Μπορεί η χώρα να μπαίνει σε μια μεγάλη προεκλογική ευθεία. Μπορεί αυτή η ευθεία να είναι δρόμος 5.000 χιλιομέτρων, 10.000 χιλιομέτρων ή ένας μίνι μαραθώνιος. Όμως το ερώτημα είναι απλό: τελικά τι μετράει περισσότερο; Η περιοδεία, η φωτογραφία, το βίντεο, η χειραψία; Ή το αποτέλεσμα που θα φανεί στον μικρομεσαίο επιχειρηματία, στο σπίτι, στο τραπέζι και στην τσέπη του πολίτη;
Άρχισαν τα όργανα. Και όταν λέω «όργανα», εννοώ τις περιοδείες, τις εμφανίσεις, τις ομιλίες, τα πηγαδάκια, τα χαμόγελα, τις κάμερες, τα κινητά που γράφουν βίντεο, τους τοπικούς παράγοντες που σπεύδουν να φανούν δίπλα στον αρχηγό, στον υπουργό, στον γραμματέα, στον υποψήφιο.
Και καλά κάνουν, θα πει κάποιος. Στη δημοκρατία, ο πολιτικός πρέπει να συναντά τον πολίτη. Να τον ακούει. Να του μιλάει. Να μην κλείνεται στα γραφεία, στα υπουργεία, στα κομματικά επιτελεία και στα τηλεοπτικά στούντιο.
Σωστό. Αλλά εδώ υπάρχει ένα μεγάλο «αλλά».
Γιατί άλλο πράγμα η ουσιαστική επαφή με την κοινωνία και άλλο πράγμα το υπαίθριο πολιτικό σόου. Άλλο πράγμα να πας σε μια περιοχή για να ακούσεις πραγματικά τι συμβαίνει και άλλο πράγμα να πας για να βγάλεις τριάντα φωτογραφίες, τρία βίντεο, δέκα χειραψίες και ένα δελτίο Τύπου.
Ο καλός φίλος και έμπειρος συνάδελφος Πάνος Κολιοπάνος έγραψε εύστοχα χθες, πως έτσι όπως πάει η κατάσταση, μέσα στο καλοκαίρι θα πηγαίνουμε για μπάνιο και, αντί για βοτσαλάκια, θα πατάμε πάνω σε πολιτικούς που θα ψάχνουν ψήφους.
Δεν είναι υπερβολή. Είναι μια εικόνα που έχει μέσα της όλη την πολιτική κουλτούρα της εποχής. Διότι ο κόσμος ξέρει ποιοι είναι οι πολιτικοί αρχηγοί. Ξέρει ποια είναι τα κόμματα. Ξέρει ποιοι κυβέρνησαν, ποιοι αντιπολιτεύτηκαν, ποιοι υποσχέθηκαν, ποιοι διέψευσαν προσδοκίες, ποιοι έκαναν δουλειά και ποιοι απλώς έκαναν θόρυβο.
Δεν περιμένει ο πολίτης το καλοκαίρι του 2026 για να ανακαλύψει πρόσωπα. Τα βλέπει κάθε μέρα στην τηλεόραση. Τα ακούει στο ραδιόφωνο. Τα διαβάζει στις ιστοσελίδες. Τα βλέπει στα κοινωνικά δίκτυα. Δεν ζούμε πια στην εποχή που η πλατεία ήταν το μοναδικό πολιτικό κανάλι.
Κάποτε μετρούσαμε τις συγκεντρώσεις με το μάτι. Πόσα τετραγωνικά γέμισε η πλατεία Συντάγματος; Πόσος κόσμος κατέβηκε στην Κλαυθμώνος; Τι εικόνα είχε η Αριστοτέλους; Τι παλμό είχε η Θεσσαλονίκη; Βγήκε ο Καραμανλής, βγήκε ο Ανδρέας με εκείνη την ανεπανάληπτη σκηνοθεσία των μεγάλων πολιτικών εποχών.
Αυτά είχαν το ιστορικό τους βάρος. Είχαν το κλίμα τους. Είχαν την εποχή τους. Αλλά αυτή η εποχή έχει περάσει.
Σήμερα ο πολίτης δεν θα συγκινηθεί επειδή ένας αρχηγός θα σταθεί σε ένα μπαλκόνι, σε μια πλατεία ή μπροστά σε ένα προσεκτικά στημένο φόντο. Δεν θα αλλάξει γνώμη επειδή του έσφιξαν το χέρι. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι να μη σφίξει άλλο το λουρί στη μέση του.
Να μπορεί να πάει στο σούπερ μάρκετ χωρίς να παθαίνει σοκ στο ταμείο. Να πληρώνει το ρεύμα χωρίς να κόβει από το φαγητό. Να γεμίζει το ρεζερβουάρ χωρίς να κάνει υπολογισμούς πανικού. Να σπουδάζει τα παιδιά του χωρίς να χρεώνεται δεξιά και αριστερά. Να έχει πρόσβαση σε γιατρό χωρίς να περιμένει μήνες. Να έχει δημόσια υγεία που να τον σέβεται. Να έχει σύνταξη που να του επιτρέπει να ζει και όχι απλώς να επιβιώνει.
Αυτά είναι τα πραγματικά «ντοκουμέντα» της πολιτικής. Όχι οι φωτογραφίες από περιοδείες.
Και εδώ, ειδικά για το κυβερνών κόμμα, το ερώτημα είναι αμείλικτο: τι μετράει περισσότερο; Μια περιοδεία για λίγη ώρα τηλεοπτικού υλικού ή μια απόφαση που θα αλλάξει κάτι πραγματικά στην καθημερινότητα; Διότι όταν κυβερνάς, δεν κρίνεσαι κυρίως από το πόσο καλά επικοινωνείς. Κρίνεσαι από το τι παραδίδεις.
Βεβαίως, άλλο πράγμα οι υποψήφιοι βουλευτές. Αυτοί εκ των πραγμάτων πρέπει να τρέξουν. Να πάνε στα καφενεία, στα χωριά, στα καταστήματα, στους δρόμους. Να μιλήσουν με τους ανθρώπους της περιφέρειάς τους. Να δώσουν φυλλάδια. Να κάνουν μικρές συγκεντρώσεις. Να ζητήσουν ψήφο πρόσωπο με πρόσωπο.
Αυτό είναι μέρος της εκλογικής διαδικασίας.
Αλλά για τους αρχηγούς, τα κορυφαία στελέχη και κυρίως για την κυβέρνηση, το ζητούμενο δεν μπορεί να είναι η ασταμάτητη περιοδεία. Το ζητούμενο πρέπει να είναι η ασταμάτητη παραγωγή αποτελέσματος.
Γιατί η κάλπη δεν θα κριθεί από το πόσα χιλιόμετρα έκανε ο καθένας. Θα κριθεί από το πόσα βάρη έφυγαν από την πλάτη των πολιτών.
Δεν θα κριθεί από το πόσες χειραψίες δόθηκαν. Θα κριθεί από το αν οι οικογένειες ένιωσαν ότι μπορούν να σταθούν όρθιες.
Δεν θα κριθεί από το πόσα βίντεο ανέβηκαν στα κοινωνικά δίκτυα. Θα κριθεί από το αν το πιάτο ήταν γεμάτο, αν η τσέπη άντεξε, αν το σπίτι δεν βυθίστηκε άλλο στην αγωνία.
