Δεν ξέρω πόσο καλό ξίδι έχουν στην Τουρκία. Έψαξα όμως και βρήκα ότι έχουν το Kemal Kükrer, μια ιστορική τουρκική μάρκα που ξεκίνησε στο Εσκίσεχιρ και παράγει, μεταξύ άλλων, ξίδι από σταφύλι.
Ε, λοιπόν, θα συνιστούσα στους δύο Τούρκους συναδέλφους που εξοργίστηκαν με την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Καστελόριζο να δοκιμάσουν λίγο. Μπας και τους περάσει ο θυμός. Εκτός κι αν ήθελαν να εμφανίζονται «σουλτανότεροι» του σουλτάνου αγάπη το μικρό τον έβγαλα έξω που είναι για να ξέρουμε για ποιους μιλάμε: από τη μία ο Οζάι Σεντίρ, διευθυντής της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, και από την άλλη η παρουσιάστρια του CNN Türk, η οποία έφθασε να λέει ότι ο Μητσοτάκης «ήρθε ακριβώς μπροστά στη μύτη μας».
Γιατί ο Έλληνας πρωθυπουργός πήγε σε ένα ελληνικό νησί.
Και πολύ καλά έκανε.
Θα έλεγα, μάλιστα, ότι κάθε Έλληνας πρωθυπουργός θα έπρεπε να πηγαίνει στο Καστελόριζο μία φορά το εξάμηνο. Έτσι, για να μην ξεχνάει κανείς ούτε τη γεωγραφία ούτε – κυρίως – την Ιστορία και το Διεθνές Δίκαιο.
Το επιχείρημα των χιλιομέτρων
Ο Οζάι Σεντίρ της Milliyet αναρωτήθηκε πόσο μακριά βρίσκεται το από την ηπειρωτική Ελλάδα. Μάλιστα έδωσε και αριθμό: 584 χιλιόμετρα.
Και λοιπόν;
Από πότε η κυριαρχία ενός κράτους επί των νησιών του καθορίζεται από την απόστασή τους από την ηπειρωτική του χώρα;
Γιατί, αν αρχίσουμε να μετράμε κυριαρχία με χιλιόμετρα και όχι με διεθνείς συνθήκες, θα ανοίξουμε έναν εξαιρετικά επικίνδυνο δρόμο για δεκάδες χώρες σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Και γιατί ο συνάδελφος κοιτάζει μόνο προς την ηπειρωτική Ελλάδα; Το Καστελόριζο αποτελεί τμήμα του ελληνικού νησιωτικού χώρου. Υπάρχει η Ρόδος, υπάρχουν τα Δωδεκάνησα, υπάρχει ολόκληρο το σύμπλεγμα της Μεγίστης.
Τα σύνορα δεν χαράσσονται με το μάτι από το παράθυρο ενός τηλεοπτικού στούντιο.
Οι συνθήκες υπάρχουν ακριβώς για να μην αποφασίζει ο ισχυρότερος
Στην περιοχή υπάρχει συγκεκριμένο διεθνές συμβατικό πλαίσιο. Η Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 αποτελεί θεμέλιο της ελληνοτουρκικής συνοριακής τάξης, ενώ για τα Δωδεκάνησα καθοριστική είναι και η Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, με την οποία τα νησιά περιήλθαν στην Ελλάδα.
Το Καστελόριζο είναι ελληνικό.
Τελεία.
Το αν βρίσκεται κοντά στις τουρκικές ακτές δεν αλλάζει ούτε την κυριαρχία του ούτε το δικαίωμα του Έλληνα πρωθυπουργού να το επισκέπτεται όποτε θέλει.
Δεν χρειάζεται άδεια από κανέναν.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν ξαναγράφει τους χάρτες
Αυτό που με ενοχλεί περισσότερο είναι ότι τμήμα των τουρκικών ΜΜΕ έχει επιλέξει εδώ και χρόνια να λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής μιας επιθετικής ρητορικής γύρω από τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα».
Δικαίωμά τους να έχουν απόψεις. Δεν είναι δικαίωμα κανενός, όμως, να παρουσιάζει ως περίπου φυσιολογική την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων μιας άλλης χώρας.
Η Milliyet, με τον διευθυντή της Οζάι Σεντίρ, επέμεινε ιδιαίτερα στην απόσταση του Καστελόριζου από την ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ στο CNN Türk η συζήτηση έφθασε στο σημείο να παρουσιάζεται η παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού στο ελληνικό νησί ως μήνυμα προς την Τουρκία.
Και κάπου εδώ έχουμε ευθύνη και εμείς οι δημοσιογράφοι.
Η διπλωματία έχει τους δικούς της κανόνες. Ένα υπουργείο Εξωτερικών μπορεί να επιλέξει πότε θα απαντήσει, με ποιες λέξεις και σε ποιο επίπεδο, επειδή κάθε επίσημη φράση έχει διπλωματικό βάρος.
Ο δημοσιογράφος όμως έχει διαφορετική δουλειά.
Όταν απέναντί του βλέπει προπαγάνδα, οφείλει να απαντά με γεγονότα, ιστορία και διεθνείς συνθήκες.
Να πηγαίνει ο πρωθυπουργός. Και να ξαναπηγαίνει
Προσωπικά θα ήθελα να βλέπω συχνότερα τον εκάστοτε Έλληνα πρωθυπουργό στο Καστελόριζο.
Όχι ως πρόκληση προς την Τουρκία.
Ακριβώς το αντίθετο.
Ως την πιο φυσιολογική πράξη στον κόσμο: ένας πρωθυπουργός επισκέπτεται πολίτες της χώρας του σε ένα νησί της χώρας του.
Εάν αυτό αρκεί για να προκαλεί «αμόκ» σε ορισμένα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τότε το πρόβλημα δεν βρίσκεται στο Καστελόριζο.
Βρίσκεται σε εκείνους που κοιτάζουν απέναντι και εξακολουθούν να φαντάζονται ότι οι χάρτες μπορούν να αλλάξουν επειδή δεν τους αρέσουν.
Γι’ αυτό επανέρχομαι στην αρχική μου πρόταση.
Kemal Kükrer.
Τουρκικό είναι. Από σταφύλι υπάρχει.
Ένα ποτηράκι – τρόπος του λέγειν, γιατί το ξίδι είναι για το φαγητό – και λίγη ψυχραιμία.
Και μετά μια καλή ανάγνωση των διεθνών συνθηκών. Όπως και τα σύνορα που ‘χουνε καθοριστεί από τον ΟΗΕ Μπορεί να βοηθήσει περισσότερο.