Η ιδέα μιας μεγάλης ανθρώπινης πόλης στη Σελήνη, όπως αυτή που έχει περιγράψει ο Έλον Μασκ, φαίνεται να προσκρούει σε ένα βασικό πρόβλημα, το οποίο είναι η περιορισμένη διαθεσιμότητα νερού. Παρόλα αυτά, επιστήμονες εκτιμούν ότι στην Σελήνη θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένας μικρός οικισμός μέσα στα επόμενα 30 χρόνια.
Γενικότερα, έχει διατυπωθεί η εκτίμηση ότι σημαντικές ποσότητες νερού βρίσκονται εγκλωβισμένες σε μικροσκοπικές γυάλινες σφαίρες στην επιφάνεια της Σελήνης. Η νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Space Technologies καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα διαθέσιμα αποθέματα δύσκολα θα μπορούσαν να υποστηρίξουν μια πολυπληθή πόλη για μεγάλο χρονικό διάστημα, αυτό όμως δεν ισχύει και για την περίπτωση της δημιουργίας ενός μικρότερου οικισμού.
Η μελέτη δημοσιεύεται λίγους μήνες μετά την ανακοίνωση του Έλον Μασκ, τον Φεβρουάριο, ότι η SpaceX εξετάζει πλέον ως προτεραιότητα τη δημιουργία μιας «αυτοαναπτυσσόμενης πόλης στη Σελήνη», αντί για έναν οικισμό στον Άρη. Ο ίδιος είχε εκτιμήσει ότι ένα τέτοιο εγχείρημα θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα σε διάστημα μικρότερο των 10 ετών.
Οι αστροφυσικοί και ερευνητές Martin Elvis και Jonathan McDowell εξέτασαν πόσο θα μπορούσαν να διατηρηθούν στη ζωή πληθυσμοί διαφορετικού μεγέθους, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις βασικές χρήσεις του νερού: Από την πόση και την προσωπική υγιεινή μέχρι την καλλιέργεια τροφίμων, την παραγωγή καυσίμων για πυραύλους και την αναπνοή.
Ενθαρρυντικές εκτιμήσεις για οικισμό στην Σελήνη
Με βάση μια «γενναιόδωρη» υπόθεση για την ύπαρξη 1 δισεκατομμυρίου τόνων νερού στη Σελήνη, ένας πληθυσμός 1 εκατομμυρίου ανθρώπων θα κατανάλωνε τα διαθέσιμα αποθέματα σε λιγότερο από δυόμισι χρόνια.
Η εικόνα θα ήταν διαφορετική εφόσον εφαρμοζόταν ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό σύστημα ανακύκλωσης. Με ποσοστό ανάκτησης 98%, αντίστοιχο με εκείνο που εφαρμόζεται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, το ίδιο απόθεμα θα μπορούσε να διαρκέσει περίπου έναν αιώνα.
Ωστόσο, ο Martin Elvis τόνισε στο CNN ότι αυτό «εξαρτάται από το να είναι οι άνθρωποι πολύ προσεκτικοί» στη χρήση του νερού. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε, μεταξύ άλλων, «να χρησιμοποιούν πάντα μάλλον αμφιβόλου ποιότητας τουαλέτες και να μην πλένουν ρούχα». Σύμφωνα με τον ίδιο, μια τέτοια πρακτική «δύσκολα θα μπορούσε να είναι βιώσιμη».
Για έναν σαφώς μικρότερο πληθυσμό, τα δεδομένα είναι πιο ενθαρρυντικά. Οι υπολογισμοί δείχνουν ότι μια πόλη 100.000 κατοίκων θα μπορούσε να έχει επάρκεια νερού για περίπου 1.000 χρόνια, χρονικό διάστημα που «φαίνεται αρκετά μεγάλο ώστε να δικαιολογεί τον χαρακτηρισμό “βιώσιμη”».
Ακόμη μικρότερος οικισμός, με περίπου 10.000 κατοίκους, θα μπορούσε να διαθέτει νερό για περίπου 10.000 χρόνια. Ο Jonathan McDowell εκτιμά ότι ένα τέτοιο χρονικό περιθώριο θα επέτρεπε στους ανθρώπους να αναζητήσουν στο μεταξύ νέες λύσεις για την εξασφάλιση νερού.
Σε βάθος χρόνου, μία από τις πιθανές επιλογές θα ήταν η μεταφορά νερού από άλλες περιοχές του Ηλιακού Συστήματος, όπως η ζώνη των αστεροειδών ή οι δορυφόροι του Κρόνου. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα σενάριο που απέχει σημαντικά από τις σημερινές τεχνολογικές δυνατότητες.
Ο Jonathan McDowell τοποθετεί χρονικά τη δημιουργία ενός σεληνιακού οικισμού περίπου σε 30 χρόνια, αντί για μια πλήρη πόλη που θα μπορούσε να δημιουργηθεί μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Στη μελέτη αναφέρθηκε και ο Ian Crawford, καθηγητής Πλανητικής Επιστήμης και Αστροβιολογίας στο Birkbeck του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα. Ο ίδιος χαρακτήρισε τη δουλειά σημαντική, επισημαίνοντας ότι συμβάλλει στην εισαγωγή μεγαλύτερου ρεαλισμού στις συζητήσεις για τα μακροπρόθεσμα σχέδια δημιουργίας μεγάλων ανθρώπινων οικισμών στη Σελήνη.
Αντί για μια πολυπληθή πόλη, ένα «Χωριό στη Σελήνη» με περίπου 1.000 κατοίκους θα μπορούσε να διαχειριστεί πολύ πιο εύκολα τους διαθέσιμους υδάτινους πόρους. Ο Crawford θεωρεί ότι, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, οι ποσότητες νερού που βρίσκονται στους σεληνιακούς πόλους πιθανότατα επαρκούν για μικρές ερευνητικές εγκαταστάσεις αυτού του μεγέθους.
Ο ερευνητής Simeon Barber, από την πλευρά του, εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με την αξιοποίηση του πολικού πάγου. Όπως υπογράμμισε, ο πάγος στους πόλους έχει σημαντική επιστημονική αξία και θα πρέπει πρώτα να μελετηθεί εκτενώς προτού ξεκινήσει η εξόρυξή του για την παραγωγή νερού.
Το νερό θα είναι ο «χρυσός» της Σελήνης
Ένα ακόμη ζήτημα που εξετάστηκε από τους ερευνητές είναι η γεωργία, καθώς αποτελεί μία από τις δραστηριότητες με τις μεγαλύτερες απαιτήσεις σε νερό. Σύμφωνα με μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας, η γεωργία επιβαρύνει περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο τομέα τους υδάτινους πόρους. Η κατανάλωση θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, να περιοριστεί μέσω μιας vegan διατροφής.
Παράλληλα, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα τόσο για την ακριβή ποσότητα νερού που υπάρχει στη Σελήνη όσο και για το πόσο εύκολη θα είναι η αξιοποίησή του. «Το νερό θα αποτελέσει τον χρυσό του ηλιακού συστήματος», σημείωσε ο McDowell, εξηγώντας ότι στους παγωμένους κρατήρες η πρόσβαση σε αυτό ενδέχεται να είναι σχετικά εύκολη, ενώ σε άλλες περιοχές μπορεί να βρίσκεται μόνο σε πολύ μικρές ποσότητες μέσα στα πετρώματα.
Η κατάσταση στους κρατήρες περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τις ακραίες συνθήκες. Το ιδιαίτερα χαμηλό θερμοκρασιακό περιβάλλον και το απόλυτο σκοτάδι δυσχεραίνουν την εργασία ανθρώπων και ρομπότ, ενώ υπάρχει επίσης η πιθανότητα ο πάγος να περιέχει τοξικές χημικές ουσίες, οι οποίες θα πρέπει να απομακρυνθούν πριν από οποιαδήποτε χρήση.
Τέλος, οι ερευνητές υπολογίζουν ότι οι οκτώ μεγαλύτεροι κρατήρες της Σελήνης ενδέχεται να περιέχουν συνολικά περίπου 34 εκατομμύρια τόνους νερού. Επειδή οι μεγάλοι κρατήρες που μπορούν να εξερευνηθούν είναι περιορισμένοι σε αριθμό, προειδοποιούν για τον κίνδυνο να δημιουργηθεί ένα είδος «πυρετού του χρυσού», με διαφορετικούς ενδιαφερόμενους να ανταγωνίζονται για την εκμετάλλευση των μεγαλύτερων αποθεμάτων.
Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες θεωρούν απαραίτητη τη δημιουργία ενός διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου, το οποίο θα επιτρέψει τη συνετή αξιοποίηση και προστασία των περιορισμένων υδάτινων πόρων της Σελήνης.
Πηγή: cnn.com
