Την 1η Σεπτεμβρίου 1984 άνοιγε ένα καινούργιο κεφάλαιο όχι μόνο για τη Νέα Δημοκρατία αλλά και για ολόκληρη τη μεταπολιτευτική πολιτική ιστορία. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ είχε παραιτηθεί μετά το αρνητικό αποτέλεσμα των ευρωεκλογών και η Κοινοβουλευτική Ομάδα εξέλεξε νέο πρόεδρο τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη με 70 ψήφους έναντι 41 του Κωστή Στεφανόπουλου.
Ο Μητσοτάκης δεν ήταν τότε καινούργιος στη Νέα Δημοκρατία. Είχε ιδρύσει το 1977 το Κόμμα Νεοφιλελευθέρων και τον Μάιο του 1978 προσχώρησε στη ΝΔ, στο πλαίσιο του ανοίγματος του Κωνσταντίνου Καραμανλή προς το Κέντρο. Ανέλαβε υπουργός Συντονισμού στην κυβέρνηση Καραμανλή και, από τον Μάιο του 1980, υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Γεωργίου Ράλλη.
Ήταν μάλιστα ως υπουργό Εξωτερικών που τον είχα γνωρίσει από κοντά, όταν ακόμη εργαζόμουν στην ΕΡΤ.
Η Νέα Δημοκρατία γίνεται περισσότερο φιλελεύθερη
Ως αρχηγός έβαλε ισχυρότερα τη σφραγίδα του οικονομικού φιλελευθερισμού στη Νέα Δημοκρατία. Στο Β΄ Συνέδριο του κόμματος, το 1986, δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στις φιλελεύθερες ιδέες, ενώ ο ίδιος μιλούσε για απελευθέρωση της οικονομίας, ιδιωτική πρωτοβουλία και περιορισμό του κρατισμού.
Παρέλαβε ουσιαστικά μια παράταξη που στις βουλευτικές εκλογές του 1981 είχε πέσει στο 35,87%. Στις εκλογές του 1985, παρά την ήττα από τον Ανδρέα Παπανδρέου, την ανέβασε ήδη στο 40,84%. (Βουλή των Ελλήνων)
Η πρώτη μεγάλη πολιτική νίκη ήρθε έναν χρόνο αργότερα.
Στις δημοτικές εκλογές του 1986 η ΝΔ κέρδισε και τους τρεις μεγαλύτερους δήμους της χώρας: τον Μιλτιάδη Έβερτ στην Αθήνα, τον Ανδρέα Ανδριανόπουλο στον Πειραιά και τον Σωτήρη Κούβελα στη Θεσσαλονίκη. Ήταν το πρώτο καθαρό μήνυμα ότι ο πολιτικός συσχετισμός άρχιζε να αλλάζει. (ΝD)
Από την ήττα του 1985 στον Κοσκωτά και στο 1989
Το 1985 ο Μητσοτάκης έχασε τις εκλογές. Το ΠΑΣΟΚ πήρε 45,82% και 161 έδρες και η ΝΔ 40,84% και 126. Ζήτησε τότε εκ νέου την εμπιστοσύνη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και παρέμεινε στην ηγεσία. (Βουλή των Ελλήνων)
Ακολούθησε μία από τις πιο ταραχώδεις περιόδους της Μεταπολίτευσης, με την υπόθεση Κοσκωτά να κυριαρχεί στην πολιτική ζωή.
Στις εκλογές της 18ης Ιουνίου 1989 η ΝΔ έφτασε στο 44,28% και τις 145 έδρες, χωρίς όμως αυτοδυναμία. Ακολούθησε η κυβέρνηση συνεργασίας ΝΔ και Συνασπισμού υπό τον Τζαννή Τζαννετάκη. (Βουλή των Ελλήνων)
Και τότε συνέβη κάτι που σημάδεψε βαθιά και προσωπικά την οικογένεια Μητσοτάκη.
Στις 26 Σεπτεμβρίου 1989 η «17 Νοέμβρη» δολοφόνησε τον Παύλο Μπακογιάννη, σύζυγο της Ντόρας Μπακογιάννη, βουλευτή Ευρυτανίας και στενό συνεργάτη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. (ert.gr)
Οι εκλογές του Νοεμβρίου έδωσαν στη ΝΔ ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό, 46,19%, αλλά πάλι χωρίς αυτοδυναμία. Ακολούθησε η οικουμενική κυβέρνηση υπό τον Ξενοφώντα Ζολώτα. (Βουλή των Ελλήνων)
Πρωθυπουργός με μια πλειοψηφία που κρεμόταν από μία ψήφο
Στις 8 Απριλίου 1990 ο Μητσοτάκης έφτασε στο υψηλότερο εκλογικό ποσοστό της πολιτικής του διαδρομής: 46,89%. Η ΝΔ εξέλεξε 150 βουλευτές. Η κυβέρνηση στηρίχθηκε αρχικά κοινοβουλευτικά και από τον μοναδικό βουλευτή της ΔΗΑΝΑ, Θεόδωρο Κατσίκη, ο οποίος προσχώρησε στη ΝΔ, δίνοντάς της πλέον και τυπικά 151 έδρες. (Βουλή των Ελλήνων)
Από το 35,87% που είχε πάρει η ΝΔ το 1981, η παράταξη είχε φτάσει στο 46,89%: άνοδος περίπου 11 ποσοστιαίων μονάδων.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιχείρησε βαθιές οικονομικές αλλαγές: ιδιωτικοποιήσεις, περιορισμό ελλειμμάτων, αλλαγές στις ΔΕΚΟ, μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό και μεγαλύτερο άνοιγμα της οικονομίας στον ανταγωνισμό.
Και εδώ θα καταθέσω τη δική μου άποψη, που έχω επαναλάβει πολλές φορές:
Αν το ΠΑΣΟΚ και οι σκληροπυρηνικοί συνδικαλιστές της εποχής άφηναν τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη να ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις που επιχειρούσε εκείνη την περίοδο, πιστεύω ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να είχε αποφύγει πολλά από όσα την οδήγησαν, δύο δεκαετίες αργότερα, στα μνημόνια.
Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου άσκησε σκληρότατη αντιπολίτευση στις οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης, ενώ αντιδράσεις υπήρχαν και στο εσωτερικό της ίδιας της ΝΔ.
Το Σκοπιανό και η ρήξη με τον Αντώνη Σαμαρά
Η μεγάλη πολιτική πληγή της κυβέρνησής του ήταν το Μακεδονικό.
Ο Μητσοτάκης προσπάθησε να αναζητήσει συμβιβαστική λύση για τη διεθνή ονομασία της τότε ΠΓΔΜ. Η σύγκρουσή του με τον υπουργό Εξωτερικών Αντώνη Σαμαρά έγινε ανοιχτή. Ο Σαμαράς απομακρύνθηκε από την κυβέρνηση το 1992 και το 1993 ίδρυσε την Πολιτική Άνοιξη.
Η κυβέρνηση, που διέθετε οριακή πλειοψηφία, έχασε τελικά τη δεδηλωμένη. Προκηρύχθηκαν πρόωρες εκλογές και στις 10 Οκτωβρίου 1993 η ΝΔ περιορίστηκε στο 39,3% και 111 έδρες. Ο Μητσοτάκης παραιτήθηκε από την πρωθυπουργία και στις 26 Οκτωβρίου και από την προεδρία της Νέας Δημοκρατίας. Τον διαδέχθηκε ο Μιλτιάδης Έβερτ. (ΝD)
«Κύριε Τέρεν…» – Οι δικές μου μνήμες
Τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη τον γνώρισα πολύ περισσότερο από όσο επιτρέπει συνήθως η σχέση ενός πολιτικού αρχηγού με έναν δημοσιογράφο.
Από το 1989 και για τέσσερα συνεχή χρόνια, ως δημοσιογράφος του ΑΝΤ1, τον ακολουθούσα σχεδόν σε όλα τα ταξίδια του, ιδιαίτερα τα Σαββατοκύριακα όταν δεν είχα υποχρεώσεις στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση. Τον είχα ζήσει όμως και νωρίτερα, ως υπουργό Εξωτερικών της κυβέρνησης Ράλλη, όταν εργαζόμουν ακόμη στην ΕΡΤ.
Οι μνήμες είναι αμέτρητες.
Μία από τις πιο ανθρώπινες είναι ο τρόπος που μου μιλούσε.
«Κύριε Τέρεν…»
Πάντα ξεχνούσε το «ς» στο τέλος του ονόματός μου.
Η Μαρίκα Μητσοτάκη τον διόρθωνε.
Εκείνος, αμετανόητος, την επόμενη φορά πάλι:
«Κύριε Τέρεν…»
Δίπλα του ο Γιάννης Πευκιανάκης, ένας από τους απολύτως έμπιστους ανθρώπους του και βασικός άνθρωπος της επικοινωνίας του. Ίσως εκείνα τα χρόνια να ήμουν ένας από τους δημοσιογράφους που βρίσκονταν περισσότερο κοντά στον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη.
Και γνώριζε πολύ καλά ότι πολιτικά προερχόμουν από την καραμανλική σχολή.
Δεν τον ενοχλούσε.
Ένας κοινοβουλευτικός πολιτικός μέχρι τέλους
Μετά το 1993 απομακρύνθηκε σταδιακά από την πρώτη γραμμή, χωρίς ποτέ να πάψει να παρεμβαίνει πολιτικά. Παρέμεινε βουλευτής μέχρι το 2004 και στη συνέχεια αποσύρθηκε από την ενεργό κοινοβουλευτική ζωή.
Υπήρξε ένας από τους μακροβιότερους και συνεπέστερους κοινοβουλευτικούς πολιτικούς της σύγχρονης Ελλάδας, με διαδρομή που ξεκίνησε πολύ πριν από τη Μεταπολίτευση και περιέλαβε σειρά υπουργικών αξιωμάτων: από τα Οικονομικά και τα Δημόσια Έργα έως το Υπουργείο Συντονισμού και το Υπουργείο Εξωτερικών. (ertnews.gr)
Και άφησε πίσω του μία πολιτική οικογένεια που εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή: την κόρη του Ντόρα Μπακογιάννη, τον γιο του και σημερινό πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά και τον εγγονό του Κώστα Μπακογιάννη, γιο της Ντόρας και του δολοφονημένου Παύλου Μπακογιάννη.
Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης υπήρξε πολιτικός που προκάλεσε μεγάλες αντιπαραθέσεις. Είχε φανατικούς φίλους και εξίσου φανατικούς αντιπάλους.
Αλλά δύσκολα μπορεί κανείς να αμφισβητήσει ότι σφράγισε μία ολόκληρη εποχή.
Και για μένα δεν είναι μόνο ένα μεγάλο κεφάλαιο της πολιτικής ιστορίας που κάλυψα δημοσιογραφικά.
Είναι οι ατελείωτες περιοδείες, τα αεροπλάνα, τα αυτοκίνητα, οι συζητήσεις, τα Σαββατοκύριακα της πολιτικής έντασης, η Μαρίκα, ο Γιάννης Πευκιανάκης, ο Μανούσος φύλακας-άγγελός του και εκείνη η προσφώνηση που ακόμη ακούω στη μνήμη μου:
«Κύριε Τέρεν…»
Χωρίς το «ς». Πάντα χωρίς το «ς».
