Θυμάμαι πολύ καλά εκείνη την Τριμερή στη Λευκωσία. Στη Κύπρο εργαζόμουν. Σε τηλεοπτικό κανάλι. Ο Πρόεδρος της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι, δεν μιλούσε τότε θεωρητικά. Μιλούσε με τη γνώση ενός ανθρώπου που ξέρει τι σημαίνει ισλαμιστική τρομοκρατία, τι σημαίνουν δίκτυα, τι σημαίνει διακίνηση ανθρώπων, τι σημαίνει διείσδυση. Και είχε προειδοποιήσει καθαρά: να έχετε τον νου σας. Από τα κατεχόμενα περνούν εδώ. Από την Κύπρο, από τα κενά, από τα περάσματα, προς την Ευρώπη.
Δεν ήταν μια διπλωματική υπερβολή. Δεν ήταν μια φράση για τα πρακτικά. Ήταν προειδοποίηση ασφαλείας. Προς τον τότε Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη και προς τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Και σήμερα, με όσα έρχονται στο φως για τον 37χρονο Παλαιστίνιο που συνελήφθη στην Κρήτη, αλλά και με τις παράλληλες έρευνες στην Κύπρο, εκείνη η προειδοποίηση αποκτά άλλο βάρος.
Διότι δεν μιλάμε πια για υποθέσεις εργασίας. Μιλάμε για πραγματικά πρόσωπα, πραγματικές διαδρομές, πραγματικές επικοινωνίες, πραγματικές έρευνες. Οι αρχές αναζητούν το νήμα ενός κυκλώματος, με έναν κρίκο στην Κρήτη και άλλους κρίκους στην Κύπρο. Έναν,τον συνέλαβαν. Άλλον ή άλλους τους ψάχνουν. Και η μεγάλη εικόνα, αυτή που δεν χωράει σε ένα απλό αστυνομικό δελτίο, είναι πολύ πιο ανησυχητική.
Σύμφωνα με τις έρευνες που κάνουν οι υπηρεσίες πληροφοριών Ελλάδας και Κύπρου, το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε ένα άτομο ή σε μία ομάδα. Η ανησυχία είναι ότι από τουρκικά εδάφη, είτε μέσω των κατεχομένων στην Κύπρο είτε μέσω άλλων διαδρομών, επιχειρούν να περάσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση άνθρωποι κάθε είδους εξτρεμιστικού προφίλ. Από Χαμάς και Αδελφούς Μουσουλμάνους μέχρι ISIS και άλλα παρακλάδια ή συγγενικά δίκτυα.
Η Κύπρος έχει το γνωστό, διαρκές και βαρύ πρόβλημα των κατεχομένων. Μια πληγή ασφαλείας, πέρα από την εθνική και πολιτική πληγή. Εκεί όπου ο έλεγχος της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν μπορεί να ασκηθεί. Εκεί όπου σκοτεινές διαδρομές μπορούν να γίνουν «καταφύγια», περάσματα, ενδιάμεσοι σταθμοί. Και αυτό δεν είναι θεωρία. Είναι κάτι που οι υπηρεσίες ασφαλείας το παρακολουθούν εδώ και χρόνια.
Η Ελλάδα, από την άλλη, έχει πλέον ένα ακόμη πιο σύνθετο ζήτημα στα βόρεια σύνορά της. Η ένταξη της Βουλγαρίας στη Σένγκεν, με την πρακτική κατάργηση των παραδοσιακών ελέγχων, δημιουργεί νέα δεδομένα. Κάποτε κάποιος που περνούσε από τουρκικό έδαφος στη Βουλγαρία και ήθελε μετά να μπει στην Ελλάδα, είχε περισσότερα εμπόδια. Τώρα τα εμπόδια αυτά λιγοστεύουν. Και όπου λιγοστεύουν τα εμπόδια για τους νόμιμους πολίτες, διευρύνονται δυστυχώς και οι δυνατότητες για όσους κινούνται παράνομα ή με κακόβουλες προθέσεις.
Μίλησα με αρμόδια πηγή που ασχολείται με το θέμα. Η απάντηση που πήρα ήταν καθαρή και, θα έλεγα, ταυτόχρονα ανησυχητική και καθησυχαστική: «Το πρόβλημα είναι τεράστιο. Αλλά κατά κανόνα τίποτα δεν μας ξεφεύγει. Οι υπηρεσίες μας δουλεύουν υποδειγματικά. Έχουμε πολύ καλή συνεργασία όχι μόνο με την Κύπρο, αλλά και με αντίστοιχες υπηρεσίες άλλων ευρωπαϊκών χωρών».
Κρατώ και τα δύο σκέλη αυτής της απάντησης. Το πρώτο: το πρόβλημα είναι τεράστιο. Το δεύτερο: οι υπηρεσίες δουλεύουν. Και αυτό έχει σημασία. Διότι σε τέτοιες υποθέσεις δεν επιτρέπεται ούτε πανικός ούτε αφέλεια. Ο πανικός παραλύει. Η αφέλεια σκοτώνει.
Γι’ αυτό και οι δηλώσεις του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα. Όταν ο αρμόδιος υπουργός μιλά για υπόθεση που χρειάζεται περαιτέρω έρευνα και συνεργασία με άλλες υπηρεσίες, όταν λέει ότι πρέπει να εξεταστεί εάν υπάρχουν τέτοια φαινόμενα ή απόπειρες και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στέλνει μήνυμα ότι η υπόθεση δεν κλείνει στα σύνορα της Κρήτης. Ούτε στα σύνορα της Κύπρου.
Ακόμη πιο σημαντική είναι η αναφορά του στη Χαμάς. Εάν πράγματι επιβεβαιωθεί ότι βρισκόμαστε μπροστά σε επιχειρησιακή λογική εκτός Ισραήλ, τότε δεν μιλάμε για μια ακόμη υπόθεση εξτρεμισμού. Μιλάμε για μετατόπιση απειλής. Για κάτι που πρέπει να απασχολήσει την Ευρώπη συνολικά.
Δεν μου αρέσει να γράφω τέτοια κείμενα με δραματικούς τόνους. Αλλά δεν μπορώ και να προσποιηθώ ότι δεν βλέπω την πραγματικότητα. Ο Αλ Σίσι είχε προειδοποιήσει. Η Κύπρος βρίσκεται πάνω σε ένα ευαίσθητο γεωπολιτικό σταυροδρόμι. Η Ελλάδα είναι πύλη της Ευρώπης. Η Τουρκία παραμένει παράγοντας που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να καταλάβει ότι τα σύνορά της δεν είναι μόνο γραμμές σε χάρτη. Είναι γραμμές άμυνας.
Το κρίσιμο, λοιπόν, δεν είναι να τρομάξουμε. Είναι να ξυπνήσουμε. Να στηρίξουμε τις υπηρεσίες που κάνουν αθόρυβα τη δουλειά τους. Να ενισχυθεί η συνεργασία Αθήνας, Λευκωσίας και ευρωπαϊκών μηχανισμών. Να μην υποτιμηθεί ούτε ένας κρίκος της αλυσίδας.
Γιατί στην τρομοκρατία, το λάθος δεν διορθώνεται μετά. Προλαμβάνεται πριν.
