Είμαστε με τα «ήρεμα νερά». Και πολύ καλά κάνουμε.
Κανένας λογικός άνθρωπος δεν θέλει ένταση στο Αιγαίο. Κανένας δεν θέλει ένα θερμό επεισόδιο, μία κρίση, μία κατάσταση που μπορεί να ξεφύγει από τον έλεγχο. Ελλάδα και Τουρκία είναι καταδικασμένες από τη γεωγραφία να ζουν δίπλα δίπλα.
Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα.
Εμείς θέλουμε ήρεμα νερά. Ο γιαλαντζί σουλτάνος, όμως, φαίνεται ότι ξαναχτίζει το επιθετικό του μενού. Και ακονίζει πάλι τα μαχαίρια ή για να είμαστε πιο κοντά στην οθωμανική σημειολογία που τόσο αγαπά, τα γιαταγάνια. Και η λίστα μεγαλώνει επικίνδυνα
Δεν μιλάμε για ένα μεμονωμένο περιστατικό. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιμένει στη «Γαλάζια Πατρίδα». Η Άγκυρα εξακολουθεί να θέτει ζητήματα που αφορούν τη Θράκη και τη μουσουλμανική μειονότητα, χρησιμοποιώντας συχνά τη δική της ορολογία και ερμηνεία.
Στο ενεργειακό πεδίο, η Τουρκία έχει επιχειρήσει να παρεμβάλει εμπόδια σε έρευνες και εργασίες για υποθαλάσσιες διασυνδέσεις. Το Great Sea Interconnector Ελλάδας–Κύπρου παραμένει ένα στρατηγικό ευρωπαϊκό έργο, ενώ η τουρκική στάση γύρω από υποθαλάσσιες εργασίες στην περιοχή έχει ήδη απασχολήσει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο)
Αμφισβήτησε τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα και στη συνέχεια δημιούργησε τα δικά της. Με προεδρικά διατάγματα της 15ης Αυγούστου, που δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 16 Αυγούστου, η Άγκυρα ανακοίνωσε δύο θαλάσσια πάρκα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα απάντησε με μια απλή ανακοίνωση και όχι με επώνυμη δήλωση, ότι στον βαθμό που οι τουρκικές ρυθμίσεις εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα ούτε επηρεάζουν τα ελληνικά δικαιώματα. (Türkiye Today)
Και δεν σταματά εκεί.
Τα οπλισμένα F-16 επέστρεψαν
Στις 18 Αυγούστου είχαμε 25 παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου μέσα σε μία ημέρα, ενώ δύο τουρκικά F-16 ήταν οπλισμένα και καταγράφηκε και εμπλοκή με ελληνικό μαχητικό. Δεν πρόκειται λοιπόν για κάποια θεωρητική διπλωματική διαφωνία. Μιλάμε για στρατιωτική δραστηριότητα πάνω από το Αιγαίο, μετά από μία περίοδο σχετικής αποκλιμάκωσης.
Και υπάρχει πάντα το casus belli.
Η απειλή πολέμου που συνδέεται με το ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο εξακολουθεί να υφίσταται. Δεν είναι κάποια ξεχασμένη υποσημείωση της δεκαετίας του ’90. Είναι μία ανοιχτή απειλή απέναντι σε χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σύμμαχο στο ΝΑΤΟ. (Reuters)
Τώρα έβαλε στο στόχαστρο και τις ΑΠΕ
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η Άγκυρα άνοιξε τώρα και νέο μέτωπο.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αμφισβήτησε στις 19 Αυγούστου το ελληνικό θαλάσσιο χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες ελληνικές πρωτοβουλίες δεν επηρεάζουν τις τουρκικές νομικές θέσεις στο Αιγαίο.
Δηλαδή, τι άλλο πρέπει να συμβεί για να καταλάβουμε ότι δεν έχουμε απέναντί μας μία σειρά ασύνδετων επεισοδίων;
Έχουμε μια επαναλαμβανόμενη στρατηγική αμφισβήτησης.
Θάλασσα. Αέρας. Ενέργεια. Θαλάσσιες ζώνες. Θράκη. Κυπριακό.
Και βεβαίως στην Κύπρο ο Ερντογάν επιμένει στη λογική των δύο κρατών, σε πλήρη αντίθεση με το πλαίσιο λύσης της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας που προβλέπουν τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ.
Και εμείς μέχρι πότε θα απαντάμε με ανακοινώσεις;
Δεν λέω να στείλουμε τον στόλο.
Λέω όμως ότι η ψυχραιμία δεν πρέπει να συγχέεται με την αδράνεια. Και η διπλωματία δεν μπορεί να εξαντλείται σε απρόσωπες γραπτές ανακοινώσεις.
Όταν ο ίδιος ο Πρόεδρος της Τουρκίας υπογράφει προεδρικά διατάγματα για θαλάσσια πάρκα που η Ελλάδα χαρακτηρίζει παράνομα εκεί όπου υπερβαίνουν την τουρκική δικαιοδοσία, η ελληνική απάντηση οφείλει να έχει πολιτικό βάρος, πρόσωπο και υπογραφή.
Υπάρχει υπουργός Εξωτερικών. Υπάρχουν υφυπουργοί.Υπάρχει πρωθυπουργός. Υπάρχει Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπάρχει ΝΑΤΟ.
Υπάρχουν διεθνείς οργανισμοί στους οποίους η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να καταγράφει συστηματικά κάθε τουρκική αμφισβήτηση.
Ακούω ότι αυτό σκοπεύει να κάνει. Α, καλά. Με το πάσο της. Μη βιάζεται και κάπου σκοντάψει. Αν είναι δυνατόν. Για κάτι που θα έπρεπε να το ‘χει κάνει χτες. Ούτε καν σήμερα και αύριο
Και για να κλείσω αυτό το άρθρο: τα «ήρεμα νερά» έχουν νόημα μόνο όταν και οι δύο πλευρές θέλουν να παραμείνουν ήρεμα.
Διαφορετικά δεν είναι πολιτική αποκλιμάκωσης. Κινδυνεύουν να μετατραπούν σε ένα βολικό περιβάλλον μέσα στο οποίο η μία πλευρά προχωρεί με θρασύτατες και επικίνδυνες πολιτικές, βήμα βήμα και η άλλη περιορίζεται να καταγράφει τις κινήσεις της.
Και στο τέλος, αφού εμείς επιμένουμε ότι τα νερά είναι τόσο ήρεμα, θα μπορεί ο γιαλαντζί σουλτάνος να φτάσει με όλη του την άνεση μέχρι τον Παρθενώνα, να ανέβει στην Ακρόπολη και να μας ανακοινώνει από εκεί τις επόμενες διεκδικήσεις του.
Υπερβολή; Βεβαίως. Αλλά καμιά φορά η υπερβολή είναι ο καλύτερος τρόπος για να περιγράψεις πού μπορεί να οδηγήσει η υπερβολική ανοχή.
