Η πρώτη κλινική δοκιμή σε ανθρώπους για ένα συμπλήρωμα απομάκρυνσης μικροπλαστικών δείχνει ότι ένα μεταβιοτικό (postbiotic) ενδέχεται να περιορίζει την απορρόφηση μικροπλαστικών από τον ανθρώπινο οργανισμό σύμφωνα με άρθρο του newscientist.com. Το συγκεκριμένο προϊόν, με την ονομασία Qi601, αξιοποιεί τα κυτταρικά τοιχώματα νεκρών βακτηρίων, των οποίων η τραχιά επιφάνεια προσελκύει και δεσμεύει τα μικροπλαστικά, εμποδίζοντάς τα να εισέλθουν στα κύτταρα.
Τα μικροπλαστικά, δηλαδή πλαστικά σωματίδια μικρότερα από 5 χιλιοστά, έχουν εξαπλωθεί σε όλο το περιβάλλον και έχουν ανιχνευθεί σε πολλά σημεία του ανθρώπινου σώματος. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα με μικροπλαστικά στις αρτηριακές πλάκες εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου, ενώ υψηλές συγκεντρώσεις έχουν επίσης εντοπιστεί στους εγκεφάλους ασθενών με νόσο Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει αποδειχθεί αιτιώδης σχέση μεταξύ της παρουσίας μικροπλαστικών και των συγκεκριμένων ασθενειών.
Η επικεφαλής της έρευνας, Εύα Μπέρκες από την εταιρεία Quorum Innovations, υποστηρίζει ότι, παρόλο που οι ακριβείς επιπτώσεις των μικροπλαστικών στην υγεία δεν είναι ακόμη γνωστές, είναι σαφές ότι δεν αποτελούν φυσιολογικό στοιχείο του ανθρώπινου οργανισμού. Για τον λόγο αυτό θεωρεί ότι, εφόσον υπάρχει μια ασφαλής και οικονομική μέθοδος που μπορεί να μειώσει ενδεχόμενους κινδύνους, αξίζει να διερευνηθεί χωρίς να απαιτείται η αναμονή πολλών ετών για οριστικά επιστημονικά συμπεράσματα.
Το Qi601 παρασκευάστηκε από το βακτήριο Limosilactobacillus fermentum. Οι ερευνητές καλλιέργησαν το βακτήριο, το αδρανοποίησαν με θερμότητα και απομόνωσαν τα κυτταρικά του τοιχώματα. Σε εργαστηριακά πειράματα διαπίστωσαν ότι τα μικροπλαστικά προσκολλώνται εύκολα στην τραχιά επιφάνεια αυτών των τοιχωμάτων. Επιπλέον, όταν το μεταβιοτικό αναμείχθηκε με νανοπλαστικά σε υγρά που προσομοίαζαν το πεπτικό σύστημα, έως και το 92% των σωματιδίων δεσμεύτηκε αυθόρμητα από το Qi601.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης την επίδρασή του σε ανθρώπινα κύτταρα που προσομοιάζουν τα κύτταρα του εντέρου. Χωρίς το μεταβιοτικό, σημαντικός αριθμός νανοπλαστικών συσσωρευόταν στο εσωτερικό και την επιφάνεια των κυττάρων. Αντίθετα, παρουσία του Qi601 παρατηρήθηκε αισθητά μικρότερη συγκέντρωση πλαστικών σωματιδίων, γεγονός που υποδηλώνει ότι το μεταβιοτικό τα δεσμεύει πριν αυτά απορροφηθούν από τα κύτταρα.
Σε επιπλέον πείραμα εξετάστηκε αν το Qi601 μπορεί να απομακρύνει νανοπλαστικά που είχαν ήδη εισέλθει στα κύτταρα. Μετά από έκθεση των κυττάρων σε νανοπλαστικά για 24 ώρες, η προσθήκη του μεταβιοτικού μείωσε κατά 43% την ποσότητα των σωματιδίων στο εσωτερικό τους. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό επιτυγχάνεται μέσω της δέσμευσης των πλαστικών κατά τη διαδικασία της ανακύκλωσης των κυτταρικών κυστιδίων.
Η μοναδική δοκιμή σε ανθρώπους πραγματοποιήθηκε με συμμετέχοντες που μάσησαν τσίχλα, η οποία απελευθερώνει μικροπλαστικά στο σάλιο. Όταν προστέθηκε μικρή ποσότητα Qi601 στο στόμα κατά τη μάσηση, ο αριθμός των ελεύθερων πλαστικών σωματιδίων στο σάλιο μειώθηκε θεαματικά, από 2.152 σε μόλις 185 σε έναν συμμετέχοντα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για την πρώτη απόδειξη ότι ένα μεταβιοτικό μπορεί να δεσμεύσει μικροπλαστικά στον ανθρώπινο οργανισμό.
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα δεσμευμένα μικροπλαστικά δεν απορροφώνται τελικά από το έντερο ούτε ότι αποβάλλονται από το σώμα. Επιπλέον, παράγοντες όπως η παρουσία τροφής, τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και η πολυπλοκότητα του εντέρου ενδέχεται να επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του συμπληρώματος. Τέλος, ανεξάρτητοι ειδικοί επισημαίνουν ότι η συνεχής έκθεση των ανθρώπων σε μικροπλαστικά μέσω τροφίμων, νερού και αέρα καθιστά απαραίτητη τη μείωση της ρύπανσης στην πηγή της, καθώς ένα τέτοιο συμπλήρωμα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει όλες τις οδούς έκθεσης, ιδιαίτερα την εισπνοή μικροπλαστικών.
Με πληροφορίες από: newscientist.com , biorxiv.org
