισσότερες αγορές στην κατηγορία των σνακ και των γλυκών.
Ο σημαντικότερος παράγοντας ίσως είναι άλλος
Η ίδια μελέτη έδειξε κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: ο σκοπός με τον οποίο μπαίνουμε στο σούπερ μάρκετ φαίνεται να παίζει πολύ σημαντικότερο ρόλο.
Όσοι πήγαιναν απλώς για να περιηγηθούν και να κοιτάξουν προϊόντα είχαν σχεδόν εννέα φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να κάνουν μια απρογραμμάτιστη αγορά σε σχέση με όσους πήγαιναν με έναν συγκεκριμένο, συνηθισμένο σκοπό. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι το «shopping purpose» ήταν ο ισχυρότερος παράγοντας πρόβλεψης των απρογραμμάτιστων αγορών.
Με άλλα λόγια, δεν αρκεί να είμαστε χορτάτοι. Βοηθά να ξέρουμε ακριβώς γιατί μπήκαμε στο κατάστημα και τι θέλουμε να αγοράσουμε.
Η λίστα μας είναι πιο σημαντική απ’ όσο νομίζουμε
Πριν φύγουμε από το σπίτι, λοιπόν, αξίζει να αφιερώσουμε λίγα λεπτά για να γράψουμε τι πραγματικά χρειαζόμαστε. Με αυτόν τον τρόπο, οι βασικές αποφάσεις έχουν ήδη παρθεί πριν βρεθούμε μπροστά στα ράφια.
Και υπάρχει ένας ακόμη λόγος να αποφεύγουμε την περιήγηση χωρίς συγκεκριμένο σκοπό: τα ίδια τα καταστήματα είναι σχεδιασμένα ώστε να μας ενθαρρύνουν να προσέξουμε προϊόντα που δεν είχαμε αρχικά σκοπό να αγοράσουμε. Ακόμη και η περιοχή του ταμείου έχει μελετηθεί ως σημείο που μπορεί να επηρεάσει τις αγοραστικές επιλογές μας. Έρευνα σε περισσότερους από 10.000 ενήλικες στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι πάνω από το ένα τρίτο ανέφερε πως αγόρασε τρόφιμο ή ποτό από το ταμείο στην τελευταία του επίσκεψη.
Αν πρέπει να πάμε απόγευμα
Φυσικά, δεν μπορούμε όλοι να κάνουμε τα ψώνια μας ένα ήσυχο πρωινό καθημερινής. Αν η μόνη διαθέσιμη ώρα είναι μετά τη δουλειά ή σε ώρα αιχμής, μπορούμε να μειώσουμε τους πειρασμούς πριν καν μπούμε στο κατάστημα.
Τρώμε κάτι πρώτα. Δεν χρειάζεται να είναι μεγάλο γεύμα. Ένα μικρό σνακ μπορεί να μας βοηθήσει να μην κάνουμε τα ψώνια μας με έντονη πείνα, ιδιαίτερα αν ξέρουμε ότι έχουμε πολλές ώρες να φάμε.
Πηγαίνουμε με λίστα. Όσο πιο συγκεκριμένος είναι ο σκοπός μας, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να μετατρέψουμε την αγορά των απαραίτητων σε περιήγηση στους διαδρόμους.
Αποφεύγουμε τη βιασύνη. Αν είμαστε ήδη κουρασμένοι και πιεσμένοι χρονικά, είναι πιθανότερο να επιλέξουμε γρήγορα αντί να συγκρίνουμε τιμές και ποσότητες.
Μήπως να κάνουμε τα ψώνια online;
Η online παραγγελία μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως τρόπος περιορισμού ορισμένων πειρασμών, αφού δεν περπατάμε μπροστά από τα ράφια και δεν βλέπουμε συνεχώς προϊόντα που μπορεί να μας τραβήξουν την προσοχή.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Nutrition Education and Behavior, και ανέλυσε 5.573 αγορές από 137 νοικοκυριά, διαπίστωσε ότι οι online αγορές συνδέθηκαν με χαμηλότερες δαπάνες σε ορισμένες κατηγορίες τροφίμων που θεωρούνται πιο ευάλωτες σε παρορμητικές αγορές, όπως τα γλυκά και τα παγωμένα επιδόρπια. Ωστόσο, οι online παραγγελίες είχαν συνολικά μεγαλύτερη αξία και περισσότερα προϊόντα ανά συναλλαγή, επομένως δεν σημαίνει ότι το online shopping οδηγεί αυτόματα σε μικρότερο λογαριασμό.
Έτσι, αν επιλέξουμε online αγορές, καλό είναι και εκεί να έχουμε λίστα και συγκεκριμένο προϋπολογισμό.
Με πληροφορίες από Real Simple, PNAS,Journal of Nutrition Education and Behavior
