Τα σακουλάκια νικοτίνης (nicotine pouches) έχουν παρουσιαστεί τα τελευταία χρόνια ως μια εναλλακτική λύση στα προϊόντα καπνού, καθώς δεν περιέχουν φύλλα καπνού και χρησιμοποιούνται τοποθετούμενα ανάμεσα στο άνω χείλος και τα ούλα. Ωστόσο, νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Oral Diseases και παρουσιάστηκε από το New Scientist έρχεται να προσθέσει νέα δεδομένα στη συζήτηση για το πόσο «αθώα» είναι τελικά για τη στοματική υγεία.
Η μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές από το Ινστιτούτο Καρολίνσκα στη Σουηδία, συνέκρινε 126 χρήστες nicotine pouches, 63 χρήστες snus και 83 ανθρώπους που δεν χρησιμοποιούσαν κανένα από τα δύο προϊόντα. Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 18 έως 30 ετών.
Σχεδόν οι μισοί χρήστες εμφάνιζαν υποχώρηση των ούλων
Το εύρημα που ξεχωρίζει αφορά την υποχώρηση των ούλων, μια κατάσταση κατά την οποία ο ιστός των ούλων απομακρύνεται από το δόντι, αφήνοντας εκτεθειμένη μεγαλύτερη επιφάνεια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την ευαίσθητη ρίζα.
Υποχώρηση των ούλων εντοπίστηκε στο 45% των χρηστών nicotine pouches, έναντι 52% των χρηστών snus και μόλις 6% των ανθρώπων που δεν χρησιμοποιούσαν προϊόντα νικοτίνης. Στους χρήστες των σακουλιών, η υποχώρηση εμφανιζόταν συχνά στην περιοχή όπου τοποθετούσαν συνήθως το προϊόν.
Το στοιχείο αυτό δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι τα σακουλάκια νικοτίνης προκαλούν την υποχώρηση των ούλων. Η έρευνα ήταν διατομεακή, επομένως οι επιστήμονες κατέγραψαν την κατάσταση των συμμετεχόντων σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή και δεν μπορούν να αποδείξουν με βεβαιότητα ότι η χρήση των προϊόντων ήταν η αιτία των αλλοιώσεων. Ωστόσο, η συχνότητα των ευρημάτων και το γεγονός ότι εντοπίζονταν στην περιοχή τοποθέτησης των pouches ενισχύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα.
Ερεθισμός, κοκκινίλες και αλλοιώσεις στο σημείο τοποθέτησης
Η νέα μελέτη δεν εντόπισε μόνο υποχώρηση των ούλων. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης μια σειρά από αλλοιώσεις στον βλεννογόνο του στόματος, με το 79% των χρηστών nicotine pouches να παρουσιάζει κάποια μορφή στοματικής βλάβης.
Η ερυθρότητα ήταν συχνότερη στους χρήστες nicotine pouches, ενώ οι ίδιοι ανέφεραν συχνότερα συμπτώματα όπως ενόχληση και ερεθισμό. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα αρωματικά συστατικά μπορεί να παίζουν ρόλο, ειδικά καθώς τα προϊόντα με γεύση μέντας ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή μεταξύ των συμμετεχόντων.
Οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν αυξημένο κίνδυνο τερηδόνας ή περιοδοντικής νόσου σε άτομα που χρησιμοποιούσαν nicotine pouches για έως και έξι χρόνια. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους έχουν αποσαφηνιστεί.
Τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα
Η συγκεκριμένη έρευνα έρχεται να προστεθεί σε μια ακόμη περιορισμένη, αλλά αυξανόμενη, βιβλιογραφία για τις επιπτώσεις των nicotine pouches στο στόμα.
Συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε το 2024 στο BMC Oral Health εξέτασε τις διαθέσιμες μελέτες για τη στοματική υγεία των χρηστών και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι αλλοιώσεις στο σημείο τοποθέτησης είναι συχνές.
Οι ερευνητές ανέφεραν ευρήματα που κυμαίνονταν από ελαφρές αλλαγές στον βλεννογόνο έως λευκές αλλοιώσεις, ενώ μεταξύ των συμπτωμάτων που είχαν καταγραφεί περιλαμβάνονταν ξηροστομία, πόνος, φουσκάλες στα ούλα και μια ασυνήθιστη αίσθηση στη γνάθο. Παράλληλα, τόνισαν ότι οι διαθέσιμες μελέτες ήταν λίγες και παρουσίαζαν σημαντικούς περιορισμούς, επομένως απαιτείται περισσότερη έρευνα.
Από την άλλη πλευρά, μια διαφορετική τυχαιοποιημένη μελέτη σε ενήλικες καπνιστές που αντικατέστησαν τα τσιγάρα με σακουλάκια νικοτίνης για 24 εβδομάδες δεν διαπίστωσε επιδείνωση των συγκεκριμένων δεικτών στοματικής υγείας που εξετάστηκαν. Οι συμμετέχοντες, μάλιστα, παρουσίασαν βελτίωση σε δείκτες ουλίτιδας και αιμορραγίας σε σύγκριση με όσους συνέχισαν να καπνίζουν. Η μελέτη αυτή, ωστόσο, εξέταζε κυρίως το ερώτημα της μετάβασης από το κάπνισμα στα nicotine pouches και όχι τις πιθανές επιπτώσεις της μακροχρόνιας χρήσης σε ανθρώπους που δεν κάπνιζαν.
«Χωρίς καπνό» δεν σημαίνει «χωρίς κίνδυνο»
Τα σακουλάκια νικοτίνης δεν περιέχουν καπνό, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ακίνδυνα. Περιέχουν νικοτίνη, μια εξαιρετικά εθιστική ουσία, καθώς και άλλα συστατικά που έρχονται σε άμεση επαφή με τους ιστούς του στόματος. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει για την ταχεία εξάπλωσή τους, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων ηλικιών, τονίζοντας ότι η απουσία καπνού δεν εξαλείφει τον κίνδυνο εθισμού ούτε αποδεικνύει τη μακροπρόθεσμη ασφάλειά τους.
Η νέα μελέτη προσθέτει νέα στοιχεία στις μέχρι σήμερα γνώσεις, καθώς συνδέει τη συχνή χρήση τους με ερεθισμό και υποχώρηση των ούλων. Ωστόσο, απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες έρευνες για να αποσαφηνιστούν πλήρως οι επιπτώσεις τους.
Με πληροφορίες από New Scientist , BMC Oral Health, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
