Μία «σούπερ-Γη» με λάβα, σε απόσταση 154 ετών φωτός, στον αστερισμό των Ιχθύων, μα ταυτόχρονα ο πιο κρύος κόσμος λάβας που έχει βρεθεί ως τώρα με ατμόσφαιρα είναι ο πλανήτης που εντόπισαν επιστήμονες υπό τον Μπράντον Παρκ Κόι, επιστήμονα του Πανεπιστημίου του Σικάγο.
Στην αναζήτηση για εξωγήινη ζωή, προτεραιότητα δίνεται σε βραχώδεις πλανήτες με ατμόσφαιρα, όπως η Γη. Χωρίς ατμόσφαιρα ένας κόσμος δεν μπορεί να έχει νερό στην επιφάνειά του. Ωστόσο από τους 6.300 εξωπλανήτες που έχουν καταγραφεί ως τώρα, η πλειονότητα δεν είναι βραχώδεις, και ελάχιστοι από τους βραχώδεις φαίνονται να έχουν ατμόσφαιρα.
Στην εν λόγω έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο The Astrophysical Journal Letters, παρουσιάζεται ο HD 3167b, που πραγματοποιεί μια περιστροφή γύρω από το άστρο του μέσα σε μόλις μία γήινη ημέρα.
«Αυτό που προκαλεί τόσο μεγάλη έκπληξη είναι πως όσο πιο κοντινή στο άστρο του είναι η τροχιά ενός βραχώδους πλανήτη, τόσο δυσκολότερο θα ήταν να έχει ατμόσφαιρα, επειδή βομβαρδίζεται από ηλιακό άνεμο και δέχεται περισσότερα φωτόνια υψηλής ενέργειας από το άστρο. Ωστόσο φαίνεται πως πολλοί κόσμοι λάβας έχουν» εξήγησε ο Έντουϊν Κάιτ, επίκουρος καθηγητής γεωφυσικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και ένας εκ των ερευνητών. «Αυτοί οι πλανήτες είναι πολύ θερμοί για ζωή, μα μελετώντας τους μπορούμε να πούμε κάτι για τις διαδικασίες που έχουν σημασία σε άλλους βραχώδεις κόσμους».
Ένα από τα κύρια ερωτήματα για τα οποία χρησιμοποιείται το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb είναι το αν οι πλανήτες σε τροχιά γύρω από άστρα πολύ μικρότερα από τον Ήλιο έχουν ατμόσφαιρες. Όπως φαίνεται οι περισσότεροι από αυτούς τους πλανήτες δεν έχουν (είναι απλώς βράχοι).
Έχουν βρεθεί ωστόσο στοιχεία που δείχνουν ότι η πλειονότητα των κόσμων λάβας- παρόμοιοι σε σύνθεση με τη Γη και την Αφροδίτη μα πολύ, πολύ θερμότεροι- έχουν όντως ατμόσφαιρες. Πέντε πλανήτες τύπου Γης που βρέθηκαν με ατμόσφαιρες, περιλαμβανομένου του ενός που περιγράφεται στη συγκεκριμένη μελέτη, είναι εξαιρετικά θερμοί.
Ο εν λόγω πλανήτης, ωστόσο, είναι ο ψυχρότερος πλανήτης λάβας που έχει βρεθεί ως τώρα με στοιχεία που να δείχνουν ατμόσφαιρα. Αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον στο πλαίσιο της προσπάθειας να γίνουν κατανοητές οι διαφορές σε επίπεδο θερμοκρασίας μεταξύ πλανητών με και χωρίς ατμόσφαιρες.
Οι πλανήτες λάβας (ή κόσμοι λάβας) αποκαλούνται έτσι επειδή το μέρος της επιφάνειάς του που «βλέπει» προς το άστρο είναι λιωμένος βράχος. Ο HD 3167b μπορεί να έχει σύνθεση που περιλαμβάνει παρόμοιο μείγμα ορυκτών με αυτό στον μανδύα της Γης. Πριν αυτή τη μελέτη αναμενόταν πως οι ατμόσφαιρες σε αυτούς τους εξαιρετικά θερμούς πλανήτες θα ήταν κυρίως από εξατμισμένο βράχο, μα εμφανίζονται στοιχεία πως κάποιοι μπορεί να έχουν βαρύτερα αέρια, όπως το διοξείδιο του άνθρακα, το μονοξείδιο του άνθρακα ή το νερό στις ατμόσφαιρές τους. Η ατμόσφαιρα του HD 3167b εξακολουθεί να αποτελεί αίνιγμα.
