Η ρετινόλη και γενικότερα τα ρετινοειδή έχουν γίνει σχεδόν συνώνυμα της αντιγήρανσης. Και όχι άδικα: πρόκειται για μία από τις καλύτερα μελετημένες κατηγορίες συστατικών για τη βελτίωση λεπτών γραμμών, δυσχρωμιών και της υφής της επιδερμίδας. Όμως υπάρχει μια λεπτομέρεια που συχνά ξεχνάμε: δεν ανέχεται κάθε δέρμα τα ρετινοειδή.
Μπορεί να έχουμε ξεκινήσει με τη μικρότερη δυνατή συγκέντρωση, να εφαρμόζουμε το προϊόν μόλις μία ή δύο φορές την εβδομάδα και να έχουμε αυξήσει σταδιακά τη συχνότητα, όπως συνιστάται συνήθως. Μπορεί ακόμη να έχουμε δοκιμάσει διαφορετικές συνθέσεις και να έχουμε δώσει στην επιδερμίδα μας τον χρόνο να προσαρμοστεί. Κι όμως, για κάποιους από εμάς η ρετινόλη εξακολουθεί να σημαίνει ξηρότητα, κοκκινίλες, ξεφλούδισμα, τσούξιμο ή επίμονο ερεθισμό.
Σε αυτή την περίπτωση, το ζητούμενο δεν είναι απαραίτητα να «αντέξουμε» λίγο ακόμη μέχρι να συνηθίσει το δέρμα μας. Όπως επισημαίνει και η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας, τα ρετινοειδή μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό και ξηρότητα, ενώ η χρήση τους χρειάζεται προσαρμογή ανάλογα με την ανοχή κάθε επιδερμίδας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε κάθε προσπάθεια για πιο ομοιόμορφη, λεία και φωτεινή επιδερμίδα. Υπάρχουν και άλλα συστατικά που μπορούν να ενταχθούν στη ρουτίνα μας, ειδικά όταν η καθημερινή χρήση ρετινοειδών δεν γίνεται ανεκτή από το δέρμα μας.
1. Πεπτίδια για πιο λεία όψη
Τα πεπτίδια είναι από τις επιλογές που αξίζει να έχουμε στο ραντάρ μας. Χρησιμοποιούνται ευρέως σε προϊόντα αντιγήρανσης και ορισμένα έχουν μελετηθεί για την υποστήριξη της παραγωγής συστατικών της εξωκυττάριας μήτρας, όπως το κολλαγόνο.
Μάλιστα, μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση του 2026, η οποία εξέτασε 19 μελέτες με συνολικά 1.341 συμμετέχοντες, βρήκε οφέλη των πεπτιδίων σε παραμέτρους όπως η ενυδάτωση, η φωτεινότητα και, σε μικρότερο βαθμό, η εμφάνιση των ρυτίδων.
Χρειάζεται, ωστόσο, να κρατάμε μικρό καλάθι: παλαιότερη συστηματική ανασκόπηση είχε επισημάνει ότι αρκετές από τις μελέτες για τα πεπτίδια είχαν περιορισμούς στον σχεδιασμό τους. Άρα, δεν μιλάμε για ένα «νέο ρετινοειδές», αλλά για μια ενδιαφέρουσα κατηγορία συστατικών που μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας πιο ήπιας ρουτίνας.
2. Αζελαϊκό οξύ για δυσχρωμίες και κοκκινίλες
Το αζελαϊκό οξύ είναι μια ακόμη επιλογή που αξίζει να γνωρίζουμε. Χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια στη δερματολογία, μεταξύ άλλων για την ακμή και τη ροδόχρου νόσο, ενώ υπάρχουν δεδομένα και για την υπερμελάγχρωση και το μέλασμα.
Συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2023 στο Journal of Cosmetic Dermatology εξέτασε τις διαθέσιμες μελέτες για τη χρήση του αζελαϊκού οξέος σε ακμή, ροδόχρου νόσο, υπερμελάγχρωση και γήρανση του δέρματος.
Δεν είναι τυχαίο ότι το αζελαϊκό οξύ θεωρείται συχνά μια ενδιαφέρουσα επιλογή για δέρματα που εμφανίζουν ευαισθησία και κοκκινίλες. Όπως εξηγεί και η Cleveland Clinic, μπορεί να βοηθήσει στην εξομάλυνση του τόνου της επιδερμίδας και στη μείωση της ερυθρότητας.
3. AHAs για λεία υφή και θαμπάδα
Αν αυτό που μας απασχολεί περισσότερο είναι η θαμπή όψη, η ανομοιόμορφη υφή και οι λεπτές γραμμές, μπορούμε να εξετάσουμε και τα άλφα-υδροξυοξέα (AHAs), όπως το γλυκολικό και το γαλακτικό οξύ.
Τα AHAs λειτουργούν απολεπιστικά, βοηθώντας στην απομάκρυνση των νεκρών κυττάρων από την επιφάνεια της επιδερμίδας. Παράλληλα, υπάρχουν κλινικά δεδομένα που δείχνουν ότι μπορούν να επηρεάσουν θετικά ορισμένους δείκτες φωτογήρανσης και την παραγωγή κολλαγόνου.
Αυτό όμως δεν σημαίνει «όσο περισσότερο τόσο καλύτερα». Η συγκέντρωση παίζει σημαντικό ρόλο και τα AHAs μπορούν να προκαλέσουν κάψιμο, ερεθισμό ή φαγούρα όταν χρησιμοποιούνται υπερβολικά ή σε δέρμα που δεν τα ανέχεται.
4. Και η βιταμίνη C έχει θέση στη ρουτίνα μας
Ένα ακόμη συστατικό με ενδιαφέρον είναι η τοπική βιταμίνη C, κυρίως χάρη στην αντιοξειδωτική της δράση. Έχει μελετηθεί για τη φωτογήρανση, τις δυσχρωμίες και τη σύνθεση κολλαγόνου.
Συστηματική ανασκόπηση του 2023, η οποία εξέτασε επτά μελέτες, βρήκε ενδείξεις ότι η τοπική βιταμίνη C μπορεί να βελτιώσει την εμφάνιση της φωτογηρασμένης επιδερμίδας και να μειώσει τις δυσχρωμίες, αν και οι ερευνητές σημειώνουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες και ότι τα αποτελέσματα δεν είναι άμεσα.
Με άλλα λόγια, δεν χρειάζεται να περιμένουμε ένα «θαυματουργό» αποτέλεσμα σε λίγες ημέρες. Η συνέπεια στη χρήση και η επιλογή μιας σύνθεσης που ανέχεται το δέρμα μας έχουν μεγαλύτερη σημασία.
5. Το αντηλιακό ίσως να είναι το πιο σημαντικό βήμα
Και κάπου εδώ φτάνουμε στο βήμα που συχνά παραμελούμε επειδή δεν είναι τόσο «εντυπωσιακό» όσο ένας νέος ορός: η αντηλιακή προστασία.
Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας συστήνει αντηλιακό ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο, ενώ τονίζει ότι η αντηλιακή προστασία αποτελεί βασικό κομμάτι της φροντίδας κατά της πρόωρης γήρανσης του δέρματος.
Επιπλέον όπως υπογραμμίζει και η Sali Hughes στον Guardian, αν δεν προστατεύουμε καθημερινά την επιδερμίδα μας από την υπεριώδη ακτινοβολία, μεγάλο μέρος της προσπάθειας που κάνουμε με τα υπόλοιπα προϊόντα χάνει την αξία του.
Δεν χρειάζεται να «υπομένουμε» τον ερεθισμό
Το βασικό μήνυμα, λοιπόν, δεν είναι ότι πρέπει να ξεγράψουμε τη ρετινόλη. Για όσους μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν, παραμένει ένα πολύ καλά μελετημένο συστατικό. Αλλά αν το δέρμα μας αντιδρά επίμονα, δεν χρειάζεται να θεωρούμε τον ερεθισμό μέρος της διαδικασίας ούτε να αλλάζουμε διαρκώς προϊόν μέχρι να βρούμε «το σωστό ρετινόλη».
Η ίδια η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας επισημαίνει ότι η χρήση πολλών αντιγηραντικών προϊόντων ταυτόχρονα μπορεί να ερεθίσει το δέρμα και συστήνει να ξεκινάμε σταδιακά, με ένα προϊόν τη φορά.
Έτσι, μπορούμε να χτίσουμε μια πιο απλή και ανεκτή ρουτίνα, επιλέγοντας πεπτίδια, αζελαϊκό οξύ, AHAs ή βιταμίνη C, ανάλογα με τις ανάγκες και την ανοχή της επιδερμίδας μας. Και, φυσικά, όταν υπάρχει έντονος ή επίμονος ερεθισμός, η συμβουλή δερματολόγου είναι προτιμότερη από τα πειράματα μπροστά στον καθρέφτη.
Με πληροφορίες από Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας,Journal of Cosmetic Dermatology, Cleveland Clinic, Guardian
