Τα αρώματα του φθινοπώρου τα έχουμε συνδέσει με τη βανίλια, το κεχριμπάρι, τις ξυλώδεις νότες και τα μπαχαρικά. Φέτος όμως, μια πολύ διαφορετική τάση έρχεται στο προσκήνιο: τα rain perfumes, αρώματα εμπνευσμένα από τη βροχή και κυρίως από εκείνη τη χαρακτηριστική μυρωδιά που αναδύεται όταν οι πρώτες σταγόνες πέφτουν πάνω στο στεγνό χώμα.
Σύμφωνα με το Who What Wear, οι αναζητήσεις στη Google για «rain perfumes» έχουν αυξηθεί περισσότερο από 5.000%, ενώ μέσα σε λίγες εβδομάδες τόσο το Allure όσο και το Harper’s Bazaar αφιέρωσαν εκτενή δημοσιεύματα στα αρώματα που αναπαράγουν την αίσθηση της βροχής.
Τι είναι το petrichor;
Η μυρωδιά έχει όνομα: petrichor. Ο όρος δημιουργήθηκε το 1964 από τους Αυστραλούς επιστήμονες Isabel Joy Bear, χημικό με ειδίκευση στη χημεία ορυκτών, και Richard Grenfell Thomas, ορυκτολόγο και βιοχημικό, οι οποίοι μελέτησαν τη χαρακτηριστική μυρωδιά που αναδύεται όταν η βροχή συναντά χώμα που έχει παραμείνει ξηρό.
Η εργασία τους δημοσιεύθηκε στο Nature. Η λέξη είναι ένας συνδυασμός της λέξης πέτρα με το ιχώρ, το αιθέριο υγρό που, σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, κυλούσε στις φλέβες των θεών.
Το petrichor ωστόσο, δεν είναι μία συγκεκριμένη ουσία ούτε μία μοναδική μυρωδιά. Στη δημιουργία του συμμετέχουν διαφορετικές ενώσεις, μεταξύ των οποίων φυτικά έλαια που έχουν συσσωρευτεί στο έδαφος κατά τις ξηρές περιόδους και η γεωσμίνη (geosmin), οργανική ένωση που παράγεται από μικροοργανισμούς του εδάφους και έχει την έντονα γήινη οσμή που αναγνωρίζουμε μετά τη βροχή. Σε ορισμένες συνθήκες, στην οσφρητική εμπειρία συμβάλλει και το όζον, προσθέτοντας εκείνη την πιο καθαρή, σχεδόν μεταλλική αίσθηση που συνδέουμε με μια καταιγίδα.
Μάλιστα, η ελαφριά βροχή μπορεί να κάνει αυτή τη μυρωδιά εντονότερη. Έρευνα του MIT έδειξε ότι όταν μια σταγόνα πέφτει πάνω σε πορώδες έδαφος, παγιδεύονται μικροσκοπικές φυσαλίδες αέρα. Καθώς ανεβαίνουν και σπάνε, απελευθερώνουν στην ατμόσφαιρα πολύ μικρά σταγονίδια, τα λεγόμενα αερολύματα (aerosols), τα οποία μπορούν να μεταφέρουν αρωματικές ενώσεις από το έδαφος. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ελαφριά έως μέτρια βροχή δημιουργεί περισσότερα τέτοια αερολύματα από μια δυνατή νεροποντή.
Πώς κλείνεται η μυρωδιά της βροχής σε ένα μπουκάλι;
Το petrichor δεν αντιμετωπίζεται απαραίτητα ως μία «νότα», όπως το τριαντάφυλλο ή η βανίλια. Αναδημιουργείται μέσα από ένα accord, δηλαδή μια αρωματική συμφωνία: συνδυασμό διαφορετικών συστατικών που μαζί δημιουργούν την εντύπωση μιας συγκεκριμένης μυρωδιάς.
Ένα rain perfume μπορεί να παραπέμπει σε βρεγμένο χώμα και υγρά φύλλα, άλλο σε πέτρα μετά τη βροχή και ένα τρίτο στον δροσερό αέρα μιας καταιγίδας.
Οι αρωματοποιοί χρησιμοποιούν γήινες, πράσινες, ξυλώδεις, ορυκτές (mineral) και οζονικές (ozonic) συμφωνίες -οι τελευταίες δημιουργούν την αίσθηση καθαρού, ψυχρού αέρα και υγρασίας.
Και ίσως εκεί βρίσκεται η γοητεία αυτών των αρωμάτων. Δεν προσπαθούν τόσο να αναπαραγάγουν τη βροχή -η οποία από μόνη της δεν έχει μία συγκεκριμένη μυρωδιά- όσο τη στιγμή που η βροχή μεταμορφώνει το περιβάλλον γύρω μας. Το χώμα, τα φυτά, η πέτρα και ο αέρας μυρίζουν ξαφνικά διαφορετικά. Μια φευγαλέα εμπειρία που η σύγχρονη αρωματοποιία επιχειρεί τώρα να παρατείνει λίγο περισσότερο, όσο διαρκεί το άρωμα που φοράμε.
Με πληροφορίες από Who What Wear, Allure, Harper’s Bazaar, Nature, MIT
