Ουάσινγκτον – Νέα επιστημονική έρευνα υποδεικνύει ότι μια εξέταση αίματος ενδέχεται να προβλέπει εάν υγιείς ηλικιωμένοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ μέσα στα επόμενα πέντε ή δέκα χρόνια. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς θα μπορούσε να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση ατόμων υψηλού κινδύνου και να επιταχύνει την ανάπτυξη νέων θεραπειών. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη εξέταση δεν είναι ακόμη κατάλληλη για ευρεία προληπτική χρήση σε άτομα που δεν παρουσιάζουν συμπτώματα.
Η εξέταση βασίζεται στη μέτρηση της πρωτεΐνης p-tau217, η οποία χρησιμοποιείται ήδη για να βοηθήσει στη διάγνωση της νόσου σε άτομα που εμφανίζουν γνωστικές διαταραχές. Οι επιστήμονες διερεύνησαν κατά πόσο τα επίπεδα αυτής της πρωτεΐνης μπορούν να προβλέψουν την εμφάνιση μελλοντικής γνωστικής έκπτωσης ακόμη και σε φαινομενικά υγιείς ανθρώπους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, όσοι εμφάνιζαν πολύ υψηλές συγκεντρώσεις της p-tau217 είχαν πιθανότητα 38% να παρουσιάσουν γνωστική εξασθένηση μέσα σε πέντε χρόνια, ενώ η πιθανότητα αυτή αυξανόταν στο 78% σε διάστημα δέκα ετών.
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι ειδικοί τονίζουν ότι η εξέταση δεν θα πρέπει ακόμη να χρησιμοποιείται από υγιή άτομα που επιθυμούν να μάθουν τον κίνδυνο που ελοχεύει σε εκείνους προσωπικά για Αλτσχάιμερ. Η επικεφαλής της έρευνας, δρ. Ρέισα Σπέρλινγκ, υπογραμμίζει ότι προς το παρόν η γνώση του αποτελέσματος δεν θα άλλαζε τις συστάσεις προς τους ασθενείς. Οι βασικές οδηγίες παραμένουν η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, με σωστή διατροφή, ποιοτικό ύπνο, συστηματική άσκηση και διατήρηση κοινωνικής και πνευματικής δραστηριότητας.
Η μελέτη συμβάλλει επίσης στην καλύτερη κατανόηση της εξέλιξης της νόσου. Είναι γνωστό ότι πολλοί άνθρωποι εμφανίζουν στον εγκέφαλό τους συσσώρευση αμυλοειδών πλακών χωρίς να εκδηλώνουν ποτέ άνοια. Η επικρατέστερη επιστημονική θεωρία υποστηρίζει ότι, σε κάποιο στάδιο, η συσσώρευση του αμυλοειδούς προκαλεί τον σχηματισμό παθολογικής πρωτεΐνης tau, η οποία δημιουργεί νευροϊνιδιακά συμπλέγματα και τελικά οδηγεί στην εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Σύμφωνα με τη δρ Σπέρλινγκ, η μέτρηση της p-tau217 στο αίμα φαίνεται να αντανακλά το στάδιο αυτής της εξελικτικής διαδικασίας, δείχνοντας πόσο έχει προχωρήσει η νόσος πριν ακόμη εμφανιστούν κλινικά συμπτώματα.
Παρότι αρκετοί επιστήμονες χαρακτήρισαν τη μελέτη ιδιαίτερα σημαντική, επισήμαναν και ορισμένους περιορισμούς. Ένας από αυτούς είναι ότι μόνο μικρός αριθμός συμμετεχόντων παρακολουθήθηκε για ολόκληρη τη δεκαετή περίοδο, γεγονός που καθιστά λιγότερο αξιόπιστη την εκτίμηση του δεκαετούς κινδύνου σε σύγκριση με εκείνη της πενταετίας. Επιπλέον, η πρόβλεψη μπορεί να επηρεάζεται από άλλους παράγοντες, όπως ο θάνατος από διαφορετικά αίτια ή η εμφάνιση καρδιαγγειακών προβλημάτων που σχετίζονται με αγγειακή άνοια και όχι με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Οι ειδικοί τονίζουν επίσης ότι οι εξετάσεις αίματος δεν είναι ακόμη αρκετά ακριβείς ώστε να χρησιμοποιούνται για εξατομικευμένες προβλέψεις σχετικά με την πορεία κάθε ατόμου. Παρόλα αυτά, θεωρούν ότι η έρευνα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξη αξιόπιστων προγνωστικών εργαλείων.
Τέλος, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ήδη αρκετοί άνθρωποι, ιδιαίτερα όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό της νόσου, ζητούν να υποβληθούν στην εξέταση. Ωστόσο, προς το παρόν η χρήση της δεν συνιστάται, καθώς δεν υπάρχει ακόμη αποδεδειγμένη θεραπεία που να μπορεί να προλάβει την εμφάνιση της νόσου σε άτομα χωρίς συμπτώματα. Εάν όμως οι κλινικές δοκιμές καταλήξουν σε αποτελεσματικά φάρμακα που προλαμβάνουν την εκδήλωση της νόσου, τότε μια τέτοια εξέταση αίματος θα μπορούσε να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για την έγκαιρη παρέμβαση και την επιλογή των ατόμων που θα ωφεληθούν περισσότερο.
Με πληροφορίες από: Associated Press
